Vandaag geen kloptdatwel-vericht. Als je zin hebt kun je daarentegen een interessant artikel van de Engelse scepticus Richard Wiseman lezen op de website van de Amerikaanse sceptici. Het onderwerp is ook al op deze website aan de orde geweest – onze hersenen produceren zelf geestesverschijningen. Waarom we zien wat er niet is. Lees hier (http://www.csicop.org/si/show/the_haunted_brain).
Foto voorpagina van de cover van het boek van Wiseman over dit onderwerp.
Cesar Millan, de hondenfluisteraar uit het National Geographic Channel programma: The Dog Whisperer, gebruikt in zijn show met enige regelmaat één term waar ik wat moeite mee heb: ‘energie’.
Hij heeft het erg vaak over de energie van een hond, de energie van een mens, de energie van een roedel. Mensen kunnen de energie voelen, de energie bij/van het dier zien en natuurlijk de energie ervaren.
Voor de duidelijkheid, hij bedoelt in dit geval geen vage energie (van de kosmos, de aarde, of je chakra’s of zo), maar juist iets tastbaars. En dat het gebruiken van de term werkt, lijkt ook duidelijk, want de mensen met de probleemhonden begrijpen hem wél. En volgens mij doe ik dat ook.
Maar wat is die energie van Millan dan?
Wat mij betreft is het simpel: hij bedoelt daarmee vooral de indruk van de lichaamstaal van de hond (en/of mens) in de breedste zin van het woord.
Hoewel Millan regelmatig zo’n indruk beschrijft: “kijk, nu doet hij zijn kop omhoog, en daarmee neemt hij een meer dominante houding aan”, en soms zelfs voordoet, heeft hij het misschien wel net zo vaak over ‘energie’. Terwijl een uitgebreide beschrijving veel duidelijker zou kunnen zijn. Hij zou de gezichtsspieren (spieren rond de ogen, kaak-, wenkbrauw-, mondspieren etc), pupilgrootte, gespannenheid van de rug, schouders, poten, stand van de oren, houding van de kop (hoog, laag, uitgestrekt om iets te ruiken), laten zien van tanden, ademhaling, de focus (op mens, dier of object), etc. etc. etc. bijvoorbeeld wat meer kunnen beschrijven. De resultaten van Millan zou minder ‘magisch’ lijken en daarmee gemakkelijker te leren.
Maar goed, begrijpen doen we hem eigenlijk allemaal wel, dus misschien ben ik wel gewoon aan het zeuren.
zeur de; m,v -en zeurkous
zeu·ren zeurde, h gezeurd 1 vervelend praten (over kleinigheden); zaniken 2 langdurig aanhouden om zijn zin te krijgen: wat ~ die kinderen 3 (van pijn) lastig en aanhoudend zijn
Op de vooravond van Halloween zond Britse zender Channel 4 een kort item uit over hoe wetenschappers te werk gaan bij het onderzoeken van paranormale zaken zoals geestverschijningen en dergelijke.
Simon Singh legt ook nog kort uit waarom wetenschappers het moeilijk hebben wanneer ze geestverschijningen onderzoeken: de ene keer zijn geesten er wel de andere keer niet. “Daarom richten wetenschappers zich graag op mediums: die hebben zo ongeveer elke avond een show”, waarmee hij met een glimlach impliceert dat mediums een meer ‘betrouwbare’ connectie hebben met de geesten.
Programma’s als ‘De nieuwe Uri Geller’, ‘Het Zesde Zintuig’, ‘Char, het medium’ en ‘Astro-tv’ trekken miljoenen kijkers. Is dit onschuldig amusement of volksverlakkerij? ZEMBLA duikt in de wereld van het Amerikaanse medium Char.
In haar RTL 4-programma nodigt zij mensen uit die een dierbare hebben verloren met wie Char in contact kan komen. ZEMBLA laat zien dat de readings van Char en andere mediums gebaseerd zijn op tactieken die nagenoeg iedereen kan aanleren.
‘Coldreading’
De Amerikaan James Randi is een beroemde criticaster van helderzienden. In ZEMBLA laat hij aan de hand van een recente uitzending van Char zien dat het medium helemaal niet met de doden communiceert. De mensen vertellen zelf hoe het zit, legt Randi uit: “Char hanteert de ‘coldreading’ techniek. Ze vist naar letters, maskeert fouten en stelt tientallen vragen.”
Marian van den Hul kreeg een ‘reading’ in het programma van Char. Haar man overleed twee jaar geleden en ze bleef achter met twee jonge kinderen. ZEMBLA spreekt haar een half jaar later. Marian is niet overtuigd dat Char contact heeft gelegd met haar overleden echtgenoot. “Ik vond dat ze heel zwak was, ze zei niets concreets.”
Marian vertelt dat de reading drie kwartier duurde. In de uitzending duurde het gesprek zeven minuten. Volgens Marian zijn de stukken, waar Char er naast zit met haar vragen, eruit geknipt.
Spijt
Yoeri van der Sman heeft spijt dat hij aan de show van Char heeft meegewerkt. Hij wilde weten waarom zijn vader, die zelfmoord heeft gepleegd, geen afscheid heeft genomen. Yoeri schreef een brief aan Char en werd door de redactie uitgenodigd voor een screening.
“In dat voorgesprek werden mij allemaal vragen gesteld”, vertelt Yoeri in ZEMBLA. Door de bespreking vooraf werd Yoeri argwanend, wat tijdens de uitzending ook duidelijk aan hem te zien was.
Yoeri: “Char zei dingen over mijn vader die helemaal niet klopten. Ik werd steeds chagrijniger en keek niet al te vriendelijk meer.” Reden voor het programma om Yoeri helemaal uit de uitzending te knippen.
Het is voor 42.50 pond ook verkrijgbaar via Amazon (niet via Bol.com):
Als je het boek via deze linkbij Amazon UK bestelt dan steun je daarmee Kloptdatwel.nl
Psychic Sally is een in Engeland bekend medium. Zij kwam onlangs in het nieuws toen een bezoeker van haar show een stem hoorde die alles wat Sally op het podium zei, een paar seconden eerder had gezegd. Lees en hoor het verhaal hier.
http://www.youtube.com/watch?v=K14sIoE8qT4
Is there something called ‘the barn?’
Is his name Bernard or Barnard?
No
Why would he say that?
That’s our nan…
Sorry… Sorry…
We zien Sally hier een poging doen meer informatie los te krijgen van de mensen die de foto hebben meegenomen. Eerst ‘the barn’ (de schuur) waar niet op gereageerd wordt. Vervolgens vraagt ze of de naam van de man op de foto een naam heeft met ongeveer dezelfde klank. Het antwoord is een duidelijke nee.
Dan vraagt Sally: “waarom zou hij dat dan zeggen?”.
Jammer dat degene die op de foto staat een vrouw is en de oma van de mensen uit het publiek.
Woops.
In dit geval faalt de cold-reading techniek van Sally volledig. Je moet namelijk wel het geslacht goed raden. Dit gaat meestal wel goed want daar heb je normaal 50% kans op natuurlijk en het gezicht van een persoon op de foto geeft meestal ook wel een hint.
Als Sally het geslacht goed had geraden, dan had ze vervolgens de verantwoordelijkheid van uitleg van de klank ‘barn/bernard/barnard’ bij de bezoekers gelegd, zoals ze nu ook probeerde. Een simpele doch effectieve truc.
(…)
There are going to be times when the psychic offers a particular statement which the client firmly rejects. If this happens, the psychic uses one of the methods below to get out of trouble, fix the damage, and carry on as if nothing had happened. In other words, if the statement is a hit, the psychic wins, and if it is a miss, the psychic wins anyway!
(…)
1. Persist, wonder and let it linger
This is the commonest method of all, and a very reliable one. It is capable of dealing with more or less any negative response.
It involves three phases:
(a) The psychic persists with the offered statement and tries to encourage at least partial agreement
(b) she acts puzzled, and invites the client to share the blame for the ‘discrepancy’
(c) she leaves the discrepancy unresolved, in case the client finds a match later on
Let me take you through a typical example. It might start like this:
“And I’m getting the name Sarah, now why’s that significant to you?” “Mmm… I can’t think. No. No-one I know.”
Fantastisch boek over Cold Reading.
A negative response! First of all, the psychic persists with the original statement. Given a bit more time and encouragement, the client might well come up with a link she did not think of before. When this happens, it looks like the psychic was right all along. Another reason for persisting with the original statement is that most people are reluctant to say they are 100% definite and certain about something, especially if the psychic puts them on the spot. They may well come up with some sort of link just to save feeling uncomfortable.
Sally gebruikt deze techniek eigenlijk nog beter, in plaats van dingen te zeggen als ‘weet je het zeker?’ vraagt ze gewoon de bezoeker om meer uitleg. Ze had ook ‘dog’ kunnen zeggen en er dan ‘Doug’ of ‘Douglas’ van kunnen maken. Geen herkenning? “Leg jij mij dan maar eens uit waarom ik die klank doorkrijg”…
