Gert Jan van 't Land

De Engelse skepticus Ben Goldacre (bekend van de website ‘bad science’) heeft op verzoek van het blog usvsth3m (‘wij tegen zij’) verklaard dat de magneetjes die vrouwen kunnen kopen om menopauze-klachten te bestrijden onzin zijn. De magneetjes zijn ook in Nederland te koop, b.v. bij Tell Sell voor een bedrag van € 49,95. Treurig is dat Tell Sell het verkoopsucces van de magneetjes in Engeland als verkoopargument in de strijd gooit: ‘Dankzij LadyCare zullen de symptomen van de menopauze op een natuurlijke manier aanzienlijk verminderen of zelfs geheel verdwijnen! LadyCare wordt al door driehonderdduizend vrouwen in Engeland gebruikt als het perfecte product om die vervelende menopauze symptomen tegen te gaan. Zij profiteren dagelijks van de geweldige resultaten van LadyCare!’ Ook het blad Skepter heeft magneettherapie al vele malen onwerkzaam genoemd. Hier een voorbeeld. Via Dirk Koppenaal. GJvtL.

Het internet staat er vol van: plaatjes van katten die in een cirkel gaan zitten. Waarom doen de katten het? Is het iets paranormaals? Of is er een wetenschappelijke verklaring? De NRC had er afgelopen vrijdag een leuk stuk over met een aantal serieuze verklaringen (kat zoekt geborgenheid, kat wil cirkel in bezit nemen, kat wil aandacht) en een minder serieuze verklaring (magie). De cat-circle thread op reddit staat helemaal vol met foto’s van katten in cirkels. GJvtL.

De ervaring van de aanwezigheid van spoken of geesten ontstaat spontaan als bepaalde hersengebieden niet goed werken of worden bestookt met onverwachte signalen. Dat schrijft de NRC van 10 november over een onderzoek van de Zwitserse hersenonderzoeker Olof Blanke. Mensen die een beschadiging hebben in een bepaald hersengebied nemen spoken of geesten waar. Nog interessanter: als mensen op een heel specifieke manier prikjes toegediend krijgen, dan ontstaat vanzelf het gevoel dat er iemand anders (een spook?) aanwezig is. Het lijkt er dus op dat geesten en spoken het product zijn van ons brein. Via Jan Broekhof. GJvtL.

De Chinese internetwinkel Alibaba komt voor de dag met het bizarre idee dat de borstomvang van hun vrouwelijke klanten hun koopgedrag voorspelt: ‘Earlier this summer, a group of data crunchers looking at underwear sales at Alibaba came across a curious trend: women who bought larger bra sizes also tended to spend more’. Is het terecht dat de internetwinkel zijn verkoopstrategie mede bepaalt op basis van deze ‘big data’? Data (feiten) zijn niet per sé hetzefde als informatie, en informatie leidt niet per sé tot een nieuw inzicht. Zonder een goede verklaring voor de data heeft Alibaba nog niet veel in handen. Dat legt een statisticus uit in dit artikel in thecrunch.com.

Veel pseudowetenschap beroept zich op toevallige en nietszeggende samenloop van gegevens. Een bekend voorbeeld van zo’n toevallige samenloop is de afname van de ooievaren-populatie in Nederland en de afname van het aantal geboren kinderen. Het is glashelder dat je op dit soort ‘samenhangen’ geen beleid kunt baseren. De kans is dan ook groot, dat de ‘big data’ van Alibaba geen echte informatie of inzichten bevatten maar berusten op toeval of anderszins irrelevant zijn. Maar geinig is het natuurlijk wel en het maakt verder duidelijk hoe het gesteld is met je privacy bij deze webwinkel. Via Dirk Koppenaal. GJvtL.

Onder het motto: ‘evidence is cool’ is de missie van de skeptische wikipedia guerrilleros: meer skeptische content op wikipedia. De groep heeft actieve Nederlandse leden. Op hun website doen ze verslag van hun activiteiten en successen. Voorbeelden van resultaten zijn de Nederlandse Wikipedia-pagina’s over Simon Singh en over Cosmos: A Spacetime Odyssey, de serie van Neil deGrasse Tyson. 

Ook zijn pagina’s toegevoegd of geredigeerd over Nederlandse skeptici, zoals Jan Willem Nienhuys en Rob Nanninga. Een recent ‘project’ is een pagina over ‘cognitive biases’. Deze pagina is er al wel in de Engelse Wikipedia, er wordt gewerkt aan een Nederlandse versie. GJvtL.