Psychic Sally is een in Engeland bekend medium. Zij kwam onlangs in het nieuws toen een bezoeker van haar show een stem hoorde die alles wat Sally op het podium zei, een paar seconden eerder had gezegd. Lees en hoor het verhaal hier.
http://www.youtube.com/watch?v=K14sIoE8qT4
Is there something called ‘the barn?’
Is his name Bernard or Barnard?
No
Why would he say that?
That’s our nan…
Sorry… Sorry…
We zien Sally hier een poging doen meer informatie los te krijgen van de mensen die de foto hebben meegenomen. Eerst ‘the barn’ (de schuur) waar niet op gereageerd wordt. Vervolgens vraagt ze of de naam van de man op de foto een naam heeft met ongeveer dezelfde klank. Het antwoord is een duidelijke nee.
Dan vraagt Sally: “waarom zou hij dat dan zeggen?”.
Jammer dat degene die op de foto staat een vrouw is en de oma van de mensen uit het publiek.
Woops.
In dit geval faalt de cold-reading techniek van Sally volledig. Je moet namelijk wel het geslacht goed raden. Dit gaat meestal wel goed want daar heb je normaal 50% kans op natuurlijk en het gezicht van een persoon op de foto geeft meestal ook wel een hint.
Als Sally het geslacht goed had geraden, dan had ze vervolgens de verantwoordelijkheid van uitleg van de klank ‘barn/bernard/barnard’ bij de bezoekers gelegd, zoals ze nu ook probeerde. Een simpele doch effectieve truc.
(…)
There are going to be times when the psychic offers a particular statement which the client firmly rejects. If this happens, the psychic uses one of the methods below to get out of trouble, fix the damage, and carry on as if nothing had happened. In other words, if the statement is a hit, the psychic wins, and if it is a miss, the psychic wins anyway!
(…)
1. Persist, wonder and let it linger
This is the commonest method of all, and a very reliable one. It is capable of dealing with more or less any negative response.
It involves three phases:
(a) The psychic persists with the offered statement and tries to encourage at least partial agreement
(b) she acts puzzled, and invites the client to share the blame for the ‘discrepancy’
(c) she leaves the discrepancy unresolved, in case the client finds a match later on
Let me take you through a typical example. It might start like this:
“And I’m getting the name Sarah, now why’s that significant to you?” “Mmm… I can’t think. No. No-one I know.”
Fantastisch boek over Cold Reading.
A negative response! First of all, the psychic persists with the original statement. Given a bit more time and encouragement, the client might well come up with a link she did not think of before. When this happens, it looks like the psychic was right all along. Another reason for persisting with the original statement is that most people are reluctant to say they are 100% definite and certain about something, especially if the psychic puts them on the spot. They may well come up with some sort of link just to save feeling uncomfortable.
Sally gebruikt deze techniek eigenlijk nog beter, in plaats van dingen te zeggen als ‘weet je het zeker?’ vraagt ze gewoon de bezoeker om meer uitleg. Ze had ook ‘dog’ kunnen zeggen en er dan ‘Doug’ of ‘Douglas’ van kunnen maken. Geen herkenning? “Leg jij mij dan maar eens uit waarom ik die klank doorkrijg”…
Dit is een oud fragment uit een tv-show van James Randi waarin hij bijzondere claims test. In de onderstaande via test hij een wichelroedeloper:
De wichelroedeloper laat eerst zien dat zijn wichelroede een duidelijke uitslag geeft bij de steentje in de doos. Let wel: hij weet hier zelf al het antwoord.
De duidelijke uitslag van de wichelroede wordt veroorzaakt door het ideomotoreffect. Er zijn allerlei websites die dit psychologische effect omschrijven, ik citeer hier de Wikipediapagina ‘ideomotorisch effect‘:
Het ideomotorisch effect is het psychologisch fenomeen dat mensen spierbewegingen maken nadat ze deze onbewust bij anderen hebben waargenomen of doordat ze er onbewust aan denken. Het ideomotorisch effect verklaart de werking van vermeend paranormale of bovennatuurlijke zaken zoals het Ouijabord, automatisch schrift, de wichelroede en telekinese. Beoefenaars van deze paranormale bezigheden menen vaak – ten onrechte – dat de geproduceerde bewegingen afkomstig zijn van een kracht buiten henzelf. Ideomotorische effecten komen ook voor bij het televisiekijken, mensen die actief meeleven met hun favoriete sporter vertonen spierspanning in dezelfde spieren als de sporter.
(…)
Wetenschappelijke tests door onder meer Michael Faraday, Michel Chevreul, William James en Ray Hyman hebben aangetoond dat allerlei fenomenen die dikwijls worden toegeschreven aan spirituele of paranormale krachten of “energieën”, feitelijk veroorzaakt worden door het ideomotorisch effect. De tests tonen verder aan dat “eerlijke, intelligente mensen onbewust musculaire activiteit vertonen die consistent is met hun verwachtingen” (Hyman 1999).
In de test scoort de wichelroedeloper precies volgens kans (een willekeurig iemand uit het publiek had het net zo goed gedaan). Daarmee is dus geen bewijs gevonden dat deze man kan wat hij zegt te kunnen, of dat een wichelroede kan werken. Helaas. Op naar de volgende wichelroedelopers.
Stel je zit samen met een vriend of vriendin bij het in Engeland bekende medium ‘Psychic Sally’. In een stampvol theater verbazen jullie je samen over hoe accuraat Sally telkens is. Vooral voor de pauze dan.
Want ná de pauze horen jullie, samen met de andere mensen op de achterste rij, door een openstaand raampje in de muur, een mannenstem. Opvallend is dat alles wat de man zegt even later op het podium door het ‘medium’ wordt herhaald.
Je begint te vermoeden dat het medium vals speelt en de informatie gewoon via een oortje doorgespeeld krijgt van de man. Niet geheel vreemd want wanneer de mannenstem dingen zegt als: “David, pijn in zijn rug, snel overleden”, dan zegt Sally enkele seconden later dat ze contact heeft met de geest van “ene David” die, verrassend genoeg, “last had van zijn rug en plotseling overleden is”.
Dit is het verhaal van Sue, die op 12 september jongstleden met het hele verhaal de radio belde. Vervolgens krijgt ze bijval van een andere vrouw die die avond ook geweest is.
[audio:https://s3-eu-west-1.amazonaws.com/kloptdatwel.nl/interview-sue-over-psychic-sally.mp3] Werkt de speler niet? Klik dan hier voor de mp3. Het programma is ook hier te beluisteren.
De andere vrouw is helemaal verbaasd, Psychic Sally heeft immers haar eigen televisieprogramma, en iedereen die een eigen programma heeft die is echt.
“Meen je dat nou?”, vraagt de presentator nog. “Maar natuurlijk, je gaat toch niet al die moeite doen om een programma te maken als de persoon niet echt is?”, luidt haar drogredenering.
Sue is van mening dat de man van tevoren gesprekken afluisterde die voor de show en tijdens de pauze gevoerd zijn in de foyer.
Sally ontkent in elk geval dat ze informatie doorgeseind krijgt.
De Engelse skeptici daagden vervolgens Sally uit voor een test. Geheel toepasselijk zou deze test rond Halloween plaatsvinden. Geheel onverwacht weigerde Sally hier aan mee te doen.
James van Praagh, een in Amerika bekend medium, beweert met de doden te kunnen praten.
De mensen van de James Randi Educational Foundation willen hem graag uitnodigen om mee te doen aan de uitdaging van 1 miljoen dollar. Maar wat ze ook doen, bellen, brieven schrijven, e-mailen, Van Praagh wil niet met ze praten. Dan nemen ze maar wat doden mee, misschien dat hij daar wel mee wil praten.
Beetje flauw is het wel natuurlijk. Maar toch blijft het onbegrijpelijk waarom je als zelfrespecterend medium een uitdaging niet aan zou gaan waarbij je 1 miljoen dollar kan krijgen!? Je overtuigt iedere show weer allerlei mensen, die paar extra kunnen er toch zeker wel bij?
Ik kan eigenlijk maar één goede reden bedenken waarom mediums de uitdaging weigeren: ze weten al dat ze niet door de test gaan komen.
Er zijn nog wel wat andere argumenten die wel eens gehoord worden, zoals “die testen zijn gemaakt zodat je faalt” (aldus Derek Ogilvie). En tja… dat klopt natuurlijk… dat lijkt me namelijk de bedoeling van iedere test? Als je niet voldoet aan de eisen dan behoor je op een test te falen. Dat is het hele idee.
Als een test gemaakt is om te testen op paranormale krachten dan faal je op de test alleen als je geen paranormale krachten bezit. En dat deed Derek trouwens, tot twee keer toe.
Andere argumenten: “ik heb het geld niet nodig” —> geef het dan aan een goed doel? (En trouwens, waarom zijn de toegangskaartjes voor shows dan niet alleen tegen kostprijs? en weet je wel hoeveel mensen je zal kunnen bereiken/helpen met 1 miljoen dollar?)
“Ik weet al dat ik het kan, ik hoef niets meer te bewijzen” –> dat kan iedereen zeggen natuurlijk, het heeft pas betekenis als je het bewijst.
Danny Robbins van het in 2007 op BBC 3 uitgezonden programma ‘The Bullshit Detective’ verzint een leuk verhaaltje over een overleden man. Deze man zou manager in een chocoladefabriek zijn geweest en door een ongeluk met paarden om het leven zijn gekomen. Hij haalt ergens een oude foto vandaan, lijst die in, maakt er een mooi naamplaatje bij en nodigt vervolgens 3 mediums uit om contact te maken met deze man. Niet voordat hij het hele verhaal op internet zet natuurlijk.
Zoals je kan zien hebben de mediums allemaal een ding gelijk: ze kletsen allemaal uit hun nek.
Twee van de drie kunnen heel gedetailleerd het verhaal terug vertellen, die hebben duidelijk onderzoek gedaan. Geconfonteerd met de feiten zegt de een dat hij contact maakte met de geest van Danny en zo de informatie kreeg. De ander geeft toe dat ze zelf niet de website heeft bekeken maar wel dat ze het verhaal via ‘een vriend van een vriend’ had gehoord.
De derde heeft duidelijk geen onderzoek op internet gedaan, hij werkt meer via de ‘ouderwetse’ cold-reading methode ‘zeg eens, die kerel die je bedoelt, zijn naam startte niet toevallig met een J wel?’. Nadat hij bij de fotolijst heeft gestaan, eens goed naar het naambordje heeft gekeken, kan hij eindelijk met de juiste naam op de proppen komen. Wanneer hij geconfronteerd wordt met het feit dat het allemaal verzonnen is zegt hij dat hij het naambordje helemaal niet heeft gezien of heeft kunnen lezen, want hij had z’n bril niet op.
