Kloptdatwel?

Op de immer gezellige website X herhaalde Maurice de Hond zijn leugen van een jaar eerder dat Jaap van Dissel de Tweede Kamer tot in mei 2020 zou hebben verteld dat de infection fatality rate van het coronavirus maar liefst vijf procent zou bedragen. Nogal een grove beschuldiging als je beseft dat de werkelijke IFR uiteindelijk ongeveer één procent zou bedragen voor de eerste golf. Had Van Dissel de ernst van de pandemie echt zo opzichtig overdreven? Nee.

Deze claim is bijzonder makkelijk onderuit te halen en dat had ik al gedaan in 2025 toen De Hond erover begon. Dat maakt het extra gênant dat De Hond er ruim een jaar later hardnekkig in volhardt. Daarom toch nog maar even een rechtzetting middels dit blog. (zie ook de update helemaal onderaan)

Het gaat om de claim die De Hond oa deed in zijn open brief aan Robbert Dijkgraaf (toen net tot hoogleraar “Wetenschap en maatschappij in Internationaal perspectief” benoemd) van 5 april 2025 en kort daarna herhaalde bij complotkanaal alternatief mediaplatform De Nieuwe Wereld:

Op zijn eigen website schreef De Hond er eerder dit stuk over: IFR was 3%!?? Wie deze merkwaardige claim wilde controleren en dus gewoon de technische briefing van 7 mei 2020 even terugkeek, kon direct constateren dat het hier een forse verdraaiing van de werkelijkheid betrof. Van Dissel lichtte toe waar de percentages op sloegen (vroege gegevens vanuit China, dat had MdH dan nog wel vermeld in dat blog), de piramide had intussen al een andere opmaak gekregen, en hij gaf ook aan dat de Nederlandse cijfers een ander beeld lieten zien. Voor uw gemak hier even het bewuste fragment van de briefing uitgeknipt:

In mijn draadje op X had ik laten zien dat de versie van de piramide die De Hond gaf uit eerdere presentaties van Van Dissel stamde. Maar ook bij de eerste briefing (zover ik kon nagaan) waarin de piramide opdook (maart 2020) gaf Van Dissel precies aan waar de cijfers op sloegen en dat die in Nederland waarschijnlijk wat anders lagen:

Kortom: die vijf procent gaat om IC opnames in de vroege situatie van China. Een deel van die patiënten zou ook wel overlijden, maar op geen enkele wijze suggereerde Van Dissel dat dat neer zou komen op een ifr van vijf procent voor Nederland. Dat zou ook absurd zijn als je bedenkt dat er al veel kritiek was gekomen op de WHO die het in het begin van de pandemie had gehad over een case fatality rate van 3,6% (ook op basis van de vroege Chinese data) en nog niet iedereen die actief was op social media netjes omgeschoold was tot viroloog en het verschil tussen cfr en ifr begreep. Zucht.

Conclusie: de suggestie dat Van Dissel ooit, zelfs tot in mei 2020, zou hebben beweerd dat de infection fatality rate voor de Nederlandse situatie vijf procent zou zijn, klopt van geen kanten. De Hond is er vorig jaar al op gewezen dat die stelling niet deugt en zijn volharding hierin komt mijns inziens neer op smaad.

Wat denkt u? Gaat De Hond deze blunder ooit toegeven en zijn beschuldiging intrekken?

Update 30 juli 2026:
Had nog even wat uitgebreider gezocht wanneer de piramide (eigenlijk een driehoek ..) voor het eerst opdook in de presentaties van Van Dissel. Volgens mij is dat in de briefing van 4 februari 2020. De figuur veranderde in volgende presentaties wat. Interessant voor hoe hoog Van Dissel de ifr inschatte is de briefing van 3 maart 2020, waar hij opmerkt:

Dan hadden we nog even de case fatality rate. Dit zijn opnieuw getallen
die ik u vorige week ook toonde, maar daar is niks in veranderd. Die
waren aanvankelijk dus hoger in de provincie Hubei, waar het begon. Als
een uitbraak begint, vallen natuurlijk eerst de meest ernstige gevallen op.
Pas later zie je dat die piramide veel breder is. Dat betekent dus altijd dat
aangezien de sterfte in de ernstige gevallen valt, daar de case fatality rate
altijd hoger is. U ziet dat dat in de rest van China al lager is en buiten
China nog lager. Wij bevinden ons waarschijnlijk ergens tussen de 0,5%
en 1%.