Kloptdatwel?

Is de maan doorzichtig? Klein skeptisch onderzoek

by Leave a Comment

Maanstenen van museum Boerhaave
Maanstenen van Rijksmuseum Boerhaave

Het is al een tijd geleden dat ik het Rijksmuseum Boerhaave bezocht heb. Het doel van mijn bezoek was het fotograferen van de stukjes maanstenen die gegeven waren aan Nederland door de astronauten van de Apollo 11-maanvlucht. Na de ontdekking van een valse maansteen in het Rijksmuseum zijn de in Boerhaave tentoongestelde maanstenen namelijk onderzocht op authenticiteit. Zelf heb ik als extraatje de stenen beoordeelt aan de hand van de beschrijving van geoloog, paleontoloog en skepticus Donald Prothero uit zijn boek Weird Earth (2020). Prothero beschrijft het kenmerk van maanstenen als dat ze : “[…] show no evidence of weathering in a wet environment like earth[…]”(p. 92). Gegeven het authenticiteitsonderzoek en de overeenkomst met de beschrijving van Prothero kan ik aannemen dat deze stenen echte maanstenen zijn ‘voorbij redelijke twijfel’. [Read more…] about Is de maan doorzichtig? Klein skeptisch onderzoek

Uiterst dubieus: euthanasiewens via gefaciliteerde communicatie

by 10 Comments

Het was ergens in het najaar van 2024 dat Roeland Vollaard contact opnam met Stichting Skepsis. Niet lang daarvoor was een jarenlang slepende rechtszaak afgelopen waarin hij uiteindelijk volledig vrijgesproken werd van seksueel misbruik van een cliënte van hem, een ernstig gehandicapt meisje. Dat het mogelijk een onderwerp voor Skepsis was, zat ‘m in de manier waarop de beschuldiging tot stand was gekomen, via een relatief nieuwe variant van gefaciliteerde communicatie.

Uiterst dubieus: euthanasiewens via gefaciliteerde communicatie 1

In de misbruikzaak kwamen Openbaar Ministerie en rechter gelukkig op tijd bij zinnen en zagen in dat gefaciliteerde communicatie onbetrouwbaar is. Maar in oktober 2025 werd er op hetzelfde meisje euthanasie gepleegd omdat een andere rechter haar wilsbekwaam had verklaard en dat haar doodswens geuit via diezelfde methode als authentiek beschouwd moest worden.

[Read more…] about Uiterst dubieus: euthanasiewens via gefaciliteerde communicatie

Leestip: De Tijd van de Oligarchen van Aldous Huxley

by 1 Comment

Op 10 februari 2026 is de Nederlandse vertaling van Aldous Huxleys De Tijd van de Oligarchen verschenen, voorzien van een inleiding van Bas Heijne. Het boek verscheen oorspronkelijk in 1946 met als titel Science, Liberty and Peace. Met griezelige helderheid beschrijft Aldous Huxley een opkomend tijdperk waarin technologische vooruitgang de politieke macht centraliseert in de handen van een kleine groep ‘boy gangsters’. Toegepaste wetenschap perfectioneert manipulatie, propaganda en consumentisme om mensen tevreden te houden. Censuur en onderdrukking zijn niet nodig in een wereld waarin niemand verlangt naar de waarheid.

Kloptdatwel is affiliate partner van bol.com. Als je De Tijd van de Oligarchen koopt via onderstaande link dan ontvangen wij een kleine bijdrage.

Brave New World

In 1932 schreef Huxley zijn beroemde dystopie Brave New World (Heerlijke Nieuwe Wereld) met als thema onderdrukking door technologie. Niet met behulp van geweld zoals in Orwell’s 1984, maar met behulp van met amusement, consumptie, drugs en genot. Zo lang iedereen z’n Soma-pilletje neemt is er niets aan de hand. Toch gaat niet iedereen in de Brave New World hierin mee.

Aldous Huxley (bron: wikimedia)
Aldous Huxley (bron: wikimedia)

Sommige mensen blijven hechten aan boeken, vrije wetenschap, intellectuele nieuwsgierigheid en open gesprek. Zij zijn een bedreiging voor de sociale orde en moeten weg uit de samenleving. Mustapha Mond, een van de tien World Controllers, brengt zijn zorgen onder woorden in een gesprek met een groepje dissidenten, vlak voordat hij ze verbant – “Words can be like X-rays, if you use them properly—they’ll go through anything”.

Time of the Oligarchs: On Science, Liberty and Peace

Het zojuist opnieuw uitgegeven essay is in feite de non-fictie begeleiding van Brave New World. Huxley analyseert in dit essay uit 1946 dezelfde thema’s, maar dan analytisch en vanuit historisch perspectief. Huxley voorspelt met verbluffende precisie hoe nieuwe technologie in handen van een kleine groep oppermachtigen tot een instrument van manipulatie en onderdrukking wordt.

De ‘Oligarchs’ in Huxley’s wereld zijn geen wrede dictators. Tegengeluiden worden met zachte hand gesmoord. Om de samenleving in goede banen te leiden vertrouwt de overheid in het essay van Huxley vooral op afleiding, manipulatie, massapsychologie, reclame en propaganda. ‘Tegenwoordig kan een welbespraakte dictator zijn emotioneel geladen evangelie in de oren van tientallen miljoenen mensen gieten’ merkt Huxley op.

Wetenschap of geluk?

Huxley staat in het essay stil bij de rol van wetenschap. Die werkt bevrijdend in een open en vrije samenleving maar wordt een instrument van onderdrukking in de onvrije samenleving van de oligarchen. De wetenschap als waarheidssysteem wordt omgekat naar een machtstechnologie. De oligarchen waarderen toegepaste wetenschap en gedragswetenschap als controle-instrument. Massacommunicatie en propagandatechniek zijn instrumenten. Waarheidszoekend onderzoek en onafhankelijk academisch debat – nergens voor nodig. Het essay van Huxley kan voor een deel worden gelezen als een pleidooi voor onafhankelijke, door feiten gedreven wetenschap. Huxley laat zien dat bescherming van de democratie vraagt om rationele discussie, vrijheid en onafhankelijke kennisproductie. Een gepolitiseerde wetenschap ontwikkelt zich tot een instrument van de elite.

Ik zou graag hebben geschreven dat Aldous Huxley de social media voorzag. Huxley vreesde massamanipulatie via technologie, emotionele communicatie, afleiding, en “onzichtbare” beïnvloeding van het denken. Dat is toch al wel voldoende akelig vooruitziend. Als je gelukkig wilt zijn in de dystopische wereld van Aldous Huxley dan moet je niet teveel geven om onderzoek, feiten en kennis. En wie wil nu niet gelukkig zijn?