Kloptdatwel?

exorcisme

Een kwade geest in de vorm van een kikker

by 2 Comments

De Nederlandse fotograaf Ilvy Njiokiktjien (www.imagesbyilvy.com) legt vast hoe predikers in Kinshasa goed geld verdienen aan de ‘behandeling’ van kindheksen.

Enkele weken geleden was ik bij een lezing van Ilvy Njiokiktjien, onze eerste ‘Fotograaf des Vaderlands’. In januari 2014 won Ilvy Njiokiktjien als eerste vrouw de Zilveren Camera voor een foto die ze in 2013 maakte bij de begrafenis van Nelson Mandela. De lezing was onderdeel van een serie lezingen over fotografie van het Utrechts Centrum voor de Kunsten.

Ilvy Njokiktjien liet tijdens de lezing een indrukwekkende fotoserie zien die ze in Kinshasa had gemaakt, aan het begin van haar loopbaan. De serie toont hoe predikers ‘behekste kinderen’ behandelen en daar goed geld aan verdienen. En wat ze met dat geld doen. De serie is op de website van Ilvy Njiokiktjien (www.imagesbyilvy.com) te zien. Ilvy vond het goed dat we een paar foto’s in dit stuk verwerken. Ilvy vertelde dat ze in de vele openluchtkerken in Kinshasa op zoek was gegaan naar een prediker die dermate overtuigd was van zijn kwaliteiten dat hij geen bezwaar had tegen een fotoreportage. Die vond ze in de persoon van ‘Priest Okita’ die van mening is dat de titel ‘profeet’ beter bij hem past.  De ‘behandeling’ van de 16-jarige Pauline Ekomba wordt close-up vastgelegd.

Eerst krijgen de kerkgangers uitleg over het heksenkind, daarna volgt de ‘genezing’, de kwade geest wordt uitgedreven. Dat gebeurt heel letterlijk! De kwade geest wordt via de keel opgediept uit de buik van het meisje.

Een kwade geest in de vorm van een kikker 1
Priest Okita diept een kwaadaardige geest op uit de keel van de 16 jarige Pauline Ekomba. Foto copyright Ilvy Njoikiktjien. De hele serie foto’s (‘child witches’) is te zien op de website van Ilvy Njokiktjien: www.imagesbyilvy.com .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De boosdoener neemt de vorm aan van een kikker. De patiënte ligt na de behandeling uitgeput op de grond.

Een kwade geest in de vorm van een kikker 2
De boosdoener neemt de vorm aan van een kikker. De patiënte, Pauline Ekomba, ligt na de behandeling uitgeput op de grond. Foto copyright Ilvy Njokiktjien. De hele serie foto’s (‘child witches’) is te zien op de website van Ilvy Njokiktjien: www.imagesbyilvy.com.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Na de wonderbaarlijke genezing vieren de kerkgangers feest en kan Priest Okita de giften tellen. Uit de laatste foto van de serie wordt duidelijk dat Okita goed leeft van zijn werk als uitdrijver van kwade geesten. In het straatarme Kinshasa kan hij zich een sportauto veroorloven. Wat je niet ziet op de foto is dat zijn prachtige auto nergens naar toe kan rijden. De wegen in de omgeving van zijn kerk zijn te slecht voor een luxe sportauto. Okita koestert zijn ultieme statussymbool ondertussen. De auto ziet er frisgewassen en goed onderhouden uit…

Hoe werkt dit? Het is wel begrijpelijk dat de patiënte na de behandeling uitgeput op de grond ligt, maar niet begrijpelijk is dat er een kikker uit haar buik kan worden getoverd. Het gaat hier om een goocheltruc die uitdrijvers van geesten (exorcisten) graag gebruiken. In een artikel op de website van Skepsis lees je bijvoorbeeld hoe Sjamanen dergelijke trucs leren:

‘De antropoloog Claude Lévi-Strauss beschrijft in een beroemd essay de carrière van Quesalid, sjamaan bij de Kwakiutl, aan de noordwestkust van de VS. Quesalid wilde eigenlijk geen sjamaan worden: hij ging juist in de leer om sjamanen te ontmaskeren. Hij leerde liederen en een behoorlijke hoeveelheid anatomie en psychopathologie, maar een belangrijk onderdeel van de opleiding waren de trucs: hoe hij kon doen alsof hij flauwviel, in trance kon raken, kon braken als hij wilde en hoe hij een plukje haar of veren in zijn mond moest verbergen en zich in zijn lip moest bijten om op beslissende momenten een bebloed propje tevoorschijn te halen. Dat propje stelde de ziekte voor die hij op magische wijze uit het lichaam van de zieke had verdreven’.

In de Skepdic vind je een goed artikel over ‘faith healers’. Hier wordt goed uitgelegd waarom ‘faith healing’ (al dan niet met trucs) zo goed werkt:

‘The majority of faith healings are successful because of the cooperation of healer and patient. Working together, believing in the treatment, strongly desiring the treatment to work, not only can relieve stress and bring about the curative effects of the power of suggestion, it can lead the patient to give testimony that is exaggerated or even false in the desire to get well and to please the healer. The power of subjective validation is enormous and essential to many, if not most, faith healings. 

The faith healer can’t lose. Any treatment he or she gives is likely to get a high approval rating. Most patients will validate their treatments. There will be no follow-up, so there will be few bothersome failures. The healer is likely to be showered with proclamations of gratitude. It is no wonder, then, that the healer comes to believe that his or her method, whether it be invoking a god or the life force or some other mysterious entity, truly works. Even obvious failures can be blamed on the patient for not having enough faith in a god or the healing method or for not cooperating fully. Also, many patients are afraid to admit they’re not better because that would imply that they lack faith or didn’t participate properly. They blame themselves if the treatment doesn’t work’.

Op de website van Skepsis kun je meer lezen over exorcisme. Ook de Skepdic heeft een goed artikel over exorcisme. Geestelijk leiders wekken vaker de indruk dat zij dingen zomaar kunnen laten verschijnen. Piet Vroon doet in Skepter verslag van de goocheltrucs van de Indiase goeroe Sai Baba.

 

Met dank aan Ilvy Njiokiktjien voor haar toestemming om enkele foto’s te laten zien in dit artikel.

Exorcisme: Bullshit!

by 6 Comments

Bullshit! is een Amerikaanse serie van de illusionisten Penn & Teller. In iedere aflevering worden een of meerdere onderwerpen behandeld die zij onzin vinden. Of Bullshit dus eigenlijk. Ze laten zowel voor- als tegenstanders aan het woord en zo gauw een van de partijen de wetten van de logica en/of realiteit overschrijdt, zeiken ze die partij flink af. En terecht. Verwacht hier geen ‘gebalanceerde-voorstelling-van-zaken-en-laat-de-kijker-dan-zelf-kiezen’ zoals veel journalisten doen wanneer ze een (onzin) onderwerp behandelen. Het ‘voorstanders tegen de tegenstanders’ blijft oneerlijk wanneer een van beide partijen ongefundeerde claims mag doen. Gelukkig komen ze daar in Bullshit! dus niet mee weg.

Vandaag de aflevering over het uitdrijven van geesten, oftewel exorcisme:

http://youtu.be/3RIqg9Mfchs

 

Duivelsuitdrijving is geen therapie

by 7 Comments

In een nieuwsbericht dat ik van het Nederlands Instituur voor Psychologen (NIP) kreeg, zeggen ze duidelijk: Duivelsuitdrijving is geen therapie. Dat bericht werd verzonden naar aanleiding van Rob Hondsmerk, directeur van De Hoop, een christelijke gezondheidskliniek. Dhr. Hondsmerk is ook een Gz-psycholoog die aan duivelsuitdrijving doet bij kinderen.

Hij vertelde in het programma Hocus Pocus van radio 1 het volgende over een patiënt:

Dat jochie was 7 jaar oud, hadden ze vier man voor nodig om in bedwang te houden, zo sterk was hij, sprak met een hele rare stem, en het schuim stond op zijn lippen en het stonk naar zwavel, misschien wel alle klassieke kenmerken die je dan bij elkaar brengt, maar alsof die rechtstreeks uit de hel kwam.

Het Nederlands Instutuut voor Psychologen (NIP) staat niet achter deze praktijken. Rein Baneke (directeur NIP):

Ik denk niet dat hij mee moet gaan in het idee dat er nu een duivel uitgedreven moet worden en dat de patiënt dan verder het leven in kan.

Docent theologie en cultuur Robert Doornenbal – docent aan de Christelijke hogeschool in Ede

Het is wel redelijk nieuw dat iemand i de hulpverlening het ook zelf doet, want vaak is het zo dat je dan doorverwijst naar een pastor (…)

Ik geloof inderdaad dat de duivel, de negatieve geestelijke entiteiten, dat die bestaan ja, en dat jesus ze ook kan wegsturen.

Klik hier voor de uitzending van RTL over dit nieuws.

De Inspectie voor de Gezondheidzorg stelt in iedergeval een onderzoek in naar de praktijken. Lees hier het Volkskrant-artikel.

Op dit moment vind ik helaas alleen deel 3 van de programmareeks “Hocuspocus in de polder: serie Exorcisme”. Helaas is dit niet het deel waarin Rob Hondsmerk zijn uitspraken deed. In deel 3 wordt het gebedspastoraat in Harmelen besproken. Daar vinden uitdrijvingen van boze geesten plaats. Ondersteund door een leuk Harry Potterachtig muziekje maakt dominee Van der Dussen vanaf 4:16 een verrassend sceptische indruk wanneer hem gevraagd wordt wat hij ervan vindt:

Ik laat het open (…). Ik ben er heel aarzelend in om dat soort dingen te veroordelen omdat ze anders zijn dan mijn leefwereld. Een tijdje geleden in Streefkerk was er iemand die beweerde dat het gehoor teruggekomen is. Dat sluit ik niet uit. Ik wil best aannemen dat dat zo is. Maar dan gaat het regelmatig om gebeurtenissen die medisch zo moeilijk te controleren zijn. En dat heb je natuurlijk ook met mensen die bezeten zijn, in welke mate is men psychisch ziek geweest, of in welke mate is men van een duivel bezeten. Als je het helder hebt, dan kan ik vrij stellig zijn hoor, maar zolang dat niet het geval is, stel ik me graag bescheiden op.

De journalist Sander Bartling vraagt of hij al ooit een geval heeft meegemaakt waarbij het helder was?

Tja, ik zou dat niet kunnen noemen.

Luister zelf:

Werkt de player niet klik dan hier. Het lijkt erop dat de player alleen in Chrome werkt.

Het stukje vanaf 2:40 is ook erg interessant om te beluisteren. Hier wordt een persoon die naar zo’n dienst in Harmelen is gekomen gevraagd waarom zij daar is. Hoewel ze eerst grapt dat ze komt vanwege de koekjes, blijkt er toch wat meer achter te zitten:

Ze was laatst gaan eten bij een vriendin waarvan de man blijkbaar proppen in de oren heeft. Daar ging ze voor het eten bidden en ze zei hardop dat ze bad dat de proppen uit ‘s mans oren mochten komen. En nu wil het toeval dat de man diezelfde ochtend had besloten om de volgende dag de proppen bij de dokter eruit te laten halen.

Dus dan zie je dat God als je het gewoon… toch vrij zet in je… en dat kan je hier leren.