In de diergaarde Blijdorp van Rotterdam staat bij de Sumatraanse tijger een informatie bord over het bijgeloof van de traditioneel Chinese geneeskunde (TCM). Nou doet het mij goed dat er vermeld wordt dat dit medisch bijgeloof is, maar toch zou ik willen dat dit explicieter en groter zou worden benadrukt. Nu wordt breed uitgemeten waarvoor de stukjes van de tijger volgens TCM zou dienen. Wie niet goed oplet mist de woorden “medisch bijgeloof” en zou denken dat er werkelijk medisch nut aan de tijgeronderdelen te ontlenen zijn.
Het zou voor de tijger zelf en voor de lezers, die recht hebben op goede informatie, beter zijn dit goed duidelijk te maken. Hoe zouden wij als skeptici dit bord kunnen verbeteren? Het eerste principe in communicatie is volgens mij duidelijkheid. In plaats van de titel: Pantera Tigris apothecus kan je beter stellen: “medisch bijgeloof en de tijger”. Maak daarna duidelijk waarom je dit benoemd bijvoorbeeld zeg dat deze onbewezen ideeën van de tijger als geneesmiddel komen van achterhaalde opvattingen over de werkelijkheid van een tijdperk voor wetenschappelijk bewijs, vergelijkbaar met de vier humorentheorie.
Het vierkant met de kop “medische nut?” kan beter helemaal weg. Dit is puur verzonnen en er bestaat geen enkel bewijs voor het nut bij de opgegeven aandoeningen.
Ook kan je de gevolgen van TCM voor de populatie met name de bedreiging naar de voorgrond brengen.
Heeft u nog tips om dit bord te verbeteren? Laat het ons weten in de reacties!
Steun Kloptdatwel
Waardeer je dit artikel? Je kunt onze site steunen met een financiële bijdrage. Dat waarderen wij dan weer! Een donatie kun je doen via dit betaalverzoek (of klik op de afbeelding hiernaast).
NB de rekening staat op naam van Maarten Koller, formeel eigenaar van deze site.
Begin eens met het verwijderen van de woorden: ‘Wandelend medicijnkastje’.
Eventueel vervangen door: ‘Onzin die mensen met betrekking tot delen van dit mooie dier geloven, waardoor de Sumatraanse tijger met uitsterven wordt bedreigd.’
Ja ik weet het, het is misschien een beetje lang voor een kop, maar ik sta open voor suggesties om dit beknopter op te schrijven.
Dat kwalijke bord moet natuurlijk helemaal weg, in plaats van dit soort suggestieve teksten onder de kop ‘medisch nut’. Zo zouden oppervlakkig lezende bezoekers op het foute idee kunnen komen dat er misschien toch wel iets in het absurde TCM zit. Dat medisch nut is er absoluut niet, zelfs niet als je er een vraagteken achter plaatst. En tuberculose en epilepsie zijn nog fout gespeld ook. Een misser!
Ik denk dat men enige uitleg wilde geven over een van de redenen waarom het dier met uitsterven bedreigd wordt.
@Renate
Het kan best goed bedoeld zijn, maar dit bord gaat dan m.i. het doel vér voorbij. Alleen al de afbeelding van de tijger met nummers bij de delen die verwijzen naar de lijst met vermeende geneeskrachtige werking van die onderdelen is veel te uitgesproken. Alle suggestie dat TCM überhaupt iets nuttigs zou kunnen zijn, zou vermeden moeten worden. Als het doel is te laten weten dat de tijger wordt bedreigd o.a. door gebruik van zijn onderdelen in TCM, zeg dat dan, zonder verdere specificatie (uiteraard TCM in woorden uitgeschreven). Men zou er ook bij kunnen zetten dat TCM als kwakzalverij wordt betiteld. Dierentuinen hebben toch ook een op opvoedende en wetenschappelijke taak?
Er zijn overigens geen redenen waarom het dier met uitsterven wordt bedreigd, maar oorzaken. Maar dat is tegenwoordig haarkloverij. Sorry.
‘Geloof maakt meer kapot dan je lief is‘ als pakkende koptekst, met daaronder uitleg.
@Richard Rasker
Wat zou men eigenlijk bedoelen met ‘medisch bijgeloof’, zoals op het bord staat? Hoe vaag wil je het hebben?
Ik zie het verschil niet tussen geloof en bijgeloof.
En ‘medisch bijgeloof’… Bestaat er dan ook een medisch geloof? Dat geloof zou dan wél goed zijn?
Het bord deugt in totaliteit niet. Ik begrijp de bedoeling ervan wel (zoals Renate verwoordt) maar men drukt zich slecht uit en wekt verkeerde suggesties.
@Hans
Die oorspronkelijke ‘uitleg’ maakt het er inderdaad niet beter op, integendeel.
Onder mijn koptekst zou ik het als volgt verwoorden:
“Veel mensen geloven helaas de fabel dat botten en organen van tal van dieren een geneeskrachtige werking hebben. Vaak geldt hierbij dat hoe zeldzamer het dier, des te sterker dit geloof in wat in werkelijkheid onzinnige kwakzalverij is.
Kijk dus nog maar even goed naar dit prachtige dier, (nog) levend en wel. Over enkele jaren kan dit definitief verleden tijd zijn.”
@Richard Rasker
Helemaal mee eens! Voorkomen moet worden dat dieren uitsterven door geloof in fabels. Bovendien moet kwakzalverij worden bestreden.
Die tekst zou men dan ook bij het schubdier kunnen zetten. Ook heel populair in TCM naar ik meen. In ieder geval door die populariteit met uitsterven bedreigd. En ik wil het dan nog niet hebben over de neushoorn. Ook beren mogen niet ontbreken, hoewel daar misschien al genoeg aandacht voor is. Die worden misschien niet voor onderdelen bejaagd, maar wel gevangen gehouden en op een gruwelijke manier behandeld.
Zeepaardjes ben ik ook eens in gedroogde vorm in een Chinese “apotheek” tegengekomen. Stokvis gebruiken lijkt me even nutteloos.
Tijgerbotten zag ik ook, uitgestald op straat. Toen ik mijn camera optilde om een foto te maken, werden er mensen aggressief. Die hadden dus verdomd goed in de gaten hoe fout in mijn ogen hun onwerkzame handel was. De foto heb ik iets later wel gemaakt, maar veiligheidshalve met telelens.
@ Hans,
In de Wagenstraat in Den Haag zitten verschillende Chinese winkeltjes die allerlei gezondheidsproducten verkopen. Ik vermoed niet dat daar bedreigde diersoorten bij zitten, maar het blijft flauwekul.
Wat betreft het bord vraag ik me af of het misschien is geleverd door een particulier die daarvoor de opdracht heeft. Ik kan me nauwelijks voorstellen dat de dierentuin een bord met dergelijke spelfouten bestelt. Je mag toch op z’n minst aannemen dat men die er uithaalt.
@Renate
Als je opdracht geeft voor zo’n bord, controleer je bij de levering en alvorens je betaalt toch even of het volgens opdracht is uitgevoerd? Óf men heeft dan in de dierentuin zelf in de tekst van de opdracht de spelfouten gemaakt óf heeft de fout gemaakt niet achteraf te controleren. Een haastklus zal het vast niet zijn geweest.
Mijn bovenvermelde ervaringen met TCM had ik in China.
Waarschijnlijk heeft de opdrachtgever de tekst fout aangeleverd en geconstateerd dat er op het bord stond, wat er geschreven was. Blijft natuurlijk wel de vraag waarom Blijdorp, als ze niet de opdrachtgever van het bord zijn, niet eventjes naar eventuele taalfouten heeft gekeken.
Ik ging er overigens niet van uit dat u de gedroogde zeepaardjes en dergelijke in Nederland gezien heeft. Mijn punt was meer dat de Haagse Wagenstraat een soort Chinatown is met verschillende winkeltjes waar men allerlei ‘geneeskrachtige’ kruiden en dergelijke verkoopt en natuurlijk ook TCM beoefend. Er staan ook een paar Chinees aandoende poorten bij dit stuk van de Wagenstraat.
Misschien wil men China, of bezoekende Chinezen niet tegen de haren instrijken?
@Renate
O jee, of ik nu ooit nog een visum voor China krijg?
Geen idee, maar als u een dierentuin begint en u wilt een paartje panda’s huren, dan zal dat wel problemen op gaan leveren.
Tja, misschien helpen de onderdelen van die luie beesten wél tegen ‘epileptie’ en ‘tubercolose’? Staaroperaties heb ik gelukkig al achter de rug.
@ Hans,
Ik denk het niet. De panda staat misschien ook wat te veel symbool voor het ‘natuurbeschermingsbeleid’ van de Chinese overheid. En het dier is ook in diplomatiek opzicht handig. Het is een dier dat tot de verbeelding spreekt, hoewel het in evolutionair opzicht misschien een soort mislukking is.
@Renate
Ik bedoelde mijn reactie ironisch, inclusief de overgenomen spelfouten.