• Skip to primary navigation
  • Skip to main content
  • Skip to primary sidebar

Kloptdatwel?

  • Home
  • Onderwerpen
    • (Bij)Geloof
    • Columns
    • Complottheorieën
    • Factchecking
    • Gezondheid
    • Hoax
    • Humor
    • K-d-Weetjes
    • New Age
    • Paranormaal
    • Pseudowetenschap
    • Reclame Code Commissie
    • Skepticisme
    • Skeptics in the Pub
    • Skeptische TV
    • UFO
    • Wetenschap
    • Overig
  • Skeptisch Chatten
  • Werkstuk?
  • Contact
  • Over Kloptdatwel.nl
    • Activiteiten agenda
    • Colofon – (copyright info)
    • Gedragsregels van Kloptdatwel
    • Kloptdatwel in de media
    • Interessante Links
    • Over het Bol.com Partnerprogramma en andere affiliate programma’s.
    • Social media & Twitter
    • Nieuwsbrief
    • Privacybeleid
    • Skeptisch Chatten
      • Skeptisch Chatten (archief 1)
      • Skeptisch Chatten (archief 2)
      • Skeptisch Chatten (archief 3)
      • Skeptisch Chatten (archief 4)

retractie

Oversterftestudie van Saskia Mostert et al. eindelijk ingetrokken

12 August 2026 by Pepijn van Erp 63 Comments

Een Nederlandse studie naar oversterfte zorgde in juni 2024 voor flink wat ophef, ook internationaal. Hoewel er in het artikel niet heel expliciet een verband werd gesuggereerd met de vaccinaties tegen covid, kon je dat er toch wel uithalen en dat werd de belangrijkste boodschap die rondging in de pers.

Oversterftestudie van Saskia Mostert et al. eindelijk ingetrokken 1

Het tijdschrift BMJ Public Health haastte zich om het te nuanceren, maar intussen was ook gebleken dat het gewoon een heel merkwaardig artikel was, dat eigenlijk nauwelijks origineel onderzoek liet zien. Het Prinses Máxima Centrum waar drie van de vier auteurs werkzaam waren, nam er nadrukkelijk afstand van.

Duidelijk was dat het rekenwerk wel erg leunde op onderzoek van Ariel Karlinksy en Dmitry Kobak en ikzelf trof er bovendien nog echt plagiaat in aan, dat vrij knullig was gemaskeerd. Met dit soort kromme zinnen doordat ze synoniemen hadden gebruikt:

Oversterftestudie van Saskia Mostert et al. eindelijk ingetrokken 2

Als snel kwam er een Expression of Concern bij te staan, in afwachting van de uitslag van een onderzoek van de Commissie voor Wetenschappelijke Integriteit van het Prinses Máxima Centrum. Een onderzoek dat bemoeilijkt werd doordat hoofdauteur Saskia Mostert prompt ontslag nam en zich er zo aan onttrok. Een andere auteur bleek haar eigen man te zijn, die helemaal geen wetenschappelijke achtergrond heeft.
In juni 2024 sprak ik nog mijn verwachting uit dat het artikel snel ingetrokken zou worden, maar daar zat ik toch flink naast.

Het was volstrekt onduidelijk waarom de intrekking uitbleef, want begin 2025 was de CWI helemaal klaar met het onderzoek en had ook haar bevindingen gestuurd naar het tijdschrift. Maarten Keulemans schreef een reconstructie in de Volkskrant op basis van het gelekte conceptrapport.

Verrassend was het om Saskia Mostert begin juni dit jaar te zien opduiken bij een hearing van een commissie van de Amerikaanse Senaat, waarin ze mocht vertellen hoe haar onderzoek was gesaboteerd. De fragmenten waarin zij aan het woord kwam heb ik eruit gevist:

Ze beweerde onder andere dat meer dan 80 Nederlandse artsen en wetenschappers te maken zouden hebben gekregen met tegenwerking, bijvoorbeeld in de vorm van censuur. Waarschijnlijk doelt ze hiermee op een boek van advocaat Frank Stadermann, die in de coronatijd verschillende artsen bijstond die zich schuldig maakten aan het voorschrijven van hydroxychloroquine en ivermectine. Stadermann was ook goed bevriend met complotdenker Janet Ossenbaard, maar dat terzijde. Uit haar verklaring kwam in ieder geval naar voren dat ze stevig het konijnenhol in was ingedoken.

Een paar weken terug vernam ik dat het dan uiteindelijk ingetrokken zou gaan worden, maar veel was daar niet van te merken. Tot gisteren Le Parisien berichtte dat het ingetrokken zou zijn (op basis van een AFP-bericht.) wat ik hoorde van de Franse complotonderzoeker Rudy Reichstadt van Conspiracy Watch. Maar nog steeds was er niets te zien op de BMJ-site. Beetje vreemd. Op meer Franstalige sites stond een soortgelijk bericht, wellicht heeft AFP een fout gemaakt en was het eigenlijk nog onder embargo tot vandaag of had BMJ problemen om de website te updaten, maar nu is er dit bericht te vinden:

RETRACTION: Excess mortality across countries in the Western World since the COVID-19 pandemic: ‘Our World in Data’ estimates of January 2020 to December 2022

Het is een behoorlijk uitgebreide retraction notice, die er vooral op gericht lijkt te zijn om uit te leggen waarom het allemaal zo lang duurde.BMJ heeft mijns inziens wel erg veel geduld betracht met Mostert. Het eerste rapport van het Prinses Máxima Centrum velde geen oordeel over haar, omdat ze dus ontslag had genomen, maar daar had BMJ toch wel direct z’n conclusies aan kunnen verbinden en niet alsnog meer dan een jaar proberen commentaar van haar los te krijgen.[Toegevoegd: zoals Klaas van Dijk hieronder in de comments terecht opmerkt, heeft PMC uiteindelijk wel een oordeel over Mostert geveld dat niet misselijk was. Dat heeft BMJ ook gekregen, dus dat maakt het extra raar wat ze daar hebben zitten uitspoken]. Niet onverwacht zijn alleen Kaspers en Huibers het eens met de intrekking. Mostert en haar man niet.

Zie ook het bericht bij Retraction Watch dat Karlinsky om commentaar vroeg.

Filed Under: Wetenschap Tagged With: BMJ Public Health, oversterfte, plagiaat, Prinses Máxima Centrum, retractie, Saskia Mostert

De anti-GMO studie van Séralini – drinken van Roundup laat mannen langer leven

5 July 2014 by Pepijn van Erp 47 Comments

In het najaar van 2012 verscheen een wetenschappelijk artikel van Gilles-Eric Séralini met allemaal enge plaatjes van ratten met uitgegroeide tumors. Die ratten hadden op een dieet gestaan van genetisch gemodificeerde maïs. De resultaten van de studie werden gepresenteerd volgens een zorgvuldig voorbereide mediastrategie. Het schokkende resultaat inclusief de rattenfoto’s ging de hele wereld over.

seralini-rats-junk-science

De studie was ook meteen berucht. Wetenschappers schoten er vrijwel meteen allerlei gaten in. Het aantal ratten in de (controle)groepen was wel erg klein, het soort ratten ongeschikt voor dit type onderzoek, het was onethisch om de ratten niet tijdig uit hun lijden te verlossen, enzovoort enzovoort. Niet alleen vanwege die methodologische onzorgvuldigheden kreeg Séralini er van langs,  maar zeker ook vanwege de manier waarop hij de media had bespeeld. Het leverde een hoop discussie op en uiteindelijk werd het artikel ingetrokken.

Myles Power legt in de volgende video uit wat er nu eigenlijk wel en niet van die studie klopt:

Het is ook rustig na te lezen op zijn blog. De studie is dus een grote puinhoop. De enige correlatie die nog ergens op lijkt, is een verrassende en wordt niet in het artikel genoemd: van de mannelijke ratten die gewoon water dronken, gingen er meer dood dan van hun collega’s die water dronken waaraan de herbicide Roundup was toegevoegd! Daar hoor je de anti-GMO activisten vreemd genoeg niet over.

Handig overzichtje over wat er allemaal mis is met de Seralini-studie (bron: Genetic Literacy project)
Handig overzichtje om net zulke schokkende resultaten als die van Séralini te krijgen (bron: Genetic Literacy project)

Wat in de video ook aan de orde komt is dat ‘peer reviewed’ niet automatisch betekent dat een artikel klopt. Het artikel is nu opnieuw gepubliceerd in een ander blad, maar is voor de herpublicatie vreemd genoeg niet opnieuw inhoudelijk bekeken zoals de editor aan Retraction Watch liet weten. De nieuwe ‘reviewers’ hebben alleen gekeken of het ingediende stuk exact hetzelfde was als de ingetrokken versie. Wat betekent die herpublicatie dan? De aanhangers van Séralini zien het natuurlijk als een terechte rectificatie van die oneerlijke retractie (=censuur onder druk van GM-giganten als Monsanto, enzo) en zullen de studie vast blijven gebruiken als ‘wetenschappelijke’ onderbouwing van hun strijd tegen genetische modificatie.

Steven Novella wordt er niet blij van:

The Seralini GMO rat study is now infamous for its poor quality and overstated conclusions. The republication of the paper extends the saga, but does nothing to correct the many failings of the study.

Defenders of the republication cite the virtue of access to data, and open communication, while decrying the “censorship” of the retraction. This completely misses the point, however. The peer-reviewed literature is not just about open communication of data, but puts into place a heavy filter for quality. A study needs to reach a certain minimum level of quality before it is worthy of consideration as part of the peer-reviewed literature.

Op zich lijkt het me ook beter dat ingetrokken studies niet van de oorspronkelijk publicatieplek verdwijnen, als maar heel duidelijk gemaakt wordt, waarom het artikel ‘retracted’ is. De journals zijn daar natuurlijk niet zo happig op, omdat ze daarmee vaak ook moeten toegeven dat hun eigen procedures niet zo best gefunctioneerd hebben of dat het uitzoeken van verantwoordelijke editors en reviewers niet zo zorgvuldig gaat als ze graag doen voorkomen.

De studie staat nu in Environmental Sciences Europe, een Open Access tijdschrift van Springer: “Republished study: long-term toxicity of a Roundup herbicide and a Roundup-tolerant genetically modified maize“.

Er is bijzonder veel over deze zaak geschreven, een handig overzicht (op publicatiedatum) geeft een zoekopdracht bij The Genetic Literacy Project. Voor de liefhebbers van complottheorieën en vage sektes is het interessant om de links op het volgende blog te lezen: Seralini’s Connections to Quack Science and Strange Philosophies.

Filed Under: Algemeen, Gezondheid, Wetenschap Tagged With: genetisch gemodificeerd, gmo, maïs, ratten, retractie, roundup, Séralini

Primary Sidebar

Steun ons via:
Een aankoopbol.com Partner (meer info)
Of een donatie

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

Skeptic RSS feed

  • Skepsis
  • Error
  • SBM
‘Dat kán geen toeval zijn!’
30 September 2026 - Ward van Beek

. Over dwalingen in de rechtszaal Rechters en juristen moeten vaak oordelen over kansen en waarschijnlijkheden, maar dat blijkt lastig. Denkfouten liggen dan op de loer – met soms dramatische gevolgen. ‘Mensen geloven niet in toeval’, hoort Erna van Balen…Lees meer ‘Dat kán geen toeval zijn!’ › [...]

Alles ADHD
24 September 2026 - Ward van Beek

. ADHD lijkt zich goed te lenen voor ludieke filmpjes op sociale media, vol overdrijving en halve waarheden. Vaak gaan ze over hoe je ADHD herkent. Praten mensen zichzelf zo al scrollend ADHD aan of valt het wel mee? Anouk…Lees meer Alles ADHD › [...]

In Memoriam Frank Israël
23 September 2026 - SkepsisSiteBeheerder

De emeritus hoogleraar astronomie was voorzitter van Stichting Skepsis van 2012 tot 2023.Lees meer In Memoriam Frank Israël › [...]

RSS Error: Retrieved unsupported status code "404"

If the BMJ Wants to Revisit Venerable Institutions Who Misled the Public in 2021, They Should Look Inward at the BMJ
1 October 2026 - Jonathan Howard
If the BMJ Wants to Revisit Venerable Institutions Who Misled the Public in 2021, They Should Look Inward at the BMJ

Until the BMJ demonstrate the integrity to revisit their own dismal failures regarding life and death matters, there's no reason to care about their opinions regarding less consequential issues, is there? The post If the BMJ Wants to Revisit Venerable Institutions Who Misled the Public in 2021, They Should Look Inward at the BMJ first appeared on Science-Based Medicine. [...]

The CDC Has Been Hollowed Out
30 September 2026 - Steven Novella
The CDC Has Been Hollowed Out

A new report from the NYT tells a chilling story of how the Centers for Disease Control has been hollowed out over the last 18 months under Trump and RFK Jr. We have been covering this story as it has been developing, but it is useful to take a look at where we are and the totality of the destruction that has […] The post The CDC Has Been Hollowed Out first appeared on Science-Based Medicine. [...]

Jay Bhattacharya, October 2020: “Let People Face the Risk of the Disease.”
29 September 2026 - Jonathan Howard
Jay Bhattacharya, October 2020: “Let People Face the Risk of the Disease.”

Dr. Jay Bhattacharya sought to spread a deadly pathogen. Does he belong in the HHS Hall of Heroes with legends who tried to contain them? The post Jay Bhattacharya, October 2020: “Let People Face the Risk of the Disease.” first appeared on Science-Based Medicine. [...]

Recente reacties

  • Hans1263
    on De linke weekendbijlage (39-2026)
    Die pleister zorgde ervoor dat er minder kans was op steeds opnieuw beschadigen. Ikzelf haalde laatst een vingertopje open aan
  • Prijswinnaars: Sjamadriaan en Ajax - Kloptdatwel?
    on Genomineerden voor de Meester Kackadorisprijs 2026
    […] voor de Meester Kackadorisprijs dit jaar overeenkwam met de voorkeur van de Kloptdatwel bezoekers in de poll. Wel close!
  • Renate1
    on De linke weekendbijlage (39-2026)
    @ Hans, Veel gaat inderdaad 'vanzelf' over. M'n moeder zei dat ook vaak. "Gaat wel weer over voor je een
  • Test jezelf! Psychokinese - Kloptdatwel?
    on Paraview geen onschuldig vermaak
    […] (Rob Nanninga, Skepter 22.2, 2009), is de volgende paranormale gave in de reeks experimenten om de bewering te testen
  • Hans1263
    on De linke weekendbijlage (39-2026)
    @Renate Veel gaat "vanzelf" over en dan ligt het bij velen voor de hand dat de kwakzalverij die verbetering heeft

Archief Kloptdatwel.nl

Copyright © 2026 · Metro Pro on Genesis Framework · WordPress · Log in