Twee Californische artsen, Dan Erickson en Artin Massihi, wekten veel opschudding met twee Youtube-films van samen zeventig minuten waarin ze beginnen met te betogen dat de sterftekans ten gevolge van Covid-19 slechts 0,1 procent is of misschien daar nog ver onder. Ze geven de cijfers van 21 april 2020 voor de staten Californië en New York als voorbeeld.

Corona en ongecijferdheid 1

Rekent u even mee? Voor het gemak rond ik hun cijfers even wat af, zodat u het zonder calculator kunt volgen. In Californië waren er 300.000 personen getest op de aanwezigheid van het virus SARS-CoV-2, en 30.000 bleken positief. Er waren 1200 personen overleden aan de ziekte COVID-19. Dus in Californië (bevolking 40 miljoen) waren er 10 procent zieken, maakt 4 miljoen Californische COVID-19-lijders. Die 1200 doden waren slechts 0,03 procent van die 4 miljoen zieken. Dus de sterftekans bij COVID-19 is 0,03 procent, dat is nog minder dan die bij griep. Voor de staat New York kwamen ze op een totale sterftekans van 0,1 procent, te weten 19.000 doden (op 21 april 2020) op een bevolking van 19 miljoen.

De dokters maakten twee kokkerds van fouten. Zag u ze ook?

In de eerste plaats extrapoleerden ze het voorkomen van ziekte bij de geteste groep naar de hele populatie. Maar testen gebeurt alleen als er een reden voor is, bijvoorbeeld als de patiënt koorts of ademnood heeft of hoest, dan wel recent in contact is geweest met COVID-19-lijders. De dokters bespreken ook hun eigen cijfers (ze hebben een privékliniekje), en in dat kliniekje word je alleen maar getest als je symptomen hebt. Dan is extrapolatie onjuist. Je mag best van een steekproef naar een hele populatie extrapoleren, maar dan moet je steekproef wel aselect uit de hele populatie getrokken zijn, en natuurlijk voldoende groot zijn (met 500 à 1000 zieken in je aselecte steekproef kun je al een aardige slag doen naar het percentage zieken in de totale populatie). Zou dat niet worden onderwezen bij de medische opleiding?

De tweede fout zag u misschien niet zitten. De dokters verzuimden om de sterfte in de geteste groep óók te extrapoleren. U zal zeggen dat dat niet verkeerd is, maar het is natuurlijk wel vreselijk inconsequent. Het gevolg is dat er volgens hun model in de geteste groep (300.000 personen) 0,03 procent (is 90) verwachte COVID-19 doden waren. Er zijn dus 1110 (1200 min 90) personen in Californië overleden puur en alleen doordat ze getest waren. Testen maakt je kans om dood te gaan ruim tienmaal zo groot. Onzin natuurlijk.

Ik vond het zo tenenkrommend belachelijk dat ik na de eerste tien minuten niet meer verder gekeken heb. Misschien hebben ze verderop ook nog beweerd dat de aarde plat was. Dat zou best passen in hun verhaal. Er schijnt ook nog gezegd te zijn dat je immuunsysteem lui wordt van thuisblijven omdat het dan niet genoeg te doen heeft. Dat is ook tamelijk erg voor iemand die beweert dat hij immunologie heeft gestudeerd.

De statistische fouten zijn wel opgemerkt door Carl T. Bergstrom, professor in de wiskundige biologie, die maakte weinig indruk op de reaguurders onder berichten over de twee dokters. Zie zijn Twitterbericht van 26 april:

Hij is geen arts, wat weet die daar nou van, was een typisch argument. Of ‘nitpicker’ of ‘pathetic’. Wie laat merken dat hij of zij kan rekenen en zegt dat de sommetjes niet kloppen, is een zielige muggenzifter. Dat u het maar weet. Op diverse websites met kritiek op Erickson en Massihi werd met geen woord gerept over hun dramatisch vertoon van ongecijferdheid.

Ik kan alleen maar concluderen dat ongecijferdheid om zich heen grijpt. Of is dit een onterechte extrapolatie van de groep van duizenden reaguurders naar de hele samenleving? Zou misschien een gebrekkige scholing sterk correleren met het reaguurderschap of liefde voor Trump of beide?

Deze ongecijferdheid beperkt zich niet tot reaguurders. Ook Tesla-baas Elon Musk vond het prachtig wat deze dokters zeiden. Zie: California doctors with dubious COVID conclusions debunked in de Los Angeles Daily News van 28 april 2020.

Op Science Based Medicine legt David Gorski op 4 mei ook uit dat de twee dokters een ‘brain dead extrapolation’ uitvoerden. Maar niet in zoveel detail als hierboven.