Waarom geloven mensen in mediums en helderzienden? Dat is de vraag die filosoof Herman de Regt (Tilburg University) probeert te beantwoorden in een tv-college bij de Universiteit van Nederland. Hij begint met een doorzichtig kaarttrucje:
Dialoog tussen Michael Shermer en Rupert Sheldrake
Op 1 mei is op de website TheBestSchools.org een dialoog/debat begonnen tussen skepticus Michael Shermer en Rupert Sheldrake. Onderwerpen die aan bod komen zijn het materialisme, paranormale zaken als ESP, telepathie en telekinese, en tenslotte god en wetenschap. Om en om zullen de heren op elkaar reageren.
‘Notoir genezer’ Mayta Sickesz overleden
Op 21 april jl. is Mayta Sickesz overleden op 92-jarige leeftijd. Sickesz is een bekende naam in skeptische kringen: zij is de bedenker van de orthomanuele geneeskunde en voerde een lange juridische strijd tegen de Vereniging tegen de Kwakzalverij. De VtdK had haar op een lijst met de ‘Grootste Kwakzalvers’ van de 20ste eeuw opgenomen en toenmalig voorzitter Cees Renckens duidde haar later aan als ‘notoir genezer’ in zijn in 2001 bij Skepsis uitgegeven boekje ‘Genezen is het woord niet‘ (gratis te downloaden).
Het juridische gedoe over het gebruik van de term ‘kwakzalver’ sleepte tot 2013 voort, toen de VtdK eindelijk in het gelijk werd gesteld. Op de Skepsis website meer over Sickesz en haar praktijken en bij de VtdK zijn er natuurlijk ook veel artikelen over het geschil. En voor wie het aandurft, kan als ergertainment de column van Smalhout in de Telegraaf van afgelopen zaterdag over haar lezen.
Alien op ‘Roswell Slides’ blijkt Indiaanse mummie
Roswell 1947, hét ufoverhaal bij uitstek en blijkbaar nog lang niet helemaal uitgemolken. Dat bleek vorige week weer eens, toen na twee jaar onderzoek – en vooral veel gehype – eindelijk de zogenaamde ‘Roswell Slides’ getoond werden aan het betalende publiek. De twee dia’s die genomen zouden zijn omstreeks 1947 en een buitenaards wezentje zouden laten zien, stelden echter zelfs de meeste ufo-enthousiastelingen teleur. Helemaal nu met een computerprogrammaatje gevonden is wat er echt te zien valt: een mummie van een twee jaar oud Indiaans jongetje, die sinds 1938 in een museum ligt.
Wat het verhaal achter deze dia’s is, kunnen we de mensen die er zo enthousiast over waren beter zelf eerst laten vertellen. Hier een stevig opgeklopt promotiefilmpje waarin vooral de bekende Mexicaanse ufopromoter Jaime Maussan aan het woord komt:
https://www.youtube.com/watch?v=4q989LHlIFM
Direct na die presentatie op 5 mei in Mexico City was er teleurstelling over wat er gepresenteerd werd. Ook een bekende ufoloog als Nick Pope vond het maar niets en die heeft zich in andere casus bepaald niet kritisch getoond. Voormalig astronaut Edgar Mitchell vond het er wel authentiek uitzien. Mitchell is echter al heel lang de weg kwijt, een NASA woordvoerder over zijn stellige uitspraken dat er een doofpot bestaat wat betreft buitenaardse bezoeken aan aarde: “NASA is not involved in any sort of cover up about alien life on this planet or anywhere in the universe. Dr Mitchell is a great American, but we do not share his opinions on this issue.”
De afbeelding was eerder al in matige resolutie te zien geweest in een ander promofilmpje. Dat het veel weg had van een museumstuk was menigeen opgevallen. Er ligt zelfs duidelijk zichtbaar een kaartje in de vitrine. Volgens de organisatoren van het hele gebeuren was het echter door geen van de geraadpleegde experts gelukt om daar bruikbare informatie van tevoorschijn te toveren, de dia zou daar gewoon te weinig informatie voor bevatten.
Een groepje skeptische volgers van het ufofenomeen verenigden zich in de informele ‘Roswell Slides’ Research Group (RSRG) en toen zij uiteindelijk een goede scan van de dia’s te pakken kregen, lukte het hun binnen een paar uur om de tekst op het kaartje te ontcijferen met het programma SmartDeblur.
Best knap van die software als je bedenkt hoe het origineel er uitziet. De tekst is met een beetje moeite te lezen. Er lijkt het volgende te staan:
MUMMIFIED BODY OF TWO YEAR OLD BOY
At the time of burial the body was clothed in a xxx-xxx cotton
shirt. Burial wrappings consisted of these small cotton blankets.
Loaned by the MR. Xxxxxx, San Francisco, California
Op de website van de RSRG wordt uitgelegd hoe het ‘ontvagen’ in zijn werk gaat.
In eerste instantie beschuldigden sommige ufo-enthousiastelingen het team van bedrog, de tekst op het kaartje zou er met Photoshop in gezet zijn. Maar intussen is ook gevonden waar de tekst vandaan komt en kwam een van de personen die nauw betrokken was bij de presentatie met een mea culpa. Het blijkt inderdaad te gaan om een mummie van een twee jaar oude jongen, die in 1894 gevonden werd in één van de ruïnes in Mesa Verde National Park, bekend om zijn goed bewaarde klifwoningen:
A splendid mummy was received by the Park Museum recently when Mr. S.L. Palmer Jr. of San Francisco returned one that his father had taken from the ruins in 1894. The mummy is that of a two year old boy and is in an excellent state of preservation. At the time of burial the body was clad in a slip-over cotton shirt and three small cotton blankets. Fragments of these are still on the mummy.
Nu kan het zwartepieten natuurlijk beginnen tussen de promoters van de dia’s. Wisten zij (allemaal?) al wat de herkomst was van de dia’s en wat er echt op staat? Hebben de geraadpleegde experts wel de beste scans van de dia’s gekregen voor hun beoordeling (met name het gedeelte waarop het museumkaartje te zien is). Hebben zij de presentatie doorgezet om zoveel mogelijk geld op te halen bij het goedgelovige publiek dat er blijkbaar is voor dit soort nieuws? Dit lijkt al tot heel wat discussie te leiden binnen het ufowereldje in de Verenigde Staten, maar het voert te ver om dat hier uitgebreid te bespreken.
Tot troost van die personen die willen blijven geloven dat er in 1947 te Roswell wel degelijk een buitenaards ruimtevaartuig is neergestort met aliens erin, kunnen we natuurlijk zeggen dat het feit dat deze dia’s geen bewijs voor dat geloof betekenen, het ook geen bewijs is dat die aliens er niet waren 😉
Baarden zijn niet vies – je kunt een baarddrager zelfs veilig zoenen
Baarden zijn hip maar net zo vies als een toilet. Dat was de teneur van veel mediaberichten de afgelopen week. RTL schreef erover, evenals de krant AD, Spitsnieuws en zelfs tot in België drong het akelige nieuws door. De krant AD citeert de vermeende bron van het nieuws als volgt: ‘Microbioloog John Golobic van Quest Diagnostics in New Mexico ging met een wattenstaafje door een aantal baarden, op zoek naar bacteriën. Hoewel sommige baarden een normale hoeveelheid bacteriën bevatten, zaten in andere zóveel poepdeeltjes dat ze te vergelijken zijn met een wc’.
Gelukkig klopt er niets van dit verhaal. De media hebben flauwekul afgedrukt. De NOS legt dit goed uit op haar website en laat Jan-Willem Veening, microbioloog aan de Rijksuniversiteit Groningen aan het woord. Die vertelt ‘Nogal overdreven, … Onze huid zit vol bacteriën, dus het is logisch dat die ook in een baard te vinden zijn’. Wat hangt er dan wel in je baard, vraagt NOS: ‘In principe dezelfde bacteriën die as we speak over je huid kruipen. Dat zijn bacteriën die pas schadelijk zijn, zodra ze geactiveerd worden, zegt Veening. De Groninger microbioloog zegt verder: ‘Mijn advies is mannen met baarden gewoon te blijven zoenen’.
Wie Veening niet direct op z’n woord gelooft kan ook terecht bij de Engelse krant The Guardian. Die kraakt niet alleen het verhaal inhoudelijk maar maakt ook gehakt van de bron van dit nieuws: ‘However, as far as I can tell there was no proper study, no team of microbiologists and no poo in beards. The origin of the story appears to be this segment from a TV news network in New Mexico, which involved a reporter swabbing a “handful” of men’s beards and then sending the swabs to a microbiologist in a lab to culture any microbes present’ .
Voor de goede orde: er is geen conflict of interest: schrijver dezes is geen baarddrager.