• Skip to primary navigation
  • Skip to main content
  • Skip to primary sidebar

Kloptdatwel?

  • Home
  • Onderwerpen
    • (Bij)Geloof
    • Columns
    • Complottheorieën
    • Factchecking
    • Gezondheid
    • Hoax
    • Humor
    • K-d-Weetjes
    • New Age
    • Paranormaal
    • Pseudowetenschap
    • Reclame Code Commissie
    • Skepticisme
    • Skeptics in the Pub
    • Skeptische TV
    • UFO
    • Wetenschap
    • Overig
  • Skeptisch Chatten
  • Werkstuk?
  • Contact
  • Over Kloptdatwel.nl
    • Activiteiten agenda
    • Colofon – (copyright info)
    • Gedragsregels van Kloptdatwel
    • Kloptdatwel in de media
    • Interessante Links
    • Over het Bol.com Partnerprogramma en andere affiliate programma’s.
    • Social media & Twitter
    • Nieuwsbrief
    • Privacybeleid
    • Skeptisch Chatten
      • Skeptisch Chatten (archief 1)
      • Skeptisch Chatten (archief 2)
      • Skeptisch Chatten (archief 3)
      • Skeptisch Chatten (archief 4)

Kort

Astrologie in het ziekenhuis?

13 July 2026 by Arthur Bijl 11 Comments

Bij het vormen van teams zoek je waarschijnlijk naar de sterke en zwakke kanten van mensen zodat ze elkaar aanvullen. Ook of de personen met elkaar overweg kunnen is handig om te weten. Wat je niet verwacht, al helemaal niet bij een ziekenhuis, is dat er op basis van de pseudowetenschap astrologie psychologische inzicht gezocht wordt “in de verschillende soorten mensen om zo een beter team te kunnen vormen.” Toch is dat wat astroloog Karin Boel-Zwijenberg zegt voor ogen te hebben bij haar interactieve lezing over de elementen (water, vuur, wind en aarde) in de astrologie in het Elisabeth-TweeSteden ziekenhuis (ETZ) te Tilburg.

Deze lezing zou onderdeel zijn van het ETZ-fit programma, een programma dat overigens niet te vinden is. ETZ bevestigt dat in 2023 een workshop psychologische astrologie heeft plaatsgevonden, maar dat het nu niet meer in de planning staat. Gezien er volstrekt geen bewijs bestaat voor de vermeende inzichten in de verschillen tussen mensen vanuit de astrologie (Dean et al. P.22) hopen we maar dat dit zo blijft. Ook Rob Nanninga zijn Astrotest heeft 30 jaar geleden geen bewijs gevonden dat astrologie iets betrouwbaars aangeeft over verschillende menstypen. Dit zou dan ook geen nieuws moeten zijn voor het ziekenhuis. 

Literatuur:

Dean, G. Mather, A. Nias, D. Smit, R. Understanding Astrology: A critical review of a thousand empirical studies 1900-2020. AinO Publications Amsterdam. 2022.

Nanninga, R. De Astrotest. Skepter 8.2, p.1-4. 1995. 

Instagram post
Instagram post

Filed Under: Kort Tagged With: astrologie, ETZ Tilburg

Is de maan doorzichtig? Klein skeptisch onderzoek

11 March 2026 by Arthur Bijl Leave a Comment

Maanstenen van museum Boerhaave
Maanstenen van Rijksmuseum Boerhaave

Het is al een tijd geleden dat ik het Rijksmuseum Boerhaave bezocht heb. Het doel van mijn bezoek was het fotograferen van de stukjes maanstenen die gegeven waren aan Nederland door de astronauten van de Apollo 11-maanvlucht. Na de ontdekking van een valse maansteen in het Rijksmuseum zijn de in Boerhaave tentoongestelde maanstenen namelijk onderzocht op authenticiteit. Zelf heb ik als extraatje de stenen beoordeeld aan de hand van de beschrijving van geoloog, paleontoloog en skepticus Donald Prothero uit zijn boek Weird Earth (2020). Prothero beschrijft het kenmerk van maanstenen als dat ze : “[…] show no evidence of weathering in a wet environment like earth[…]”(p. 92). Gegeven het authenticiteitsonderzoek en de overeenkomst met de beschrijving van Prothero kan ik aannemen dat deze stenen echte maanstenen zijn ‘voorbij redelijke twijfel’. [Read more…] about Is de maan doorzichtig? Klein skeptisch onderzoek

Filed Under: Kort Tagged With: maan, maansteen

De Correspondent winkelt selectief in het Skepter onderzoek naar paranormaal geloof

20 November 2025 by Arthur Bijl 3 Comments

‘Correspondent Nieuwe goden’ Bregje Hofstede gebruikt in een essay op de Correspondent het Skepter-onderzoek naar paranormaal geloof van 2023 als bron voor de promotie van magisch denken.

Zo stelt het artikel op basis van het Skepter-onderzoek: “[…], ons geloof in buitenaardse wezens, spoken, geesten en elfden is de afgelopen veertig jaar verdubbeld.” In de tekst die zichtbaar wordt als je dat uitklapt melden ze dat er  geloof in andere paranormale zaken (wichelroedelopen en genezing door handoplegging) dan weer afneemt.

De Correspondent winkelt selectief in het Skepter onderzoek naar paranormaal geloof 1

Wie het betreffende onderzoek erbij neemt, ziet toch wat zaken die anders liggen. Zo is “geloof in buitenaardse wezens” in het Skepter-onderzoek “Contact met buitenaardse wezens”, spoken en geesten zijn één categorie en bij de categorie elfen horen ook kabouters.

Voor de meeste paranormale categorieën is het geloof afgenomen. En het aantal respondenten dat in een gezamenlijk paranormaal categorie gelooft stijgt in 2023 niet boven de 18 procent uit terwijl dit in 1985 42 procent was. Dit maakt het citeren van het Skepter-onderzoek minder geschikt voor het punt dat magie hot of geen niche zou zijn. In ieder geval voor Nederlanders.

Filed Under: Kort, Uit het nieuws Tagged With: decorrespondent, geloof, magie, paranormaal, skepter

Hoe komt de maan aan zijn licht? Klein skeptisch onderzoek

24 September 2025 by Arthur Bijl 3 Comments

Vorige keer deelde ik mijn metingen over de temperatuurveranderende effecten van het maanlicht. Dit keer staat de vraag wat het maanlicht eigenlijk is centraal. 

Sommige mensen menen dat de maan een projectie is of dat het zijn eigen licht opwekt. De alledaagse opvatting is dat de maan licht weerkaatst van de zon, ook het zonlicht dat door de aarde wordt gereflecteerd. Dit heb ik geprobeerd uit te zoeken.

Hoe komt de maan aan zijn licht? Klein skeptisch onderzoek 2
Meme over maan als eigen lichtbron

Ten eerste het fenomeen dat in de meme wordt getoond. De maan als schijnbaar lichtpunt. Dit is te verklaren door de camera’s stellingen waardoor de maan overbelicht op de foto wordt vastgelegd. Als je dit aanpast verdwijnt het fenomeen.

 

Hoe komt de maan aan zijn licht? Klein skeptisch onderzoek 3
Maan 18 september 2024, aangepaste instellingen veranderen de belichting van de maan

Belichting en schaduw door de zon

Een eerste methode is bruikbaar als je de maan overdag ziet. Houd een bal op armlengte in de zon en observeer hoe het zonlicht op de bal valt. Vergelijk dit met de maan.

Hoe komt de maan aan zijn licht? Klein skeptisch onderzoek 4
Vergelijking zonlicht op bal en verlichting van de maan overdag

Zoals hierboven te zien is lijkt de lichtval van de zon op de bal overeen te komen met de verlichting van de maan. Een eerste aanwijzing dat de maan verlicht wordt door de zon.

Schaduwen op de maan

Een tweede observatie zijn de schaduwen op de maan. Als de maan zijn eigen licht was zou je de schaduwen niet zien omdat die door het licht verdwijnen. Deze observatie komt dus ook overeen dat de maan ergens anders zijn licht vandaan krijgt. Het beste moment om de schaduwen te zien is tijdens de halve maan. Deze observatie kan met een verrekijker bevestigd worden.

Spectrometer

Een andere methode is het gebruik van een spectrometer. Dit apparaat geeft de golflengten van het licht weer. Als het licht van de maan door de zon komt dan verwacht je een overlap tussen de golflengten. Mijn observaties bevestigen dit. Echter is het de vraag of mijn spectrometer nauwkeurig genoeg is om verschillen weer te geven. Aan de andere kant komen mijn observaties overeen met wat andere amateur astronomen gevonden hebben. Dus hoewel er over dit resultaat twijfels bestaan liggen ze wel in lijn der verwachtingen.

 

Hoe komt de maan aan zijn licht? Klein skeptisch onderzoek 5
Spectrometer boven van zonlicht onder van maanlicht

Maanfasen, maans- en zonsverduisteringen

Ook komt de hypothese van de maan die zonlicht weerkaatst overeen met onze kennis van de astronomie qua plaats en positie van de zon en de maan. Dit is te controleren via Stellarium wiens posities van de hemellichamen je kan controleren met je eigen waarnemingen.

Een eerste observatie is dat de maanfasen overeenkomen met de positie ten opzichte van de aarde en de zon. Oftewel de verlichte zijden van de maan komen overeen met wat je verwacht aan de hand van de positie van de zon.

Daarnaast kunnen we met behulp van maansverduisteringen zien dat als het licht van de zon geblokkeerd wordt door de aarde de maan precies het licht mist dat geblokkeerd zou worden. En anders schijnt de maan bij een volledige verduistering door reflectie van het weerkaatste zonlicht door de aarde.

Hoe komt de maan aan zijn licht? Klein skeptisch onderzoek 6
Gedeeltelijke maansverduistering 14 maart

Bij een zonsverduistering zien we dat de maan donker is als het voor de zon komt. Dus lijkt het geen eigen licht te hebben.

 

Zonsverduistering 12 maart
Gedeeltelijke zonsverduistering 12 maart

Deze observaties bij elkaar genomen geven wat mij betreft genoeg vertrouwen om te concluderen dat de maan geen eigen licht is maar het licht reflecteert van andere lichtbronnen, hoofdzakelijk de zon. 

Filed Under: Algemeen, Kort, Overig, Skepticisme Tagged With: kritisch denken, Maanlicht, maanstanden, skepticisme, zelfonderzoek

Koud maanlicht? Een klein skeptisch onderzoek

16 June 2025 by Arthur Bijl 2 Comments

 

Koud maanlicht? Een klein skeptisch onderzoek 7
Een reactie op een lezing over de maan

Tijdens mijn onderzoeken aangaande de platte aarde en de maanlandingen kwam ik ook verschillende beweringen tegen over de maan zelf. Als onderzoeker van buitengewone beweringen (skepticus) en lid van Skepsis werkgroep Alkmaar, ging ik op pad om een aantal metingen en observaties te doen over de maan. De aankomende reeks beschrijft kort mijn bevindingen. 

Dit eerste stuk gaat over de invloed van maanlicht. Frans Heslinga beweert dat maanlicht een koelend effect heeft, niet veel maar wel reëel. Ook op internet vind je memes zoals de onderstaande die beweren dat maanlicht en de afwezigheid daarvan de  temperatuur beïnvloeden.

De methodiek die veelal gehanteerd wordt is met een infrarood thermometer de temperatuur van de grond te meten van door de maan verlichte plekken en plekken die in de schaduw van het maanlicht verkeren. Dit zou eenvoudig zijn om te bewijzen.

 

Koud maanlicht? Een klein skeptisch onderzoek 8
Post op X met meme over temperatuur maanlicht

Hoewel er vele bezwaren zijn tegen deze methode heb ik het zelf toegepast om te zien wat de resultaten waren in mijn achtertuin op 22 september in de vroege ochtend. De infrarood thermometer die ik gebruikt heb is een goedkope merkloze, zoals op bijvoorbeeld bol.com te vinden is. 

In onderstaande tabel staan de gemeten temperaturen in graden Celsius. Gemiddeld over tien metingen op één punt in het maanlicht was de temperatuur: 12,88 graden Celsius. In de schaduw was het gemiddeld over tien metingen op één punt 11,28 graden Celsius. De standaarddeviatie was voor het maanlicht punt, 0,072 Celsius (afgerond 0,1 in de tabel) en voor de schaduw hetzelfde. Gegeven dat de gemiddelden meer dan tweemaal de standaarddeviatie van elkaar afliggen kun je vooronderstellen dat het verschil in temperatuur statistisch significant is.

Maanlicht 1 specifieke locatie. Temperatuur in graden Celsius’  Schaduw 1 specifieke locatie. Temperatuur in graden Celsius’ 
13 11,3
13 11,3
12,7 11,1
12,7 11,3
12,9 11,1
12,9 11,3
12,9 11,3
12,9 11,4
12,9 11,3
12,9 11,4
12,88 11,28 Gemiddelde 
0,1 0,1 Standaard deviatie

 

Zoals te zien, en in tegenstelling van de beweringen van Frans Heslinga en de internetmemes, gaf het punt in het maanlicht dus een warmere temperatuur aan dan het gemeten punt in de schaduw. Dit is dus het tegenovergestelde wat je zou verwachten als maanlicht een verkoelend effect had. 

Door nog op 19 andere plekken in de tuin te meten in het maanlicht en schaduw kwam ik op maar vijf plaatsen waar de schaduw plekken een warmere temperatuur aangaf dan de plekken met maanlicht. 

Wat is er aan de hand? Waarschijnlijk is de temperatuur van de plaatsen afhankelijker van de hoeveelheid beschutting, tijd dat het in de zonlicht gestaan heeft, materiaal, wind, regen etc. dan of het al dan niet in het maanlicht staat. 

Kortom de metingen die door Frans Heslinga en consorten worden gedeeld zijn waarschijnlijk alleen die metingen die hun ideeën bevestigen. Selectief resultaten delen dus. Wie een betere methodiek zou toepassen, bijvoorbeeld zoals de volgende, bemerkt dat er betere verklaringen zijn voor de temperatuurverschillen dan maanlicht. En dat maanlicht zeker geen negatief effect op de temperatuur heeft. 

 

Filed Under: Factchecking, Kort, Skepticisme Tagged With: Maanlicht, metingen, temperatuur

  • Page 1
  • Page 2
  • Page 3
  • Interim pages omitted …
  • Page 43
  • Go to Next Page »

Primary Sidebar

Steun ons via:
Een aankoopbol.com Partner (meer info)
Of een donatie

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

Skeptic RSS feed

  • Skepsis
  • Error
  • SBM
Gevaarlijke woorden
26 July 2026 - Ward van Beek

. Liegen zou sporen nalaten in taalgebruik. Maar met die pseudowetenschappelijke theorie wijst de Belgische misdaadauteur Piet Baete waarschijnlijk onschuldigen als daders aan, schrijven drie leugenonderzoekers in Skepter 39.2. Bruno Verschuere, Glynis Bogaard en Ewout Meijer beschrijven hoe pseudowetenschappelijke leugendetectie…Lees meer Gevaarlijke woorden › [...]

Op de paranormale beurs rolt de spirituele waarheid uit een printer
26 July 2026 - Ward van Beek

. De Paraview spirituele beurs is al meer dan 30 jaar een rondreizend gezelschap van waarzeggers, helderzienden en genezers. Vanachter stalletjes vertellen ze hoe de vork, spiritueel gezien, in de steel zit. Skepter was 5 april ter plaatse in Maarssen,…Lees meer Op de paranormale beurs rolt de spirituele waarheid uit een printer › [...]

Helpt een tweede taal tegen ‘breinveroudering’?
26 July 2026 - Ward van Beek

.Meerdere talen spreken beschermt tegen hersenveroudering’, kopten onder meer de Volkskrant, BNR en RTL Nieuws afgelopen november. Dat zou blijken uit nieuw onderzoek, gepubliceerd in het gezaghebbende vakblad Nature Aging. In een groep van maar liefst 86.149 deelnemers uit 27…Lees meer Helpt een tweede taal tegen ‘breinveroudering’? › [...]

RSS Error: Retrieved unsupported status code "404"

Does public health “need” MAHA? No more than medicine “needs” CAM!
27 July 2026 - David Gorski
Does public health “need” MAHA? No more than medicine “needs” CAM!

Last week, The Atlantic published an embarrassingly contrarian piece about how public health "needs" the "make America healthy again" movement. Public health needs MAHA only if it "needs" to integrate antivax and quackery into medicine and public health. Sound familiar? The post Does public health “need” MAHA? No more than medicine “needs” CAM! first appeared on Science-Based Medicine. [...]

Stephen Macedo And Frances Lee: Defend Your Essay That Dr. Jay Bhattacharya Would Restore Trust in Public Health
26 July 2026 - Jonathan Howard
Stephen Macedo And Frances Lee:  Defend Your Essay That Dr. Jay Bhattacharya Would Restore Trust in Public Health
In 2014, Dr. Kelly Brogan and Sayer Ji Told People Natural HPV Infections Were “Beneficial, Not Deadly.” What’s Happened Since?
24 July 2026 - Jonathan Howard
In 2014, Dr. Kelly Brogan and Sayer Ji Told People Natural HPV Infections Were “Beneficial, Not Deadly.”  What’s Happened Since?

Pseudoscience requires apathy about its victims, and that's the most grotesque part about it. The post In 2014, Dr. Kelly Brogan and Sayer Ji Told People Natural HPV Infections Were “Beneficial, Not Deadly.” What’s Happened Since? first appeared on Science-Based Medicine. [...]

Recente reacties

  • Hans1263
    on De linke weekendbijlage (30-2026)
    @Martin Bier Dat zijn lawaaiige dingen die weliswaar iets doen maar niet genoeg bij heel warme dagen. Eigenhandig een echte
  • Martin Bier
    on De linke weekendbijlage (30-2026)
    Als je het door een bedrijf in je huis laat installeren, dan is dat wellicht erg duur. Voor zo'n 200
  • Hans1263
    on De linke weekendbijlage (30-2026)
    @Renate Vandaar dat je bij de huidige stand van zaken een airco laat installeren door een gerenommeerd bedrijf en dan
  • Renate1
    on De linke weekendbijlage (30-2026)
    Inderdaad, maar in een land waar mensen er vaak trots op lijken te zijn dat ze weinig van exacte vakken
  • Martin Bier
    on De linke weekendbijlage (30-2026)
    Een "airco" die je in het midden van je kamer zet en die je kamer koel houdt tijdens een hittegolf

Archief Kloptdatwel.nl

Copyright © 2026 · Metro Pro on Genesis Framework · WordPress · Log in