Een preview van het Einde der Tijden in De Balie

Hier op Kloptdatwel.nl zijn we niet de enigen die geïnteresseerd zijn in het Einde der Tijden, zoals bijvoorbeeld verwacht wordt op aanstaande vrijdag 21 december 2012. Debatcentrum De Balie in Amsterdam organiseerde deze week een Kenniscafé bestaande uit een rijk gevulde avond waarin op verschillende manieren de aanstaande verwoesting van onze planeet werd belicht.

De stemming zat er, skeptisch gezien, al direct goed in toen het volledige publiek aan het begin van het programma toegaf er wel vertrouwen in te hebben dat de aarde volgende week nog bestaat. Echter, iets later op de avond liet een aantal bezoekers doorschemeren wel wat te zien in de komende ‘verandering van bewustzijn’ over de hele wereld. Een enkeling verwoordde de teleurstelling over de negatieve blik hierop door de (veelal skeptisch georiënteerde) sprekers. Er is, klaarblijkelijk, enige discrepantie tussen de verschillende kampen over hoe er gedacht wordt over de vrolijkheid van het snel naderende vergaan van de aarde.

Het eerste onderdeel van de avond, een spoedcursus apocalyptisch denken, werd verzorgd door Maarten Keulemans die in zijn boek Exit Mundi ruim zeventig scenario’s voor het einde van de wereld verzameld heeft. De bijbehorende website, hoewel ietwat gedateerd ogend, biedt een schat aan informatie voor de ware ‘einde der tijden’-enthousiast. Mooi zijn ook de titels van zijn verkozen rampscenario’s zoals ZZAPP!, WHAMMO!, en BLUB… BLUB!

In een lezing die wat nuchterder van toon was, legde archeologe Laura van Broekhoven nog eens even rustig uit hoe het ook alweer zit met die Maya-kalender en hoe ze toch echt niet het einde van de wereld voorspeld hebben. Gesneden koek voor de doorgewinterde skepticus uiteraard! Ondertussen werd overigens duidelijk dat de aanwezige experts ook niet wisten hoe laat de wereld precies zou moeten vergaan, maar volgens de algemene consensus in de zaal zou dat om 12:11 uur vrijdag begin van de middag moeten zijn. Een beetje vroeg voor onze borrel [zie afbeelding], maar ja dat wisten die Maya’s toen natuurlijk nog niet!

Hierna werd Joke van Saane, godsdienstpsychologe aan de VU, door presentator Martijn van Calmthout¹ aan de tand gevoeld over de vraag waarom mensen nou zo graag in doemscenario’s geloven. Vooral bij haar kwam het idee ter sprake dat mensen deze aanstaande gebeurtenissen vaak positief benaderen en reikhalzend uitkijken naar de komende veranderingen waarin het, in hun ogen, alleen maar beter kan worden. Als minst ‘skeptische’ spreker was het juist interessant dat ze deze andere kijk op het Einde der Tijden belichtte, terwijl de rest van de avond vooral ging over massa-uitstervingen door kometen, vulkanen en klimaatveranderingen. Er blijkt, zoals eerder gezegd, nogal uiteenlopende ideeën te zijn over hoe de zaken eruit zullen zien op 21 december 2012.

Verder stond er op het programma nog een ietwat deprimerende uiteenzetting door paleoklimatoloog Lucas Lourens over mogelijke planetaire doemscenario’s en de rol die de uitstoot van fossiele brandstoffen door de moderne mens kan spelen in een potentiële herhaling van een al eerder voorgekomen massa-uitsterving. Hierna was er nog even tijd voor een vrolijke afsluiter met een onzinfilmquiz over films met geheel toepasselijke thema’s, denk aan Armageddon, Deep Impact en The Matrix, uitgekozen door George van Hal. Ondanks het feit dat niemand uit onze Skepsis-delegatie het lukte om de quiz te winnen, was het toch zeker een leuke avond om op terug te kijken!

1. Martijn van Calmthout omschreef zich overigens als ‘gepatenteerd atheïst’ en blijkbaar zijn goddeloosheid zeer serieus neemt. Tenminste, dat of zijn woordgebruik is gewoon wat curieus.