Leestip: Chasing Aliens van Daniel Lavelle

De Britse journalist Daniel Lavelle (winnaar van de Orwell Prize) nam in het najaar van 2023 een opmerkelijk besluit: hij vertrok naar de Verenigde Staten om op zoek te gaan naar buitenaardsen. Niet omdat hij geloofde dat ze er waren, maar omdat hij wilde begrijpen waarom zoveel Amerikanen dat wél geloven — en waarom hun overheid dat geloof leek te voeden. Het resultaat is Chasing Aliens: Faith and Conspiracy in the UFO Heartlands (Viking, 30 april 2026).

Als je Chasing Aliens koopt via de link naar bol.com dan ontvangt Kloptdatwel als affiliate partner een kleine bijdrage. En jij krijgt een must have boek over UFO’s op de deurmat.

Lavelle beschrijft zijn vertrekpunt in een stuk in The Guardian (22 april 2026): hij had aliens (buitenaardsen) altijd in de categorie “onzin” geplaatst, samen met elfjes, zwarte vrijdag en bonuskaarten zoals hij snedig opmerkt. Maar de opeenstapeling van ogenschijnlijk serieuze ontwikkelingen — het bekende New York Times-artikel uit 2017 over een geheim Pentagon-programma, de bevestiging door het Pentagon in 2021 dat meer dan 140 waarnemingen door marinepiloten niet verklaard konden worden, Obama die in een podcast erkende dat er dingen aan de hemel gebeurden die niemand kon verklaren, en de spectaculaire verklaring van klokkenluider David Grusch in juli 2023 voor het Amerikaanse parlement over geborgen ruimteschepen en “niet-menselijk biologisch materiaal” — deed hem besluiten dat er in elk geval een verhaal te vertellen was.

Geen concreet bewijs

Dat verhaal blijkt vooral te gaan over de mensen die de UFO-hype aanwakkeren, en niet over daadwerkelijk bewijs. Zo krijgt klokkenluider Luis Elizondo in 2024 een podium tijdens een hoorzitting over Unidentified Anomalous Phenomena (UAPs) voor zijn verhaal dat de overheid in het bezit is van UFO’s en lichamen van aliens. Elizondo zelf komt er in Lavelle’s onderzoek niet goed van af. In zijn in 2024 verschenen boek tast Elizondo’s zijn geloofwaardigheid aan met claims over paranormale gaven en zwevende lichtbollen die zijn huis zouden hebben bezocht. Lavelle merkt op dat als dit soort details eerder bekend was geweest, Elizondo’s klokkenluidersverhaal wellicht heel anders was ontvangen.

De conclusie van Lavelle is nuchter: er is geen enkel concreet bewijs dat buitenaardsen de aarde hebben bezocht, en het is hoogst onwaarschijnlijk dat dat ooit zal gebeuren. De afstanden zijn simpelweg te groot.

Bekend terrein voor KDW

Pepijn van Erp heeft de afgelopen jaren de belangrijkste episodes van de moderne UFO-hausse beschreven. Een hoorzitting voor het Amerikaanse Congres in 2023 beschreef Pepijn als een “teleurstellende vertoning”. Toen de Amerikaanse overheid in maart 2024 een uitgebreid historisch rapport publiceerde, vatte Pepijn bondig samen: geen enkel bewijs voor buitenaardse technologie, geen doofpot, en de groep die de hype aandreef bleek een klein netwerk van paranormale enthousiastelingen. Precies dezelfde conclusie waar Lavelle op uitkomt.

Het UFO-thema is actueel

Het boek van Lavelle verschijnt in een periode waarin nieuws over UFO’s (vaak met de afkorting UAP) overal opduikt. Op 8 mei gaf de Amerikaanse overheid een hele lading gedeclassificeerde UFO-dossiers vrij, inclusief transcripties van Apollo-missies. Niet alleen de UFO-enthousiastelingen domineerden het debat. Critici van Trump die wezen op de timing. Voormalig Trump-bondgenote Marjorie Taylor Greene noemde het “propaganda” om af te leiden van de oorlog met Iran, hoge benzineprijzen en de nog altijd niet volledig vrijgegeven Epstein-dossiers. Podcasthost Joe Rogan suggereerde hetzelfde.

Het recentste nummer van het Amerikaanse Skeptic Magazine (31.1) is vrijwel geheel aan UFO’s gewijd. Michael Shermer vat de hype samen met “Just show us the evidence”. Brooke Laufer verkent in het tijdschrift de vraag waarom het geloof in buitenaardsen zo hardnekkig is, ondanks het uitblijven van bewijs. Ze grijpt terug op de Zwitserse psycholoog Carl Jung, die al in 1958 betoogde dat vliegende schotels niet zozeer iets zeggen over de kosmos, maar over de menselijke psyche. UFO’s verschijnen in de collectieve verbeelding in periodes van sociale desoriëntatie en existentiële dreiging, als moderne mythen die angst en verlangen kanaliseren. Dat is een verklaring die ook bij Lavelle doorklinkt: zijn boek gaat uiteindelijk minder over wat er aan de hemel te zien is dan over wat Amerikanen zoeken — betekenis, controle, het gevoel dat er meer is.

Steeds meer UFO-meldingen

De cijfers bevestigen die culturele golf: AARO registreerde 757 nieuwe UAP-incidenten tussen mei 2023 en juni 2024, en het National UFO Reporting Center noteerde in 2025 halverwege het jaar al fors meer meldingen dan in dezelfde periode een jaar eerder. Maar meer meldingen betekent niet meer bewijs. Het betekent vooral dat meer mensen naar boven kijken en dingen opmerken, vermoedelijk mede gedreven door alle media-aandacht voor UFO’s.