Kloptdatwel?

atlantis

Plato voor Skeptici

by Leave a Comment

Hebben teksten van ongeveer 2500 jaar geleden nog relevantie voor de moderne skepticus? In dit stukje over de filosoof Plato en zijn oeuvre betoog ik van wel. Ik sta kort stil bij wat onderwerpen en werken van Plato die in mijn ogen nog relevant zijn voor de moderne onderzoeker van pseudowetenschappelijke – en paranormale beweringen.

Om te beginnen neem ik een duidelijk skeptisch onderwerp wat tamelijk concreet is in tegenstelling tot het abstracte karakter van filosofie. Wie zich namelijk bezighoudt met Atlantis kan niet om Plato’s werken van de Kritias en Timiaos heen. Deze werken zijn namelijk de bron voor de mythe van Atlantis (Marcel Hulspas en Rob van Gent, Skepter 2.1, maart 1989, p. 33-37). Voor wie meer over Atlantis wilt weten, dit jaar is er een aardig boekje over Atlantis en Plato’s rol daarin uitgekomen van Klaas Vansteenhuyse in de boekenreeks van Skepp.

 

Plato voor Skeptici 1
Skepter 2.1, 1989.

 

Het volgende onderwerp gaat over de onsterfelijkheid van de ziel, en reïncarnatie is ook een onderwerp bij Plato. In de Phaedo wordt er een onderzoeksgesprek gehouden over de al dan niet onsterfelijkheid van de menselijke ziel. De plaats waar het gesprek plaatsvindt: in Socrates’ cel waar hij verblijft tot op het einde van de dag dat zijn doodvonnis volstrokken zal worden. Dualisme, het idee dat lichaam en ziel van elkaar gescheiden zijn, waar vooral René Descartes bekend omstaat, komen we dus al tegen in Plato en dat maakt het een mooi vertrekpunt voor wie dieper op deze onderwerpen in wilt gaan (Plato, 1987, p. 277).  [Read more…] about Plato voor Skeptici

Atlantis van de kaart geveegd!

by 23 Comments

Wie dacht in Google Earth een glimp te kunnen zien van het mythische gezonken continent Atlantis komt bedrogen uit. De zeebodemkaart van Google Earth liet ongeveer 900 km ten westen van Marokko tot voor kort een rasterpatroon zien. In een recente kaart-update is dit patroon verwijderd. Google heeft verklaard dat het om een fout in de kaart ging, een onbedoeld ‘artefact’. Atlantisgelovigen zijn niet overtuigd en vermoeden vuil spel.

Atlantis van de kaart geveegd! 2
Het “stratenpatroon van Atlantis” op de zeebodemkaart van Google Earth uit 2009

Toen Google in 2009 een gedetailleerde kaart van de zeebodem op Google Earth zette werd midden op de Atlantische Oceaan, 900 km ten westen van Marokko een rasterpatroon zichtbaar. De oceaan is hier circa 5 km diep. Het patroon kun je zien op de foto hiernaast. Als snel zoemden de speculaties: was dit het stratenpatroon van het verloren gewaande continent Atlantis? De Engelse boulevardkrant ‘The Sun’ wijdde er een artikel aan onder de kop ‘Is this Atlantis’ en citeerde de Engelse ingenieur Bernie Bamford die het patroon had ontdekt en zei: ‘it must be man-made’. Ook werd dr. Charles Orser geciteerd die aangaf dat dit precies de plek was waar Plato aan had gegeven dat Altantis ooit had gelegen:

‘Last night Dr Charles Orser, curator of historical archaeology at New York State University — and one of the world’s leading authorities on Atlantis — called it “fascinating”. He said: “The site is one of the most prominent places for the proposed location of Atlantis, as described by Plato. Even if it turns out to be geographical, this definitely deserves a closer look.”

Atlantis van de kaart geveegd! 3
De nieuwe zeebodemkaart van Google Earth van dezelfde plek uit 2012

Google liet direct weten dat het rasterpatroon een fout in de kaart was, maar toen was het al te laat. Een legende was geboren.

Het duurde tot 2012 voor Google de kaart kon updaten. Op de nieuwe kaart is het rasterpatroon verdwenen. Op de website van de Amerikaanse nieuwsorganisatie ABC legt een geograaf die betrokken is bij het maken van de Google-zeebodemkaart uit wat er gebeurd is. Het rasterpatroon was ontstaan door overlappende foto’s die waren gemaakt door een schip dat (overlappende) baantjes heen weer voer. Het is een bekend probleem voor makers van zeekaarten:

“The problem is very simple,” said David Sandwell, a Scripps geophysicist who worked on the project, in an email to ABC News. “When you measure seafloor depth you actually measure the two-way travel time of a sonar echo. The ship sends it, it bounces off the bottom, and returns to the ship. To convert the time to depth you need a velocity. If the velocity used in the conversion is a bit too high, the depth from that cruise will be greater than all the surrounding cruises. The particular cruise that created the ‘Atlantis’ problem was a systematic mow-the-lawn type survey in a regular grid pattern, so the resulting depth errors looked like a regular grid.”

Atlantis-gelovigen nemen met deze uitleg geen genoegen. Op de website van ons eigen Nederlandse Niburu konden we het volgende commentaar lezen:

‘In de Atlantische Oceaan … werd op Google Ocean op vijf kilometer diepte een enorme rechtoek ontdekt met daarin een rooster dat deed denken aan straten. De locatie kwam overeen met een beschrijving die de Griekse filosoof Plato gaf over de stad. Geruchten deden direct de ronde dat het zou gaan om de verloren stad Atlantis. … Velen zullen niet tevreden zijn met de uitleg door Google zodat de zoektocht naar het verloren rijk kan doorgaan’. 

Atlantis van de kaart geveegd! 4
Plato op een schilderij van Rafaël Santi (1483-1520) (wikimedia commons).

Atlantis werd voor het eerst beschreven door de Griekse schrijver en filosoof Plato (427 v chr – 347 v chr). Hij meldde in zijn boek ‘Timaeus’ dat het machtige rijk Atlantis circa 9.000 voor Christus in één dag in de Atlantische Oceaan was gezonken. Plato plaatste Atlantis ten westen van Gibraltar. Sindsdien wordt er veel gespeculeerd over het waarheidsgehalte van Plato’s relaas en zijn er talloos veel theorieën geformuleerd over de ligging van Atlantis. Er zijn echter nooit sporen van Atlantis aangetroffen en er is geen enkele aanwijzing dat het mythische continent echt heeft bestaan. Toch heeft Atlantis een prominente plek gekregen in de dromen en ideeën van mystici. Skeptici hebben daarom ook het nodige geschreven over Atlantis. Lees b.v. dit stuk of dit stuk op de website van Skepsis.