• Skip to primary navigation
  • Skip to main content
  • Skip to primary sidebar

Kloptdatwel?

  • Home
  • Onderwerpen
    • (Bij)Geloof
    • Columns
    • Complottheorieën
    • Factchecking
    • Gezondheid
    • Hoax
    • Humor
    • K-d-Weetjes
    • New Age
    • Paranormaal
    • Pseudowetenschap
    • Reclame Code Commissie
    • Skepticisme
    • Skeptics in the Pub
    • Skeptische TV
    • UFO
    • Wetenschap
    • Overig
  • Skeptisch Chatten
  • Werkstuk?
  • Contact
  • Over Kloptdatwel.nl
    • Activiteiten agenda
    • Colofon – (copyright info)
    • Gedragsregels van Kloptdatwel
    • Kloptdatwel in de media
    • Interessante Links
    • Over het Bol.com Partnerprogramma en andere affiliate programma’s.
    • Social media & Twitter
    • Nieuwsbrief
    • Privacybeleid
    • Skeptisch Chatten
      • Skeptisch Chatten (archief 1)
      • Skeptisch Chatten (archief 2)
      • Skeptisch Chatten (archief 3)
      • Skeptisch Chatten (archief 4)

Maanlicht

Hoe komt de maan aan zijn licht? Klein skeptisch onderzoek

24 September 2025 by Arthur Bijl 3 Comments

Vorige keer deelde ik mijn metingen over de temperatuurveranderende effecten van het maanlicht. Dit keer staat de vraag wat het maanlicht eigenlijk is centraal. 

Sommige mensen menen dat de maan een projectie is of dat het zijn eigen licht opwekt. De alledaagse opvatting is dat de maan licht weerkaatst van de zon, ook het zonlicht dat door de aarde wordt gereflecteerd. Dit heb ik geprobeerd uit te zoeken.

Hoe komt de maan aan zijn licht? Klein skeptisch onderzoek 1
Meme over maan als eigen lichtbron

Ten eerste het fenomeen dat in de meme wordt getoond. De maan als schijnbaar lichtpunt. Dit is te verklaren door de camera’s stellingen waardoor de maan overbelicht op de foto wordt vastgelegd. Als je dit aanpast verdwijnt het fenomeen.

 

Hoe komt de maan aan zijn licht? Klein skeptisch onderzoek 2
Maan 18 september 2024, aangepaste instellingen veranderen de belichting van de maan

Belichting en schaduw door de zon

Een eerste methode is bruikbaar als je de maan overdag ziet. Houd een bal op armlengte in de zon en observeer hoe het zonlicht op de bal valt. Vergelijk dit met de maan.

Hoe komt de maan aan zijn licht? Klein skeptisch onderzoek 3
Vergelijking zonlicht op bal en verlichting van de maan overdag

Zoals hierboven te zien is lijkt de lichtval van de zon op de bal overeen te komen met de verlichting van de maan. Een eerste aanwijzing dat de maan verlicht wordt door de zon.

Schaduwen op de maan

Een tweede observatie zijn de schaduwen op de maan. Als de maan zijn eigen licht was zou je de schaduwen niet zien omdat die door het licht verdwijnen. Deze observatie komt dus ook overeen dat de maan ergens anders zijn licht vandaan krijgt. Het beste moment om de schaduwen te zien is tijdens de halve maan. Deze observatie kan met een verrekijker bevestigd worden.

Spectrometer

Een andere methode is het gebruik van een spectrometer. Dit apparaat geeft de golflengten van het licht weer. Als het licht van de maan door de zon komt dan verwacht je een overlap tussen de golflengten. Mijn observaties bevestigen dit. Echter is het de vraag of mijn spectrometer nauwkeurig genoeg is om verschillen weer te geven. Aan de andere kant komen mijn observaties overeen met wat andere amateur astronomen gevonden hebben. Dus hoewel er over dit resultaat twijfels bestaan liggen ze wel in lijn der verwachtingen.

 

Hoe komt de maan aan zijn licht? Klein skeptisch onderzoek 4
Spectrometer boven van zonlicht onder van maanlicht

Maanfasen, maans- en zonsverduisteringen

Ook komt de hypothese van de maan die zonlicht weerkaatst overeen met onze kennis van de astronomie qua plaats en positie van de zon en de maan. Dit is te controleren via Stellarium wiens posities van de hemellichamen je kan controleren met je eigen waarnemingen.

Een eerste observatie is dat de maanfasen overeenkomen met de positie ten opzichte van de aarde en de zon. Oftewel de verlichte zijden van de maan komen overeen met wat je verwacht aan de hand van de positie van de zon.

Daarnaast kunnen we met behulp van maansverduisteringen zien dat als het licht van de zon geblokkeerd wordt door de aarde de maan precies het licht mist dat geblokkeerd zou worden. En anders schijnt de maan bij een volledige verduistering door reflectie van het weerkaatste zonlicht door de aarde.

Hoe komt de maan aan zijn licht? Klein skeptisch onderzoek 5
Gedeeltelijke maansverduistering 14 maart

Bij een zonsverduistering zien we dat de maan donker is als het voor de zon komt. Dus lijkt het geen eigen licht te hebben.

 

Zonsverduistering 12 maart
Gedeeltelijke zonsverduistering 12 maart

Deze observaties bij elkaar genomen geven wat mij betreft genoeg vertrouwen om te concluderen dat de maan geen eigen licht is maar het licht reflecteert van andere lichtbronnen, hoofdzakelijk de zon. 

Filed Under: Algemeen, Kort, Overig, Skepticisme Tagged With: kritisch denken, Maanlicht, maanstanden, skepticisme, zelfonderzoek

Koud maanlicht? Een klein skeptisch onderzoek

16 June 2025 by Arthur Bijl 2 Comments

 

Koud maanlicht? Een klein skeptisch onderzoek 6
Een reactie op een lezing over de maan

Tijdens mijn onderzoeken aangaande de platte aarde en de maanlandingen kwam ik ook verschillende beweringen tegen over de maan zelf. Als onderzoeker van buitengewone beweringen (skepticus) en lid van Skepsis werkgroep Alkmaar, ging ik op pad om een aantal metingen en observaties te doen over de maan. De aankomende reeks beschrijft kort mijn bevindingen. 

Dit eerste stuk gaat over de invloed van maanlicht. Frans Heslinga beweert dat maanlicht een koelend effect heeft, niet veel maar wel reëel. Ook op internet vind je memes zoals de onderstaande die beweren dat maanlicht en de afwezigheid daarvan de  temperatuur beïnvloeden.

De methodiek die veelal gehanteerd wordt is met een infrarood thermometer de temperatuur van de grond te meten van door de maan verlichte plekken en plekken die in de schaduw van het maanlicht verkeren. Dit zou eenvoudig zijn om te bewijzen.

 

Koud maanlicht? Een klein skeptisch onderzoek 7
Post op X met meme over temperatuur maanlicht

Hoewel er vele bezwaren zijn tegen deze methode heb ik het zelf toegepast om te zien wat de resultaten waren in mijn achtertuin op 22 september in de vroege ochtend. De infrarood thermometer die ik gebruikt heb is een goedkope merkloze, zoals op bijvoorbeeld bol.com te vinden is. 

In onderstaande tabel staan de gemeten temperaturen in graden Celsius. Gemiddeld over tien metingen op één punt in het maanlicht was de temperatuur: 12,88 graden Celsius. In de schaduw was het gemiddeld over tien metingen op één punt 11,28 graden Celsius. De standaarddeviatie was voor het maanlicht punt, 0,072 Celsius (afgerond 0,1 in de tabel) en voor de schaduw hetzelfde. Gegeven dat de gemiddelden meer dan tweemaal de standaarddeviatie van elkaar afliggen kun je vooronderstellen dat het verschil in temperatuur statistisch significant is.

Maanlicht 1 specifieke locatie. Temperatuur in graden Celsius’  Schaduw 1 specifieke locatie. Temperatuur in graden Celsius’ 
13 11,3
13 11,3
12,7 11,1
12,7 11,3
12,9 11,1
12,9 11,3
12,9 11,3
12,9 11,4
12,9 11,3
12,9 11,4
12,88 11,28 Gemiddelde 
0,1 0,1 Standaard deviatie

 

Zoals te zien, en in tegenstelling van de beweringen van Frans Heslinga en de internetmemes, gaf het punt in het maanlicht dus een warmere temperatuur aan dan het gemeten punt in de schaduw. Dit is dus het tegenovergestelde wat je zou verwachten als maanlicht een verkoelend effect had. 

Door nog op 19 andere plekken in de tuin te meten in het maanlicht en schaduw kwam ik op maar vijf plaatsen waar de schaduw plekken een warmere temperatuur aangaf dan de plekken met maanlicht. 

Wat is er aan de hand? Waarschijnlijk is de temperatuur van de plaatsen afhankelijker van de hoeveelheid beschutting, tijd dat het in de zonlicht gestaan heeft, materiaal, wind, regen etc. dan of het al dan niet in het maanlicht staat. 

Kortom de metingen die door Frans Heslinga en consorten worden gedeeld zijn waarschijnlijk alleen die metingen die hun ideeën bevestigen. Selectief resultaten delen dus. Wie een betere methodiek zou toepassen, bijvoorbeeld zoals de volgende, bemerkt dat er betere verklaringen zijn voor de temperatuurverschillen dan maanlicht. En dat maanlicht zeker geen negatief effect op de temperatuur heeft. 

 

Filed Under: Factchecking, Kort, Skepticisme Tagged With: Maanlicht, metingen, temperatuur

Primary Sidebar

Steun ons via:
Een aankoopbol.com Partner (meer info)
Of een donatie

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

Skeptic RSS feed

  • Skepsis
  • Error
  • SBM
Alles ADHD
24 September 2026 - Ward van Beek

. ADHD lijkt zich goed te lenen voor ludieke filmpjes op sociale media, vol overdrijving en halve waarheden. Vaak gaan ze over hoe je ADHD herkent. Praten mensen zichzelf zo al scrollend ADHD aan of valt het wel mee? Anouk…Lees meer Alles ADHD › [...]

In Memoriam Frank Israël
23 September 2026 - SkepsisSiteBeheerder

De emeritus hoogleraar astronomie was voorzitter van Stichting Skepsis van 2012 tot 2023.Lees meer In Memoriam Frank Israël › [...]

13 oktober: International Skeptics Day
18 September 2026 - Ward van Beek

.Elk jaar op 13 oktober is het International Skeptics Day. Verspreid over de wereld zijn er talloze organisaties die zich inzetten voor het bevorderen van kritisch denken. En op dinsdag 13 oktober 2026 kunnen zij elkaar weer online ontmoeten! Die…Lees meer 13 oktober: International Skeptics Day › [...]

RSS Error: Retrieved unsupported status code "404"

Jay Bhattacharya, October 2020: “Let People Face the Risk of the Disease.”
29 September 2026 - Jonathan Howard
Jay Bhattacharya, October 2020: “Let People Face the Risk of the Disease.”

Dr. Jay Bhattacharya sought to spread a deadly pathogen. Does he belong in the HHS Hall of Heroes with legends who tried to contain them? The post Jay Bhattacharya, October 2020: “Let People Face the Risk of the Disease.” first appeared on Science-Based Medicine. [...]

The metastasis hoax?
28 September 2026 - David Gorski
The metastasis hoax?

An anonymous blogger cites a virus denier who claims that our understanding of the mechanisms of cancer metastasis is a "hoax." I cringe but cannot resist. Damn. The post The metastasis hoax? first appeared on Science-Based Medicine. [...]

Dr. Vinay Prasad Created Long Lists of Randomized Trials for Other People to Do. Does That Make Him an EBM Guru?
25 September 2026 - Jonathan Howard
Dr. Vinay Prasad Created Long Lists of Randomized Trials for Other People to Do. Does That Make Him an EBM Guru?

"Just saying the same thing over and over again, whether in social media or in medical literature, ain’t gonna get it done."- Dr. Eliezer Van Allen The post Dr. Vinay Prasad Created Long Lists of Randomized Trials for Other People to Do. Does That Make Him an EBM Guru? first appeared on Science-Based Medicine. [...]

Recente reacties

  • Hans1263
    on De linke weekendbijlage (39-2026)
    @Renate Veel gaat "vanzelf" over en dan ligt het bij velen voor de hand dat de kwakzalverij die verbetering heeft
  • Renate1
    on De linke weekendbijlage (39-2026)
    Inderdaad. Maar zo gaat het meestal. De mensen die kritiek hebben op Adriaan ter Braak, zijn zelf ook niet deskundig.
  • Hans1263
    on De linke weekendbijlage (39-2026)
    Kortom: kletsica!
  • Renate1
    on De linke weekendbijlage (39-2026)
    Geen idee, er stond niet bij dat zij arts was of zo. Ze noemde alleen een arts die ook met
  • Hans1263
    on De linke weekendbijlage (39-2026)
    @Renate En die ingezondenstukkenschrijver was deskundig?

Archief Kloptdatwel.nl

Copyright © 2026 · Metro Pro on Genesis Framework · WordPress · Log in