Kloptdatwel?

Pepijn van Erp

De vermeende successen van Gerard Croiset als paranormaal detective

by 23 Comments

Het archief van de beroemde paragnost Gerard Croiset zal na vijf jaar indexeerwerk binnenkort publiekelijk toegankelijk worden. Naar aanleiding hiervan verscheen in de NRC van zaterdag 14 januari 2017 een uitgebreid artikel over het werk van Croiset als paranormaal detective. Zijn bekendheid schuilt vooral in de (vermeende) successen die hij behaald zou hebben in het bijstaan van politiediensten over de gehele wereld bij vermissingszaken.

De vermeende successen van Gerard Croiset als paranormaal detective 1
Artikel in NRC (of via Blendle €)

Het is nogal merkwaardig dat in het artikel maar heel summier aandacht is voor de kritiek op Croiset. Die kritiek vooral te danken aan het onderzoekswerk van journalist Piet Hein Hoebens (1948-1984), die niet eens wordt genoemd. Hoebens liet begin jaren 80 van de vorige eeuw zien dat het onderzoek dat professor Wilhelm Tenhaeff deed met Croiset alles behalve objectief was. Vooral Tenhaeffs status als serieuze wetenschapper heeft Croisets ster doen rijzen en diens prestaties tot mythische proporties doen aanzwellen. Nuchter beschouwd blijft er allemaal weinig van overeind. Hoebens schreef het in 1980-81 allemaal op in The Skeptical Inquirer en die stukken verschenen in 1988 in Nederlandse vertaling in de eerste jaargang van Skepter.

Paragnost Gerard Croiset en prof. Tenhaeff

In het stuk in NRC schrijft auteur Frank Schravesande ook: “De politie schakelt sporadisch nog steeds paragnosten in.” Hij verwijst hier naar de ‘Instructie Bijzondere Opsporingsmethoden’ die opdook bij kamervragen aan toenmalig minister Ivo Opstelten (zie Minister van Jusititie fan van paragnosten?). Ik ben echter nog nergens overtuigende verhalen tegengekomen dat de politie uit eigen initiatief een paragnost inschakelde, omdat ze er met normaal speurwerk niet uitkwamen. Wat wel vaker gebeurt is dat familie van een vermist persoon zich het advies van een paragnost laat aanleunen en daarmee de politie opzadelt. Enigszins begrijpelijk vanuit die familieleden, die alle strohalmen in die omstandigheid zullen aangrijpen. Het vergt waarschijnlijk nogal wat tact van de politie om hier goed mee om te gaan. Teveel manuren wil je niet verspillen met het nalopen van tips die op niet meer dan een vaag gevoel zijn gebaseerd, maar je wil ook niet het contact met de familie verstoren door de goedbedoelde ‘hulp’ resoluut af te wijzen. Zie bijvoorbeeld het recente voorbeeld van de vermissing van kickbokser Marc de Bonte.

Chileens ufo-bureau ziet ze weer eens vliegen

by 8 Comments

Chili is een van de weinige landen waar ze nog een heus overheidsbureau in stand houden om ufo-meldingen te onderzoeken. Dat bureau, CEFAA genaamd,  schakelt analisten en soms ook serieuze wetenschappers in om uitsluitsel te geven in twijfelgevallen. Eens in de zoveel tijd brengt het bureau een casus naar buiten die het opmerkelijk en onverklaard acht. Meestal gaat dit via de Amerikaanse journaliste Leslie Kean, die op de Huffington Post haar schrijfsels over ufo’s kwijt kan.

Dit keer gaat het om een video van de Chileense marine, die gemaakt werd door een helicopter die in november 2014 een vlucht langs de kust maakte. “Groundbreaking UFO Video Just Released By Chilean Navy“, schrijft Kean. Maar kijk eerst zelf even naar het beeldmateriaal dat grotendeels in infrarood genomen is. Vanaf minuut acht wordt het pas een beetje interessant.

Volgens CEFAA kan het niet gaan om een vliegtuig, omdat er niets gezien werd door de radarstations die het gebied waar het object vloog konden waanemen. Een gezamelijke analyse op Metabunk maakt het echter zeer aannemelijk dat het wel degelijk gaat om een gewoon vliegtuig, dat zelfs geïdentificeerd kon worden. Het toestel in kwestie vliegt alleen wat verder dan de bemanning van de helicopter inschatte – niet op een afstand van 30-50 mijl, maar op 65 mijl.

Het vliegtuig dat erg goed bij de beelden past, vloog op veel grotere hoogte dan CEFAA bericht en dat maakt het voorkomen van een aerodynamic contrail aannemelijk. Zo’n spoor wordt niet veroorzaakt door de uitstoot van een straalmotor, maar door verstoring van de lucht door het hele vliegtuig en is daardoor vaak meteen ook veel breder.

chilean-navy-ufo-metabunk-3

Waar ging het fout bij CEFAA? Ze hadden wel Franse collega’s gevraagd naar de zaak te kijken en die kwamen met een vergelijkbare conclusie: waarschijnlijk een vliegtuig voor middellange afstand [pdf]. De Fransen hadden echter niet gezocht naar mogelijke kandidaten en gingen teveel af op de geschatte afstand tot het object. Daardoor onderschatten ze de hoogte waarop het object vloog en achtten daarom ten onrechte zo’n aerodynamische contrail onwaarschijnlijk. En CEFAA heeft op grond van die verkeerde ingeschatte afstand niet gekeken naar radarbeelden op wat grotere afstand.
Een van de opstellers van het Franse rapport liet in een reactie op de Facebook-pagina van Kean weten ook niet zo blij te zijn met de manier waarop CEFAA met hun conclusie omging. Zelfs als ze wel de met de juiste schattingen voor afstand en hoogte zouden hebben gerekend, had CEFAA naar zijn opvatting hun conclusie verworpen.

Het lijkt intussen een patroon. Het is volgens mij de derde keer dat CEFAA na twee jaar op amateuristische wijze een video of foto te hebben onderzocht die analyse naar buiten brengt via Kean. Misschien dat CEFAA om de twee jaar zijn budget moet verdedigen en dat ze zich daarom gedwongen zien om hun beste gevallen (lees: ‘slechtst verklaarbaar’ of ‘makkelijkst te verkopen als interessant geval’) naar buiten brengen. Als het CEFAA echt ging om het snel vinden van een verklaring voor de bij hun aangebrachte gevallen, zouden ze er beter aan doen om ze meteen openbaar te maken. De ervaring leert immers dat de oplossing dan binnen luttele dagen gevonden is.

Zie eerdere berichten op Kloptdatwel uit 2012 en 2014:

UFO-video uit Chili bewijst ’t: ze hebben zes pootjes

Chileens UFO-bureau toont weer z’n onkunde

 

Surfer vertrouwt op magnetische antihaaienarmband – gevolg: 44 hechtingen

by 6 Comments

De Sharkbanz is een rubberen armbandje dat een magnetische veld uitzendt dat haaien zou afschrikken. Ideaal dus voor zwemmers en surfers die hun hobby uitoefenen in wateren waar deze vissen een bedreiging vormen. Helaas ondervond Zack Davis dat het armbandje in zijn geval niet echt lijkt te hebben gewerkt toen hij ging surfen bij North Hutchinson Island, Florida. Zijn met Kerstmis gekregen Sharkbanz weerhield een zwartpunthaai er niet van zijn tanden even stevig in de arm van de surfer te plaatsen. Davis hield er 44 hechtingen aan over.

zack-davis-sharkbanz
(foto: Zack Davis)

Op de website van Sharkbanz staat een document met het bewijs dat zij hebben dat statische magneten geschikt zouden zijn om haaien en roggen af te schrikken. Het idee is niet helemaal uit de lucht gegrepen. Van verschillende haaiensoorten is bekend dat ze met elektroreceptoren (Ampullen van Lorenzini) elektrische en magnetische velden waarnemen. Het magnetisch veld van een sterke magneet zullen ze dus best kunnen voelen als ze er dichtbij genoeg komen en wellicht vinden ze dat dan onprettig genoeg om er bij weg te blijven.

sharkbanz
Een Sharkbanz armband

De onderzoeken die Sharkbanz opvoert gaan echter vooral over het gebruik van magneten om bijvoorbeeld te voorkomen dat haaien in visnetten terechtkomen en veel van dat onderzoek is gedaan in kunstmatige omgevingen. Er staat geen onderzoek bij waarin gekeken is of zo’n armbandje personen beschermt tegen haaien die om een of andere reden interesse hebben gekregen om hun tanden in een arm of been te zetten.

Het bedrijf doet het incident in een persverklaring af als een geval van zeldzame pech. De haai zou door Zack aan het schrikken gebracht zijn toen hij bij afstappen van zijn surfboard zijn hand dichtbij de haai op de bodem had geplaatst. Volgens de verklaring zijn de Sharkbanz ook alleen maar bedoeld om ‘onderzoekende’ beten te voorkomen van nieuwsgierige haaien die niet geprovoceerd zijn. Tsja.

Volgens de onderzoekers van het bedrijf had het bandje trouwens misschien nog wel erger voorkomen:

Additionally, Dr. Stroud believes that the Sharkbanz being worn on the opposite wrist could have been the very reason the shark let go of Zack’s affected arm so quickly and fled the scene.

Je moet maar durven. Een product verkopen tegen het minieme risico van het oplopen van een haaienbeet en dan alle ongelukken die toch plaatsvinden terwijl je zo’n armband draagt, wijten aan zeldzame pech.

via Doubtfulnews

Wichelroedes en radiësthesie bij Koninklijk Nederlands Waternetwerk

by 40 Comments

knw-logoOp 5 december jl. verscheen een nogal opmerkelijk ‘vakartikel’ op de website van het Koninklijk Nederlands Waternetwerk (KNW). Het artikel met de titel ‘Water wichelen en radiësthesie‘ is geschreven door Frank Silvis, een voormalig regiodirecteur van drinkwaterbedrijf Vitens. 

Silvis’ artikel staat vol met onzin over hoe wichelroedes zouden werken en dat er iets energie-achtigs te meten valt dat je in de Boviswaarde uitdrukt. Ook de homeopathische teleportatieproeven met DNA van Luc Montagnier komen even langs. Er is genoeg te lezen op de website van Skepsis over deze pseudowetenschappelijke kul. Laat ik hier volstaan met verwijzen naar het stuk dat Rob Nanninga in 2002 schreef over Hans Andeweg, wiens werk Silvis ook aanhaalt en dat die Boviswaarden bespreekt. En een nog ouder (1997) stuk van Rob van den Berg over onderzoeken naar wichelroedelopers.

Dit webartikel heeft Silvis geschreven in reactie op een artikel dat in het septembernummer van H2O verscheen (‘het vakblad voor waterprofessionals’ van KNW) [update 16/12/2016 nu ook online]. Daarin wordt beschreven dat sommige monteurs waterleidingen denken te vinden met een wichelroede (met gasleidingen kan die misvatting wel eens erg vervelende gevolgen hebben). Silvis vond het blijkbaar nodig de achtergrond en historie van deze ‘onbekende wetenschap’ toe te lichten en ook ‘de praktische toepassingsmogelijkheden voor waterleidingbedrijven en waterschappen’ te beschrijven.
Ik licht een klein stukje uit het artikel van Silvis eruit. Dit gaat over zijn metingen (met een pendel en biometer) aan verschillende watermonsters:

De eerste parameter wordt gemeten op de schaal van Bovis. Hoe hoger deze waarde, hoe hoger de biofysische energie-inhoud van het water en dus, hoe meer ‘voeding’ het water geeft. De overige drie parameters worden gemeten op een relatieve schaal van 0 tot 10. Het water is gezonder naarmate de kiemkracht hoger is (dichter bij 10) en de negatieve informatie en elektromagnetische belasting lager zijn (dichter bij 0). In tabel 1 zijn de metingen van vier watermonsters weergegeven. De eerste twee monsters betreffen drinkwater van hetzelfde grondwaterproductiebedrijf, het derde is een monster van een ‘heilige’ bron en het vierde ten slotte is een monster uit één van de piramides in Bosnië.

tabel1-silvis-boviswaarden

Deze metingen zijn volgens Silvis “volledig reproduceerbaar met identieke uitkomsten bij hetzelfde monster”. Dat maakt het vrij makkelijk om een skeptische proef in te richten om zijn gave onder gecontroleerde omstandigheden op de proef te stellen. Zou hij het aandurven zich bij Skepsis te melden om te kijken of hij de 10.000 euro kan binnenhalen die staat op het (tweemaal) succesvol uitvoeren van zo’n proef?

Silvis heeft blijkbaar een opmerkelijke switch gemaakt in zijn leven. Volgens de website van zijn ‘advies- en zuiveringspraktijk’ Vortex Vitalis,  was hij van oorsprong een ‘harde wetenschapper’, studeerde civiele techniek in Delft, en werkte o.a. bij Deltares, Bureau de Gruyter, WMO en tenslotte Vitens. Tijdens die laatste betrekking ontdekte hij zijn gave om water radiësthetisch te meten en allerlei vormen van straling waar te nemen. Met zijn bedrijf meet en vitaliseert hij water, maar weet ook straling te neutraliseren. Hij levert daarvoor bijvoorbeeld antistralingsstickers voor mobiele telefoons en je elektriciteitsnet ….

Wie het geduld kan opbrengen, kan een ruim anderhalf uur durende presentatie van Silvis bekijken. Die hield hij bij – het kan de trouwe lezer van Kloptdatwel bijna niet verrassen –  Studium Generale van de TU Delft onder leiding van Coen Vermeeren.