Kloptdatwel?

‘Dog spinning’: een bizar ritueel

by 8 Comments

De Belgische krant De Standaard berichtte op 29 februari over een bizar ritueel. Op het Bulgaarse platteland knoopt men honden aan een touw, laat ze op hoge snelheid rondjes draaien waarna de doodsbange hond in het water van een beekje ploft. Op de video hieronder (die door youtube is aangemerkt als geschikt voor kijkers van 18 jaar en ouder) kun je zien hoe het werkt. Het ritueel is volgens De Standaard bedoeld als bescherming tegen hondsdolheid, maar uit de video wordt duidelijk dat het ook om volksvermaak gaat. Het hoeft geen betoog dat het ronddraaien van een hond en een daaropvolgend bad geen enkele bescherming biedt tegen hondsdolheid. Het is een zinloze en kwellende behandeling die de honden moeten ondergaan. En het is verboden. Volgens De Standaard:

‘De heidense traditie is sinds 2006 bij wet verboden maar wordt nog steeds uitgevoerd. Maar het ritueel werd dit jaar tegengewerkt na een campagne van dierenrechtenactivisten om de wreedheid bloot te leggen. Leden van de dierenrechtenorganisatie in Sofia bewaakten vorig weekend de oevers van een rivier om ervoor te zorgen dat de lokale bevolking alle nieuwe richtlijnen volgden. Volgens die richtlijnen worden de honden gewoon in het water gegooid en kunnen ze veilig naar de oever zwemmen. ‘Sommige van die tradities bestaan al meer  dan honderd jaar en dat verander je niet van de ene op de andere dag’, verklaarde een woordvoerder van de burgemeester van het dorpje Petko. ‘Je kan geen traditionele gewoonte stoppen met een eenvoudig regel.’

http://www.youtube.com/watch?v=SZAYEtxYjSg

 

Met dank aan een tweet van SKEPP, de Belgische zusterorganisatie van Skepsis. Foto voorpagina uit besproken video. 

Documentaire over aanhangers van Harold Camping

by 7 Comments

Harold Camping, u weet wel, die kerel die om de zoveel tijd het einde van de wereld uitrekent. Elke keer ‘komt het écht!’. We schreven op Kloptdatwel al vaker over hem.

De EO maakte een documentaire over zijn aanhangers en zond deze onlangs uit:

Documentaire over de denkwijze van enkele aanhangers van Harold Camping. Camping voorspelde dat op 21 mei 2011 alle gelovigen in de hemel zouden worden opgenomen.

Get Microsoft SilverlightBekijk de video in andere formaten.

6e Skeptische wereldcongres: 18-20 mei in Berlijn

by 8 Comments

Van vrijdag 18 mei tot en met zondag 20 mei vindt in Berlijn het zesde skeptische wereldcongres plaats. Ook op de woensdag en donderdag eraan voorafgaand zijn activiteiten gepland. Het thema: wetenschap in onzekere tijden.

6e Skeptische wereldcongres: 18-20 mei in Berlijn 1
De Engelse wetenschapsjournalist Simon Singh leidt een sessie op zondag over pseudowetenschap (foto: wikipedia).

Belangrijke onderwerpen op het  congres:

  • Creationisme in het Christendom en de Islam (de eerste twee sessies op vrijdag). Deze sessies worden geleid door Martin Mahner (een Duitse wetenschapsfilosoof en als directeur van het Zentrums für Wissenschaft und kritisches Denken een toonaangevende Duitse skepticus) en Eugenie Scott (directeur van het Amerikaanse National Center for Science Education).
  • Pseudowetenschap in het onderwijs (de afsluitende sessie op vrijdag). Gabor Hrasko, de voorzitter van de Hongaarse sceptici, leidt deze sessie. Hrasko heeft een eigen website over wetenschap en scepticisme met de naam X-Mines (vertaald in het Engels).
  • Alternatieve geneeskunde komt aan de orde in de eerste twee zaterdagsessies die onder leiding staan van de publiciste Julia Offe en de bekende Vlaamse skepticus en voorzitter van de Belgische zusterorganisatie van Skepsis (SKEPP): Wim Betz.
  • De psychologie van irrationaliteit en pseudowetenschappen komt in het tweede helft van de zaterdag aan de orde. Deze sessies worden geleid door Amardeo Sarma die veel schrijft op het ECSO (European Skeptics Blog) en de Amerikaanse skepticus en amateur-goochelaar James Alcock die o.a. heeft geschreven over het ‘electronic voice phenomenon’ en ‘stemmen van de doden’.
  • 6e Skeptische wereldcongres: 18-20 mei in Berlijn 2
    James Randi verzorgt samen met Massimo Polidoro de key note address (foto: wikipedia).

    Het boegbeeld van de skeptische beweging, James Randi, en de Italiaanse skepticus Massimo Polidoro verzorgen op zondagochtend de key-note address over wetenschap in onzekere tijden. De rest van de dag staat  in het teken van Pseudowetenschap, onder leiding van de Amerikaanse skepticus Barry Karr (auteur van ‘Science and Religion’) en de ook in Nederland wegens zijn gevecht met de Engelse organisatie van Chiropractors bekende wetenschapsjournalist Simon Singh.

Iedere sessie heeft naast de voorzitter tenminste twee sprekers en er zijn ook sociale en feestelijke activiteiten, zoals prijsuitreikingen, excursies en diners. Op woensdag is er gezamenlijk bezoek aan musea en op donderdag is er de gratis ‘publieksdag’ die in het Duits wordt gehouden.

Deelname aan het congres kost € 270 voor het hele programma (of € 110 per dag), exclusief excursies en diners. De website van het congres vind je hier en  aanmelden kan hier. Laat het ons svp weten als je er naar toe gaat. Dat kan met een mailtje.

 

Schepping of evolutie?

by 78 Comments

Dutch Creation Science organiseert op 2 en 3 maart het congres ‘Exploring the World’  (www.dcsconferences.com). Op de tweedaagse conferentie in lyceum Het Baken in Almere stellen sprekers als prof. dr. M.J. Paul, drs. G.A. van den Brink, prof. dr. M.J. de Vries, dr. P. Borger en dr. H. Degens de weten­schappelijke aspecten van de discussie ‘schepping of evolutie’  aan de orde. Er is een programma samengesteld met aandacht voor onder meer de vakgebieden theologie, filosofie, biologie, geologie, natuurkunde en geschiedenis. Het congres is bestemd voor iedereen met interesse in ‘de oorsprongsvraag’.

Het congres lijkt mij een nodeloze herhaling van zetten. Vooral waar het de discussie ‘ schepping of evolutie’  betreft. In 1977 was er namelijk al een groot debat ‘Schepping of Evolutie’ als afsluiting de EO-serie ‘Adam of Aap?’ van drs. J. van Delden. Ruim duizend bezoekers kwamen er vanuit het hele land voor samengestroomd in het Jaarbeurscongrescentrum in Utrecht. Nagenoeg alle kranten hebben er over bericht en een samenvatting van het congres werd ook op televisie uitgezonden.

Ik heb destijds de eer gehad om als evolutionistisch sterrenkundige de degens te mogen kruisen met de creationistiche astrofysicus prof. dr. Harold S. Slusher van de Amerikaanse Christian Heritage College. Mijn geologische collega dr. Cees Laban nam het op tegen prof. dr. Duane T. Chittick van het George Fox College. Biochemicus dr. Mels Sluyser ging in debat met prof.dr. Duane T. Gish van het Institute for Creation Research in San Diego (http://www.kennislink.nl/publicaties/scheppingstheorie-verdonkeremaant-4-5-miljard-jaar).
Ik dacht dat we toen duidelijk worst hadden gemaakt van het creationisme. Aan het eind van mijn debat met Slusher was het met EO-aanhangers gevulde Jaarbeurscongrescentrum is zodanige verwarring, dat iemand uit de zaal piepte: “Maar kan God de wereld dan niet tienduizend jaar geleden hebben geschapen en doen lijken alsof het heelal 13 miljard jaar oud is?” Ik heb toen letterlijk gezegd: “Als u uw geloof zó aanhangt, heeft u te maken met een opzettelijk misleidende en daardoor buitengwoon onbetrouwbare god. I rest my case.”
Evolutionistisch collega Sluyser eindigde zijn betoog: “Iemand die in dit tijdperk van moderne genetica niet gelooft in evolutie, is als een inwoner van Cape Canaveral die gelooft dat de aarde plat is en de maan gemaakt van groene kaas.”
Kortom: het is met het creationisme net als met de astrologie. Je kunt het overtuigend proberen uit te roeien (C.E. Koppeschaar: ‘The Mars effect unriddled’, Science or Pseudo? The Mars effect and other claims.  Proceedings of the Third EuroSkeptics Congress, October 4-5, 1991, Amsterdam, pp. 162-184), maar nog steeds vind je in de damesbladen én gerenommeerde kranten gewauwel in de vorm van (eindejaars)horoscopen. Zelfs de Nederlandse politie laat zich maar al te vaak in met helderzienden, in plaats van hun technische recherche eens op peil te brengen.
Friedrich Schiller zei het al: “Mit der Dummheit kämpfen Götter selbst vergebens.” (Talbot in ‘Die Jungfrau von Orleans’, III, 6).
Hier wat van hun opinies over diverse zaken. Lees en huiver:
Prof. dr. Mart-Jan Paul:
Drs. Tom Zoutewelle is van Stichting Creaton en was ook al tijdens het Darwinjaar 2009 actief tegen het evolutionisme: http://www.scheppingofevolutie.nl/PersberichtDarwinCongresDV21febr.pdf. Hij gelooft ook in de zes scheppingsdagen: http://www.eo.nl/ronduit/homepage/page/Evolutie__Intelligent_Design_en_Genesis_1/articles/article.esp?article=6316616
Drs. G.A. van den Brink:
Prof. dr. Marc J. de Vries:
Dr. P. Borger:
Het dreigt dus een eenzijdig congres te worden. Maar vooral de laatste spreker schijnt een rariteit te zijn: 
Dus voor wie een ‘ interessante’ middag wil beleven, is het misschien toch de moeite waard.

Politie Twente waarschuwt voor geheime tekens van inbrekers. Klopt dat wel?

by 13 Comments

Afgelopen week waarschuwde de politie Twente in het regionale dagblad Tubantia voor ‘Bargoense tekens’: geheime merktekens die inbrekers naast de voordeur zouden zetten. De politie vertelde Kloptdatwel dat na een inbraak merktekens op een woning waren gevonden. Informatie over de geheime dieventekens zegt de politie op het internet te hebben gevonden. Hadden de politie en de krant Tubantia niet beter wat meer onderzoek kunnen doen? Een artikel in het blad Onze Taal concludeert dat de merktekens ‘een politionele dwaling’ zijn. Op het internet zijn ook makkelijk andere bronnen te vinden waaruit blijkt dat de merktekens niet meer dan een stadslegende zijn. 

Politie Twente waarschuwt voor geheime tekens van inbrekers. Klopt dat wel? 3
De krant Tubantia en de politie plaatste deze foto bij de waarschuwing tegen Bargoense tekens. De foto is echter afkomstig van ‘verhalenbank.nl’, een wetenschappelijke collectie van stadslegendes (bron: tubantia).

Afgelopen vrijdag en zaterdag plaatste de regiokrant Tubantia twee grote artikelen over  geheime tekens die inbrekers naast de deur van woningen zouden plaatsen. De originele artikelen zijn niet op internet beschikbaar en kunnen hier dus niet worden weergegeven. Wel plaatste Tubantia deze korte artikelen op het internet: link 1 en link 2. Het eerste Tubantia-artikel van donderdag 24 februari houdt nog de nodige slagen om de arm en laat mensen aan het woord die er niets van geloven (‘krijtstrepen zijn zó 1820’). Maar het artikel van 25 februari klinkt al behoorlijk omineus:

‘Een zigzaglijntje dat met krijt is aangebracht op de voorgevel of bij de voordeur van een woning. Een ruitsymbool kan ook, een driehoek of een heel eenvoudig kruisje. De meeste mensen zal het nauwelijks wat zeggen, maar voor criminelen hebben deze tekens geen enkel geheim: deze zogeheten Bargoense tekens geven aan of er in een woning iets te halen valt’.

Aanleiding voor de artikelen: een waarschuwing van de politie Twente dat na een woninginbraak Bargoense tekens waren aangetroffen. De politie waarschuwde ook op internet en zei te vermoeden dat inbrekers via de tekens met elkaar communiceren: ‘we vermoeden dat het zo werkt, maar zekerheid daarover bestaat niet’ zei de politie in de krant. Verderop in het artikel wordt minder reserve in acht genomen: ‘Bargoense tekens worden over het algemeen gebruikt door criminelen uit Oost-Europa of met een zigeuner-achtergrond’. De politie adviseert mensen die een merkteken vinden om dit te fotograferen, snel te verwijderen en de politie te waarschuwen. Dit heeft inmiddels in drie dagen meer dan 100 meldingen opgeleverd.

Onze Taal: bargoense tekens zijn een broodje aap verhaal
Politie Twente waarschuwt voor geheime tekens van inbrekers. Klopt dat wel? 4
Illustratie uit het artikel van Peter Burger in Onze Taal: de vermeende inbrekerstekens zijn terug te voeren op een 19e-eeuws handboek voor rechercheurs. De tekens zijn in de afgelopen 50 jaar nergens aangetroffen, aldus Burger. Het artikel van Burger bevat nog veel meer tekens.

In het blad ‘Onze Taal’ verscheen in 2005 een artikel over Bargoense tekens. De auteur, Peter Burger, docent journalistiek aan de Universiteit van Leiden, noemt de politie-waarschuwingen ‘een politionele dwaling’. Burger vertelt in een smakelijk geschreven artikel hoe in 2005 diverse politiekorpsen waarschuwen tegen de ‘bargoense tekens’. De Volkskrant wijdde er een artikel aan dat steeds weer werd aangehaald als bron voor nieuwe waarschuwingen (‘Dieven kerven tekens op huizen slachtoffers’). Dit inspireerde Burger tot onderzoek. Aldus Burger:

‘Dat die tekens in Nederland ooit door inbrekers zijn gebruikt, is hoogst onwaarschijnlijk. In het buitenland zijn sporadisch aanhoudingen verricht in verband met dieventekens, maar harde bewijzen zijn daar evenmin gevonden. In een artikel uit concludeert de Franse hoogleraar sociologie Jean-Bruno Renard, gespecialiseerd in geruchten, dat de tekens in de jaren twintig en dertig misschien nog werden gebruikt door zwervers (‘Hier zijn ze goedgeefs’; ‘Hier krijg je iets als je ervoor werkt’). Voor recent gebruik door dieven vond ook Renard geen aanwijzingen’. … 

Ook eigen bronnenonderzoek van Burger leidt tot de conclusie dat de tekens een ‘stadslegende’ (urban myth) zijn. Burger vertelt dat de verhalen over de geheime merktekens voor het eerst opduiken in de 16e eeuw: ‘Er heerste in die tijd een hysterische angst voor bendes gespuis die in opdracht van vijandelijke hoge heren huizen en steden in brand staken’. Een criminologisch handboek uit de 19e eeuw brengt de tekens in kaart. Sindsdien berust onze kennis over de Bargoense tekens vooral op overschrijfwerk dat terug te voeren is op deze éne bron, het ‘Handbuch der Kriminalistik’ van Hans Gross. Burger contsateert:

‘De conclusie is onontkoombaar: ze zijn in Europa geïntroduceerd door Gross en bestaan alleen op papier. De dieventekens zijn geen inbrekersfolklore, maar politiefolklore’.

Politie Twente waarschuwt voor geheime tekens van inbrekers. Klopt dat wel? 5
Op het internet zijn met groot gemak schema’s met bargoense symbolen te vinden (bron: The Guardian).

Nu is het artikel van Peter Burger speciaal voor dit artikel in Kloptdatwel via een link toegankelijk gemaakt (waarvoor hartelijk dank). Maar ook zonder deze speciale bron zijn op het internet met groot gemak bronnen te vinden waaruit duidelijk wordt dat de vermeende dieventekens een stadslegende zijn. Zo schaart de wetenschappelijke website ‘verhalenbank’ de berichten over ‘Bargoense tekens’ onder de stadslegendes. De Engelse omroep BBC noemt in een artikel de ‘chalk symbols’ een ‘urban myth’. En in dit artikel in de Engelse kwaliteitskrant ‘The Guardian’ legt een bekende Engelse inbreker uit dat hij nooit heeft gehoord van de krijttekens op woningen:

“Never heard of it,” says Britain’s best-known burglar, Peter Scott, the author of Gentleman Thief, which recalls his days spent breaking into the homes of the rich and famous. “I find it hard to believe that burglars would bother, but then I find everything hard to believe these days.” 

De reactie van de politie Twente
Politie Twente waarschuwt voor geheime tekens van inbrekers. Klopt dat wel? 6
Met dit bericht waarschuwde de Twentse politie op 23 februari 2012 voor Bargoense tekens (bron: politie.nl). De foto is afkomstig van de ‘verhalenbank’, zie de link aan het einde van dit artikel.

De perswoordvoerder van de politie Twente reageerde op vragen van Kloptdatwel als volgt:

‘Hebben deze tekens iets met woninginbraken te maken? Wij kunnen hier geen bevestigend dan wel ontkennend antwoord op geven. Feit is wel dat er inderdaad in enkele woningen is ingebroken waar tekens op de woningen zijn aangetroffen. … Om andere mensen te attenderen op de aanwezigheid van soortgelijke tekens hebben we de media gezocht en hier een artikel over laten plaatsen om mensen tevens te waarschuwen voor mogelijke inbraken’. 

Waar haalt de politie Twente de informatie over deze Bargoense tekens vandaan? De perswoordvoerder:

‘Op internet zijn diverse websites te vinden die spreken over Bargoense tekens. Deze zijn door ons geraadpleegd. Ik ben niet op de hoogte van een wetenschappelijk onderzoek n.a.v. deze tekens’. 

Conclusie?

Uit het artikel in het blad Onze Taal en uit diverse bronnen op internet trekken wij de conclusie dat de Bargoense tekens vermoedelijk een stadslegende zijn. En natuurlijk – wie op internet zoekt, vindt natuurlijk de onzin het snelst en gemakkelijkst. En het is natuurlijk merkwaardig om te  waarschuwen voor Bargoense tekens en tegelijk te zeggen ‘ik weet echt niet of er wel wat van klopt’. Ik denk dat het verstandiger zou zijn geweest als de politie en de krant Tubantia iets verder hadden gezocht dan de eerste hits van een internetsearch. De berichten dragen misschien onnodig bij aan onrust in de samenleving en de verwijzingen naar Oost-Europeanen en zigeuners ruiken niet bepaald fris. Zonder onderzoek is er niets te zeggen over de herkomst van de krijttekens die in Hengelo zijn gevonden. Zijn de kruisjes misschien gezet door kinderen? Serieus onderzoek uit het blad Onze Taal laat in ieder geval zien het erg onwaarschijnlijk is dat de merktekens afkomstig zijn van boeven. Dat de politie bij haar bericht een foto plaatst die afkomstig is uit de ‘verhalenbank’ (een wetenschappelijke collectie van stadslegendes) zegt misschien al wel genoeg.