De linke weekendbijlage (46-2025)

22 November 2025 at 10:10

Beter laat dan nooit. Wetenschappers nemen afstand van Wim Hof.
https://www.volkskrant.nl/wetenschap/wetenschappers-uiten-publiekelijk-kritiek-op-wim-iceman-hof-nonsens-goeroe-achtig-gevaarlijk~bddc7480/

Voor hun boek De ijsprofeet spraken journalisten Robert van de Griend en Anneke Stoffelen de wetenschappers die in het verleden met Wim ‘Iceman’ Hof hebben samengewerkt. Zij hebben daaraan een nare bijsmaak overgehouden en zijn niet mals in hun oordeel over hem.

Maria Hopman staat voor een raadsel, in haar laboratorium in het Radboud UMC in Nijmegen. Tegenover haar zit Wim Hof in zijn zwembroek in een grote perspex bak, volgestort met ijsblokjes. De hoogleraar integratieve fysiologie heeft zijn lijf beplakt met meetapparatuur en neemt hem elke tien minuten bloed af.

Waar anderen onmiddellijk een verhoogde hartslag en bloeddruk krijgen als ze alleen maar een hand in het ijs steken, gebeurt er bij Hof bijna niets. Ook zijn inwendige temperatuur blijft op 37 graden. Rillen of klappertanden doet Hof geen enkele keer gedurende de tachtig minuten van het experiment.

Hopman is in mei 2010 de eerste Nederlandse wetenschapper die studie maakt van de fysieke vermogens van ‘de Iceman’ – de bijnaam die Hof dankt aan zijn recordpogingen in de vrieskou. De hoogleraar gelooft nauwelijks wat ze ziet. Een van de verklaringen die ze kan bedenken, is dat Hof zijn zogenoemde communicerende bloedvaten, die de lichaamstemperatuur op peil houden, goed heeft getraind. Een gewaagde gedachte: dat proces wordt geregeld door het autonome zenuwstelsel, en dat valt volgens de wetenschap niet bewust te sturen. ‘Er was dus veel meer onderzoek nodig om hierover harde uitspraken te kunnen doen’, aldus Hopman.

Nare bijsmaak
Maar na haar experiment, waarbij haar collega’s ook constateren dat de immuuncellen in het afgenomen bloed opvallend reageren op kou, blijkt dat Hof helemaal niet wil wachten op vervolgstudies. Hij geeft interviews in kranten en tijdschriften, spreekt op medische conferenties en houdt een lezing op TEDx Amsterdam. Met de meetresultaten van het Radboud UMC in de hand presenteert hij zichzelf als een man van grote betekenis. Zo beweert hij dat hij niet alleen zijn autonome zenuwstelsel, maar ook zijn immuunsysteem kan beïnvloeden. Die capaciteiten wil hij extra gaan trainen, kondigt hij aan in De Telegraaf. ‘Om kanker te bestrijden. Het kost concentratie, maar het is mogelijk, denk ik.’ In Psychologie Magazine vertelt hij: ‘Heel veel mensen gaan hartstikke dood en die hebben nog heel veel levenslust. Dat is een soort kwaad. Ik noem het de duivel. En als ik die kan helpen bestrijden, dan moet ik dat doen!’

Misschien had men wat eerder afstand van z’n uitspraken kunnen nemen? Zeker toen hij alle mogelijke kolder over corona begon te debiteren.

Coronapandemie

Tijdens de coronapandemie keerde Hof zich steeds vaker nadrukkelijk tegen de academische wereld. Hij noemde de coronamaatregelen in een YouTube-interview ‘middeleeuwse praktijken’. Volgens hem was het juist goed om met elkaar te blijven knuffelen en dansen. ‘Ik zeg: geef me een fucking coronaknuffel!’

Ook beweerde hij in de Powned-podcast Op z’n kop! dat je het coronavaccin beter niet kon nemen omdat het ‘niet lichaamseigen’ was en vooral de farmaceutische industrie diende. ‘Wijzelf worden er niet beter van.’
Wim Hof alias de Iceman, op archiefbeeld (Hong Kong, 2010)
Wim Hof alias de Iceman, op archiefbeeld (Hong Kong, 2010)Bron Tyrone Siu / Reuters

Zelf was Hof ervan overtuigd dat hij de sleutel in handen had tegen het coronavirus.

Wanneer iedereen preventief zijn technieken zou beoefenen, stelde hij in Panorama, ‘dan zou zo’n lockdown totaal overbodig zijn’. Het frustreerde hem dat zijn methode niet breed werd ingezet. Zijn groeiende ongenoegen daarover projecteerde hij op beroepsgroepen die op dat moment ook doelwit waren van ernstige bedreigingen door gestaalde coronacritici. Zo fulmineerde hij op complotkanaal Blckbx tegen de ‘politieke assholes’, die ‘leven van mentale shit’ en burgers zouden ‘manipuleren’. Ook de wetenschap en de journalistiek moesten het ontgelden. ‘Ze verlammen onze geest, onze economie, ons lichaam’, zei hij in Psychologie Magazine. ‘De angst regeert, terwijl je zelf zoveel kunt doen om je te wapenen tegen het virus!’

Er waren weliswaar genoeg volgers van Wim Hof die beweerden van een covidinfectie te zijn opgeknapt door zijn ademhalingsoefeningen, maar wetenschappelijk was er geen enkele aanwijzing dat hij gelijk had. Volgens immunoloog Marjolein van Egmond, die bij het Amsterdam UMC streed tegen desinformatie over het coronavaccin, was de Wim Hof-methode binnen haar beroepsgroep simpelweg ‘geen punt van discussie’. Terecht, in haar ogen. ‘Ik ben mij niet bewust van enig bewijs dat de methode bescherming zou bieden tegen covid-19.’

Toch waren er tijdens de pandemie, anders dan daarvoor, geen wetenschappers die tegenspraak boden. Wouter van Marken Lichtenbelt vond Hofs openlijke verzet tegen vaccinaties ‘heel gevaarlijk’, maar voelde zich niet de aangewezen onderzoeker om daarover iets te zeggen. Peter Pickkers en Matthijs Kox hadden het inmiddels opgegeven. ‘We hadden Wim jarenlang geprobeerd te corrigeren, maar dat had geen enkel effect gehad’, aldus Kox. ‘Bovendien stonden we als intensive care in de frontlinie van de pandemie. We hadden andere prioriteiten.’

Ondertussen mocht Hof bij het ene na het andere medium zijn visie op de coronacrisis blijven ventileren. Zo verscheen hij onder meer in de podcast van fitnessondernemer Arie Boomsma, die wist te vertellen dat Hof in algemene zin ‘de wetenschap achter zich’ had, en dat ‘gewoon bewezen’ was dat zijn technieken werkten.

Comments

Renate1 says

22 November 2025 at 10:10

Beter laat dan nooit. Wetenschappers nemen afstand van Wim Hof.
https://www.volkskrant.nl/wetenschap/wetenschappers-uiten-publiekelijk-kritiek-op-wim-iceman-hof-nonsens-goeroe-achtig-gevaarlijk~bddc7480/

Voor hun boek De ijsprofeet spraken journalisten Robert van de Griend en Anneke Stoffelen de wetenschappers die in het verleden met Wim ‘Iceman’ Hof hebben samengewerkt. Zij hebben daaraan een nare bijsmaak overgehouden en zijn niet mals in hun oordeel over hem.

Maria Hopman staat voor een raadsel, in haar laboratorium in het Radboud UMC in Nijmegen. Tegenover haar zit Wim Hof in zijn zwembroek in een grote perspex bak, volgestort met ijsblokjes. De hoogleraar integratieve fysiologie heeft zijn lijf beplakt met meetapparatuur en neemt hem elke tien minuten bloed af.

Waar anderen onmiddellijk een verhoogde hartslag en bloeddruk krijgen als ze alleen maar een hand in het ijs steken, gebeurt er bij Hof bijna niets. Ook zijn inwendige temperatuur blijft op 37 graden. Rillen of klappertanden doet Hof geen enkele keer gedurende de tachtig minuten van het experiment.

Hopman is in mei 2010 de eerste Nederlandse wetenschapper die studie maakt van de fysieke vermogens van ‘de Iceman’ – de bijnaam die Hof dankt aan zijn recordpogingen in de vrieskou. De hoogleraar gelooft nauwelijks wat ze ziet. Een van de verklaringen die ze kan bedenken, is dat Hof zijn zogenoemde communicerende bloedvaten, die de lichaamstemperatuur op peil houden, goed heeft getraind. Een gewaagde gedachte: dat proces wordt geregeld door het autonome zenuwstelsel, en dat valt volgens de wetenschap niet bewust te sturen. ‘Er was dus veel meer onderzoek nodig om hierover harde uitspraken te kunnen doen’, aldus Hopman.

Nare bijsmaak
Maar na haar experiment, waarbij haar collega’s ook constateren dat de immuuncellen in het afgenomen bloed opvallend reageren op kou, blijkt dat Hof helemaal niet wil wachten op vervolgstudies. Hij geeft interviews in kranten en tijdschriften, spreekt op medische conferenties en houdt een lezing op TEDx Amsterdam. Met de meetresultaten van het Radboud UMC in de hand presenteert hij zichzelf als een man van grote betekenis. Zo beweert hij dat hij niet alleen zijn autonome zenuwstelsel, maar ook zijn immuunsysteem kan beïnvloeden. Die capaciteiten wil hij extra gaan trainen, kondigt hij aan in De Telegraaf. ‘Om kanker te bestrijden. Het kost concentratie, maar het is mogelijk, denk ik.’ In Psychologie Magazine vertelt hij: ‘Heel veel mensen gaan hartstikke dood en die hebben nog heel veel levenslust. Dat is een soort kwaad. Ik noem het de duivel. En als ik die kan helpen bestrijden, dan moet ik dat doen!’

Misschien had men wat eerder afstand van z’n uitspraken kunnen nemen? Zeker toen hij alle mogelijke kolder over corona begon te debiteren.

Coronapandemie

Tijdens de coronapandemie keerde Hof zich steeds vaker nadrukkelijk tegen de academische wereld. Hij noemde de coronamaatregelen in een YouTube-interview ‘middeleeuwse praktijken’. Volgens hem was het juist goed om met elkaar te blijven knuffelen en dansen. ‘Ik zeg: geef me een fucking coronaknuffel!’

Ook beweerde hij in de Powned-podcast Op z’n kop! dat je het coronavaccin beter niet kon nemen omdat het ‘niet lichaamseigen’ was en vooral de farmaceutische industrie diende. ‘Wijzelf worden er niet beter van.’
Wim Hof alias de Iceman, op archiefbeeld (Hong Kong, 2010)
Wim Hof alias de Iceman, op archiefbeeld (Hong Kong, 2010)Bron Tyrone Siu / Reuters

Zelf was Hof ervan overtuigd dat hij de sleutel in handen had tegen het coronavirus.

Wanneer iedereen preventief zijn technieken zou beoefenen, stelde hij in Panorama, ‘dan zou zo’n lockdown totaal overbodig zijn’. Het frustreerde hem dat zijn methode niet breed werd ingezet. Zijn groeiende ongenoegen daarover projecteerde hij op beroepsgroepen die op dat moment ook doelwit waren van ernstige bedreigingen door gestaalde coronacritici. Zo fulmineerde hij op complotkanaal Blckbx tegen de ‘politieke assholes’, die ‘leven van mentale shit’ en burgers zouden ‘manipuleren’. Ook de wetenschap en de journalistiek moesten het ontgelden. ‘Ze verlammen onze geest, onze economie, ons lichaam’, zei hij in Psychologie Magazine. ‘De angst regeert, terwijl je zelf zoveel kunt doen om je te wapenen tegen het virus!’

Er waren weliswaar genoeg volgers van Wim Hof die beweerden van een covidinfectie te zijn opgeknapt door zijn ademhalingsoefeningen, maar wetenschappelijk was er geen enkele aanwijzing dat hij gelijk had. Volgens immunoloog Marjolein van Egmond, die bij het Amsterdam UMC streed tegen desinformatie over het coronavaccin, was de Wim Hof-methode binnen haar beroepsgroep simpelweg ‘geen punt van discussie’. Terecht, in haar ogen. ‘Ik ben mij niet bewust van enig bewijs dat de methode bescherming zou bieden tegen covid-19.’

Toch waren er tijdens de pandemie, anders dan daarvoor, geen wetenschappers die tegenspraak boden. Wouter van Marken Lichtenbelt vond Hofs openlijke verzet tegen vaccinaties ‘heel gevaarlijk’, maar voelde zich niet de aangewezen onderzoeker om daarover iets te zeggen. Peter Pickkers en Matthijs Kox hadden het inmiddels opgegeven. ‘We hadden Wim jarenlang geprobeerd te corrigeren, maar dat had geen enkel effect gehad’, aldus Kox. ‘Bovendien stonden we als intensive care in de frontlinie van de pandemie. We hadden andere prioriteiten.’

Ondertussen mocht Hof bij het ene na het andere medium zijn visie op de coronacrisis blijven ventileren. Zo verscheen hij onder meer in de podcast van fitnessondernemer Arie Boomsma, die wist te vertellen dat Hof in algemene zin ‘de wetenschap achter zich’ had, en dat ‘gewoon bewezen’ was dat zijn technieken werkten.

Log in to Reply
- Hans1263 says
  
  22 November 2025 at 10:49
  
  Een hoogleraraar integratieve fysiologie? Bij het woord “integratief” begin ik meteen te fronsen.
  
  Log in to Reply
  - Renate1 says
    
    22 November 2025 at 20:12
    
    Ja, dat heb ik ook bij het Integratief Kankercentrum.
    
    Log in to Reply