Kloptdatwel?

Paranormaal

Schaken met een dode

by 3 Comments

Tussen  1985 en 1993 vond er onder geheimzinnige omstandigheden een bijzondere schaakpartij plaats. Een correspondentiepartij tussen Viktor Kortsjnoj en Géza Maróczy. Dat twee sterke grootmeesters een geheime trainingspartij spelen, is niet zo uitzonderlijk. Correspondentie-schaak is al wat ongebruikelijker, maar daar gaat het in dit geval niet om.  Wat dit geval bijzonder maakt, is dat één van de twee spelers ruim dertig jaar eerder was overleden …

Het uitzoeken van de spelers
De partij was geregeld door dr. Wolfgang Eisenbeiss, een econoom, schaakenthousiast én voorzitter van de Zwitserse vereniging voor parapsychologie. Hij kende het medium Robert Rollans (geb. 1914), die een geschikte tussenpersoon zou zijn voor een partij tussen een levende grootmeester en één die al overleden was. Rollans speelde zelf namelijk geen schaak en kon aldus niet verdacht worden van het zelf verzinnen van de zetten. Eisenbeiss gaf Rollans een lijstje met een dozijn interessante kandidaten om te kijken of Rollans daar contact mee kon krijgen. Intussen ging hij zelf op zoek naar een geschikte levende grootmeester.

Schaken met een dode 1
Beeld uit de met incidenten beladen WK-match Karpov – Kortsjnoj van 1978

Viktor Kortsjnoj bleek bereid mee te werken. Een voor de hand liggende keuze: Kortsjnoj was zelf Zwitser geworden nadat hij van de Sovjet-Unie naar het Westen was overgelopen en ook bekend vanwege zijn interesse in het occulte sinds een akkefietje tijdens de match om het wereldkampioenschap met Anatoli Karpov in Baguio 1978. Karpov had toen ene dr. Zukhar in zijn begeleidingsteam opgenomen, die tijdens de partijen Kortsjnoj zou hebben geprobeerd te hypnotiseren (meer daarover).
In zijn biografie  ‘Chess is My Life‘ schrijft Kortsjnoj dat hij door Eisenbeiss benaderd werd met de vraag tegen welke overleden schaker hij graag had willen spelen. Kortsjnoj noemde Capablanca, Keres en Maróczy. Na enige tijd kwam Eisenbeiss terug met de mededeling dat Capablanca en Keres onbereikbaar bleken in het hiernamaals, maar dat Géza Maróczy wel zou willen. Al deze spelers hadden blijkbaar ook toevallig gestaan op het lijstje dat Eisenbeiss zelf aan Rollans had gegeven.
De Hongaarse schaker Maróczy leefde van  1870 tot 1951 en zijn hoogtepunten op schaakgebied lagen in het eerste decennium van de 20ste eeuw. In 1906 zou hij spelen om het wereldkampioenschap met Emanuel Lasker, maar die match ging niet door. Bij de officiële invoering van de titel Grootmeester door de FIDE in 1950 werd hij ook benoemd, samen met een aantal andere nog levende schakers waarover algemene overeenstemming bestond dat ze in hun tijd tot de top hadden behoord.

De partij
Op 15 juni 1985 ging de partij van start met de zet 1.e2-e4 van Maróczy. Rollans communiceerde met Maróczy door middel van het zogenaamde automatische schrift. Hij schreef de zet van Kortsjnoj op een blaadje en voerde die ook op een bord uit (om dat te kunnen had hij wel een paar schaaklesjes van Eisenbeiss gehad). Als hij doorkreeg dat Maróczy een antwoord had bedacht, ging hij weer zitten en als vanzelf werd de zet dan door hem opgeschreven. Volgens Rollans gaf de geest van Maróczy ook uitvoerige varianten door, die Rollans in trance wel begreep, maar zodra uit trance was en de opgeschreven zet bekeek, kon hij daarvan niets meer reproduceren. Eisenbeiss gaf de opgeschreven zet weer door aan Kortsjnoj.

Schaken met een dode 2

Kortsjnoj en Rollans ontmoetten elkaar pas voor het eerst in levende lijve tijdens een Duits televisie programma kort na de partij. Die eindigde op 11 februari 1993 met opgave van Maróczy. Drie weken later overleed Rollans (2 maart 1993). Pas in 2004 liet Eisenbeiss de partij analyseren door ene Vernon Neppe, die beweert dat de partij niet gefaket kan zijn. Maar ik vermoed dat Neppe helemaal geen sterk schaker is. Hij komt niet voor de in de FIDE-database met ELO ratings, Eisenbeiss zelf wél (hoewel ratingloos). ‘Because of major stylistic differences, the computer could not have simulated the game, nor could many living chess players play at this high a level.’ verklaart Neppe. Maar dat is echt grote onzin.

Schaken met een dode 3
De tekst die Rollans ‘automatisch’ schreef en waarmee de partij begon. Eerst schrijft een ‘bekende’ van Rollans, daarna neemt Maróczy het over in een ander handschrift

Kortsjnoj gaf zelf na zet 27 een kort commentaar waarin hij aangaf dat Maróczy in de opening wat fouten had gemaakt en ouderwets had gespeeld.  Maar hij had intussen ook niet meer zo nauwkeurig gespeeld en vroeg zich af hij genoeg voordeel had overgehouden om te winnen. Dit was in september 1987 toen de partij net stil was komen te liggen vanwege de niet zo beste gezondheid van Rollans. Vaak was het medium langere tijd zo ziek, dat het hem niet lukte contact op te nemen met de geest van Maróczy. In 1991 ging het weer verder.

Het commentaar van Kortsjnoj is merkwaardig. De opening van de partij was juist helemaal niet ouderwets! Van vóór 1951 (het jaar waarin Maróczy overleed) vond ik maar enkele voorbeelden met deze variant (met de zet 10.Kd1), daarna vele honderden. Wel gelijk heeft Kortjsnoj dat zijn tegenstander vroeg de fout inging. Zo is 12.Lb5 is een rare zet, die amateuristisch overkomt (bij een sterk schaakprogramma komt die bijvoorbeeld niet bij de beste 10 overwogen zetten voor). Met 14.Lg5 speelde wit overigens pas de eerste nieuwe zet (14.Pg5 komt nog voor in een partij uit 1985), maar het is ook geen beste.
Kortsjnoj komt dan meteen compleet gewonnen te staan, maar speelt met 17… Lxf3+ een zet die een grootmeester onwaardig is. Daarna komen nog meer mindere zetten van Kortsjnoj. Het lijkt er sterk op dat die heel bewust op een nog enigszins interessant eindspel afstuurt. Maar wit mist daarin volgens mij zijn laatste kans op redding met de zet 29.axb5 (29.a5 maakt het zwart erg moeilijk).
Het spelniveau van wit is bepaald niet hoog, een amateur als Eisenbeiss zou de zetten makkelijk gespeeld kunnen hebben. Ook duidt de openingskeuze niet bepaald op Maróczy. In zijn bekende partijen uit de schaakdatabase speelt hij op de 4e zet al andere varianten.

Vragen aan Maróczy
Interessanter voor de vraag of er geesten zijn van overledenen waarmee gecommuniceerd kan worden, zijn de vragen die gesteld werden aan de geest van Maróczy. Eisenbeiss legde via Rollans 94 vragen voor. Daaronder waren er veel die makkelijk beantwoord konden worden door het raadplegen van boeken over bekende schakers of oude schaaktijdschriften. Maar er zaten ook wat vragen tussen die buitengewoon lastig waren om te beantwoorden voor iemand die niet zeer na in de omgeving van Maróczy had verkeerd.

Schaken met een dode 4
Géza Maróczy

Eisenbeiss huurde om die lastige vragen zelf beantwoord te krijgen iemand in: de Hongaarse geschiedkundige László Sebestyén, die ook lid was van de schaakclub van Budapest. De antwoorden op een tweetal vragen worden als zeer bijzonder genoemd.

De eerste gaat om een partij die Maróczy had gewonnen van een zekere Romi in het toernooi van Monte Carlo (1930). In die partij stond Maróczy hopeloos, maar hij kreeg de kans die met een verbluffende zet alsnog in zijn voordeel te beslissen. De geest antwoordde echter dat hij geen Romi kende, maar wel een Romih (met een extra ‘h’ dus) die een jeugdvriend was geweest. De partij was gespeeld in San Remo en niet in Monte Carlo. Sebestyén vond bronnen waarin de Italiaan Romih zowel met als zonder ‘h’ genoemd werd en kwam er niet helemaal uit. Later vond Eisenbeiss de toernooitabel van het toernooi in San Remo waarin Romih met ‘h’ genoemd werd. Romih was oorspronkelijk Sloveen en had na het bewuste toernooi de ‘h’ laten vallen wat een voor Italianen normalere naam opleverde.

Een tweede interessante kwestie is de ‘Vera Menchik club’. Menchik was de eerste dameswereldkampioen schaken geweest en een leerling van Maróczy. In die tijd was het nog niet zo gebruikelijk dat sterke spelers uit de wereldtop wel eens verloren van een vrouw. Iemand bedacht als grap dat je bij verlies automatisch lid werd van de ‘Vera Menchik club’. Aan Maróczy de vraag wie de club had ‘opgericht’. Het duurde een aantal sessies waarin hij via Rollans liet weten onzeker te zijn over het antwoord en geeft eerst spelers als Spielmann en Grünfeld als mogelijke kandidaten. Op 21 augustus 1988 komt hij met de suggestie van Albert Becker, maar zegt erbij dat dat eigenlijk niet kan, omdat die in die tijd net naar Zuid Amerika was geëmigreerd. Opvallend genoeg had net drie dagen tevoren het antwoord (Becker!) in het bekende tijdschrift Schachwoche gestaan. Maar dit wordt door Eisenbeiss dan weer uitgelegd als een aanwijzing dat hier inderdaad de geest van Maróczy sprak en niet Rollans (die zou dan wel het correcte antwoord overtuigend hebben gegeven).

Een skeptische verklaring
Het ligt voor de hand om de verklaring voor de partij en het beantwoorden van de vragen te zoeken in de persoon van Eisenbeiss. Belangrijke zaken weten we alleen uit wat hij erover kwijt wil en van enige serieuze controle was natuurlijk geen sprake. Het valt ook op dat hij er zelf pas uitgebreid over schreef in 2006 (in het Journal of the Society for Psychical Research), dus nadat Kortsjnoj er in zijn biografie (de uitgebreide tweede versie) aandacht aan besteedde. De andere hoofdrolspelers waren inmiddels al overleden (Rollans vlak na de partij en Sebestyén in 1996).

Schaken met een dode 5
Het medium Robert Rollans

De keuze voor Maróczy lijkt redelijk willekeurig, maar Kortsjnoj en Eisenbeiss leggen daarover al enigszins verschillende verklaringen af. Waarom Maróczy eigenlijk? Waren er geen interessantere kandidaten? Mij verbaast het eigenlijk dat Kortsjnoj hem al op zijn derde plek had staan. Het kan bijvoorbeeld zijn dat Eisenbeiss dagboeken van Maróczy te pakken had gekregen (Sebestyén vond ze in ieder geval) en de keuze daarom een beetje gestuurd heeft. Of de volgorde van het stellen van de vragen aan Maróczy en het onderzoek van Sebestyén is net omgekeerd geweest. Sebestyén was op pad gestuurd om de antwoorden te vinden zonder dat hem medegedeeld was waarvoor die eigenlijk bedoeld waren.

Er zit nog een naar kantje aan het verhaal van Eisenbeiss. Op 10 juli 1988 doet de geest van Maróczy een boekje open over zijn motieven om mee te doen aan het experiment (zie de tweede bron hieronder), maar maakt dan ook een snerende opmerking over zijn landgenoten die niet gastvrij waren en niet bereid mee te werken aan de speurtocht van Eisenbeiss naar meer achtergrondinformatie over Maróczy. Het lijkt te slaan op de weigering van de nog in leven zijnde kinderen van Géza Maróczy om Eisenbeiss te ontvangen toen die eerder die maand in Budapest was. Zij hadden namelijk helemaal geen zin in dit spiritistische gedoe toen ze er achter kwamen dat het daarom ging. Het lijkt er sterk op dat Eisenbeiss slecht tegen zijn verlies kon en ze, zogenaamd via hun vader, nog een trap nagaf.

Verder lezen over deze kwestie:

Succesvolle auratransplantatie

by 173 Comments

Over alternatieve zaken wordt vaak bloedserieus gesproken. Er is weinig ruimte voor humor. Daarom deed het mij veel plezier dat de satirische nieuwswebsite Speld.nl ooit (al weer twee jaar geleden) kopte: ‘Eerste succesvolle auratransplantatie uitgevoerd’.

Succesvolle auratransplantatie 6
Zo ziet een gezond binnen- en buitenaura er uit volgens de Engelse elektrotherapeut Walter John Kilner (1847-1920). Als een aura te ernstig is beschadigd, kan auratransplantatie soms de enige oplossing zijn, aldus de satirische nieuwssite De Speld. Het is een moeizame operatie, niet zonder risico’s (illustratie: Wikipedia).

Volgens het artikel waren artsen van het Rudolf Steiner Ziekenhuis in Driebergen er in 2010 voor het eerst in geslaagd een aura te transplanteren. De operatie duurde 16 uur, de patiënt herstelde volgens het Speld-bericht voorspoedig en de artsen verwachtten dat de ontvanger binnen een week het ziekenhuis zou kunnen verlaten.

Na zo’n operatie is levenslange homeopathische behandeling noodzakelijk, legt De Speld uit. De operatie zelf was zeer complex:

‘Spiritueel chirurg Chrispijn Hofmijer van het Steinerziekenhuis benadrukt de complexiteit van de ingreep. “Het is geen kinderspel. Wortels en splinters van het oude aura zijn meestal nog aanwezig in en rond het etherische brein. Het is een monnikenwerk om die allemaal te verwijderen. Ook is het zaak het nieuwe aura in gezonde staat te houden tijdens de overplaatsing. Door middel van magneetarmbanden en quantumkristallen is dat deze keer gelukt, maar helemaal risicoloos zal de ingreep nooit worden”.

De satirische nieuwssite vertelt dat de politiek zich al over het succes van de chirurgen heeft ontfermd. De partij van Anton Teuben zou aandacht vragen voor het tekort aan auradonors. Mens en Spirit zou beloven dat auratransplantatie in het basispakket van de ziektekostenverzekering komt.

Ik vind dat het tijd wordt dat De Speld een update geeft. Hoe maakt de patiënt het twee jaar later? En hoe denkt de politiek in aanloop naar de verkiezingen over auratransplantaties?

 

Illustratie voorzijde: wikimedia commons ‘outline of human male body with glowing aura’.

Helderzienden hebben geen bijzondere kennis

by 567 Comments

In NRC Handelsblad van afgelopen zaterdag trekt de Maastrichtse hoogleraar psychologie Harald Merckelbach ten strijde tegen de alsmaar voortdurende aandacht voor paragnosten/helderzienden. Terwijl onderzoek geen spaan heel laat van hun vermeende vaardigheden. Met name Robert ten Brink en het tv-programma ‘Het Zesde Zintuig’ (RTL) krijgen er van langs. 

Helderzienden hebben geen bijzondere kennis 7
Harald Merckelbach (haraldmerckelbach.nl)

Merckelbach legt uit dat in de afgelopen vijftig jaar veel onderzoek is gedaan naar de vermeende vaardigheden van paragnosten. Dat heeft niets opgeleverd:

‘Neem het werk van Martin Rieser, de eerste politiepsycholoog in de Verenigde Staten. Rieser ging in 1968 aan de slag bij de Los Angeles Police Department. Daar raakte hij geïnteresseerd in police psychics. Dit zijn paragnosten die de politie graag een handje willen helpen. Als de politie ten einde raad is, neemt ze zo’n uitnodiging wel eens aan. Maar heb je iets aan zulke paragnosten? Of stichten ze alleen maar verwarring? Reiser wilde het weten. Hij bedacht een simpel experiment. Hij gaf paragnosten en studenten sporen die op een heuse plaats delict waren veilig gesteld. Het kon gaan om een wapen, kleding of een stuk papier. Alleen de politie kende de details van het misdrijf. Met de sporen in de hand moesten de proefpersonen van Reiser het misdrijf zien te reconstrueren. De paragnosten ratelden er zelfverzekerd op los. Ze vertelden zes keer zoveel als de studenten. Maar ze kwamen nooit met meer correcte informatie op de proppen. Per saldo creëerden de paragnosten dus mist. Vandaar de conclusie van Reiser; niet doen, die para’s.’

Volgens Merckelbach staan deze resultaten (en die van andere onderzoeken die ook niets opleverden) in schril contrast met de aandacht in de media voor paragnosten, niet alleen in de de Verenigde Staten, maar ook in Nederland. Hollywood-series zoals Psychic Detectives vormden in Nederland inspiratie voor het tv-programma Het Zesde Zintuig.

Helderzienden hebben geen bijzondere kennis 8
Robert ten Brink presenteerde in de jaren tachtig ‘cijfers en letters’. Met dit programma droeg Ten Brink nog bij aan ons denkvermogen. Nu hij betrokken is bij Het Zesde Zintuig is daarvan helaas veel minder sprake (foto: Wikipedia).

Volgens Merckelbach laten de paragnosten onder leiding van Robert ten Brink (tegenwoordig: Lieke van Lexmond) goed zien waarop hun succes berust: ze ‘retrofitten’ hun uitspraken totdat die voldoende lijken op de werkelijkheid. Een paragnost ‘krijgt een puntdak door’. Geconfronteerd met de werkelijkheid wordt het puntdak uiteindelijk ‘een friettent’. Zo kun je elke voorspelling achteraf terugredeneren (‘retrofitten’) naar de werkelijkheid. Van serieuze toetsing van voorspellingen is geen sprake. Volgens Merckelbach voedt de dankbaarheid van onzekere klanten de zelfverzekerdheid van de paragnosten. En Robert ten Brink helpt ze om hun onbewezen kunsten maatschappelijk aanvaardbaar te houden.

In het verleden heeft Skepsis contact opgenomen met de redacties van paranormale tv-programma’s en omroepbesturen. De reactie daar was onveranderlijk ‘waar maken jullie je dik om, dit is toch maar amusement’. De redacties en de omroepen weten natuurlijk wel beter. Het gaat om geld verdienen met de lichtgelovigheid van anderen.

 

 

Wie meer wil weten over helderziendheid en paragnosten kan de volgende artikelen op de website van Skepsis lezen:

 

 

Illustratie voorpagina: aaarghcartoons.blogspot.nl

SBS6: 1 miljoen voor een wonder!

by 102 Comments

Gisteren lieten we nog een interview zien met James Randi over zijn uitdaging van 1 miljoen. SBS6 heeft goed opgelet en is eenzelfde uitdaging begonnen: Een miljoen voor een wonder!

SBS6: 1 miljoen voor een wonder! 9

SBS6 looft een miljoen euro uit voor een wonder, en wat verstaat SBS6 daar onder?

Iemand moet bij herhaling en op ieder gewenst moment een unieke handeling/gebeurtenis kunnen verrichten die wetenschappelijk onverklaarbaar is en dus als zodanig moet worden toegeschreven aan bovennatuurlijke krachten. 

Ik ben zeer benieuwd want die definitie laat dus geen magische trucjes toe. Als ik optimistisch ingesteld zou zijn dan zou ik kunnen zeggen dat SBS6 misschien opzoek is naar een makkelijk-uitlach-programma. Er zullen ook auditie-ronden gehouden worden, net zoals bij Idols en dat soort programma’s waarbij de meest zichzelf overschattende mensen genoeg zendtijd krijgen om keihard af te gaan.

Een gevaar dat ik me (als pessimist) zou kunnen indenken, wanneer iemand laten winnen SBS6 meer zou opleveren dan het risico 1 miljoen euro kwijt te raken, is dat de regels van wat ‘wetenschappelijk onverklaarbaar’ is, enigszins opgerekt zouden kunnen worden om iemand te laten winnen.

Toch lijkt me dit een mooie kans aan een groot publiek te laten zien dat niemand, wanneer de wetenschappelijke test goed wordt uitgevoerd, over speciale/paranormale/bovennatuurlijke krachten beschikt. Anders zou het miljoen al honderden keren opgehaald zijn bij James Randi.

Hieronder staan de voorwaarden van het programma. Als je na het lezen nog steeds interesse hebt dan kun je je hier aanmelden.

De procedure
Het traject bestaat uit twee fases.

1. De open auditieronde
De mensen met de meest wonderlijke, spectaculaire en opmerkelijke gaven die zich via deze website voor het programma opgeven, nodigen wij uit voor de open auditieronde.

Je mag in deze auditieronde laten zien wat je kunt, je mag zelf de omstandigheden bepalen en je mag alles wat je nodig hebt meenemen, waarbij geldt dat deelname aan het programma voor eigen risico is.

Door je aan te melden voor het programma stem je in met de voorwaarde dat je, op ons verzoek, medewerking dient te verlenen aan een eventueel medisch onderzoek en/of een onderzoek naar het door jouw meegebrachte materiaal.

Deze auditie en tevens eerste test wordt gefilmd ten behoeve van de televisie uitzending.

Als de jury van mening is dat je over een wel heel speciale gave lijkt te beschikken, word je uitgenodigd voor de finale.

NB: Tijdens de auditieronde is nog geen geld te verdienen.

2. De finale
Als je wordt uitgenodigd voor de finale zullen wij je een specifieke, op jouw gave geënte  test aanbieden. Deze test is zodanig geconstrueerd dat jij kunt bewijzen dat je een wonderlijke, niet wetenschappelijk te verklaren gave bezit.

Indien je met deze test – die contractueel zal worden vastgelegd – instemt, wordt hij in een televisiestudio of op locatie uitgevoerd.

Als je voor deze test slaagt, onder de overeengekomen voorwaarden, ontvang je maximaal één miljoen euro. Mochten meerdere mensen voor hun test slagen, dan zal het geld eerlijk worden verdeeld.

South Park neemt paranormaal onderzoek op de hak

by 4 Comments

South Park is een enorm populaire animatieserie die op de buis wordt gebracht door de tv-zender Comedy Central. Volgens de Wikipedia ‘staat South Park bekend om zijn simpele animatiestijl, donkere humor en de taboedoorbrekende onderwerpen. De meeste afleveringen zijn een satire op de (Amerikaanse) samenleving, beroemdheden en/of onderwerpen die het nieuws beheersen’.  De vier vrienden Stan, Kyle, Cartman en Kenny zijn de centrale figuren in de serie.

South Park neemt paranormaal onderzoek op de hak 10
De schaduw die Cartman op video vastlegt (uit besproken video).

De aflevering ‘Jewpacabra’ neemt het geloof op de hak in wezens waarvan het bestaan niet vaststaat. De titel van de aflevering verwijst naar de Chupacabra, een mythisch wezen dat zich zou toeleggen op het doden en leegzuigen van geiten.

Cartman probeert in de aflevering zijn klasgenoten er van te overtuigen dat de gevaarlijke ‘Jewpacabra’ in South Park is gezien. Zijn enige bewijs is een video-opname waarop een schaduw is te zien. De schaduw kan natuurlijk allerlei verklaringen hebben: een foutje in de opname, een voorbijlopende hond of coyote, noem maar op. De onrust die Cartman heeft veroorzaakt leidt er toe dat de video wordt voorgelegd aan deskundigen.

South Park neemt paranormaal onderzoek op de hak 11
De ‘deskundige onderzoekers’ analyseren de beelden van Cartman (uit besproken video)

De grap is dat dit geen echte deskundigen zijn, het zijn de ‘experts’ van de ‘Bigfoot Field Researchers Organization‘. Dit is een organisatie die onderzoek doet naar het mythische aapachtige wezen Bigfoot (ook wel Sasquatch genoemd) dat in de Amerikaanse bossen zou huizen. De ‘deskundige onderzoekers’ maken een denkfout die vaak wordt gemaakt door paranormale onderzoekers zonder wetenschappelijke achtergrond: vergaande conclusies trekken op basis van veel te weinig gegevens (zonder zelfs maar andere, meer voor de hand liggende verklaringen in overweging te nemen). Dat komt prachtig tot uiting in de commentaren van de ‘deskundigen’ als ze de video van Cartman bekijken:

‘It can’t be human, it’s too low to the ground. … It’s scary. … It’s definitely something, I’m thinking a Sasquatch. Maybe a Baby Sasquatch’.

Als Cartman suggereert dat dit de Jewpacabra is (‘It’s like the Sasquatch, only more elusive and ferocious’), zijn de onderzoekers snel overtuigd:

‘This makes total sense: if we rule out a human and a Baby-Sasquatch, Jewpacabra is the only thing we really have left. … Whatever this thing is, it’s mean and angry as hell.’ 

Daarna wordt het ondeskundige gebruik van geavanceerde beeldbewerkingstechnieken door de Bigfoot-onderzoekers op de hak genomen (veel zelfverklaarde paranormale onderzoekers maken gebruik van allerlei dure maar onnuttige apparaten).

South Park neemt paranormaal onderzoek op de hak 12
Mijn eigen beeld-voor-beeld analyse laat zien dat Cartman een hond heeft gefilmd. Blijkbaar hebben de makers van South Park deze clou achtergelaten (uit besproken video).

Je kunt de video bekijken via deze link. De deskundigen-scène is te zien vanaf 7:40.

Ik heb de video beeld-voor-beeld bekeken en het is duidelijk dat het de schaduw die Cartman ziet … een hond is. Dit kun je zien vanaf 5:45.

Nadat de zogenaamde deskundigen hun zegje hebben gedaan ontrolt zich een bizar verhaal met gebruikelijke maatschappij-kritische South Parkingrediënten. Bekijk de video of lees de plot na op deze Wikipedia-pagina.

Op Kloptdatwel hebben we eerder over de denkfouten van paranormale onderzoekers geschreven: Ghost Hunting levert geen controleerbare feiten op en Spokenjagers lossen wekelijks belangrijke levensvraag op, maar niemand die het boeit?

 

[Update: de linkjes in het bovenstaande artikel naar de besproken aflevering ‘Jewpacabra’ werken helaas niet. Hieronder staat de video, als het goed is werkt deze wel. De verwijzingen naar tijdstippen in de aflevering kunnen afwijken, omdat dit een andere versie is dan die de auteur heeft gezien. Onze excuses daarvoor.]


Voorpagina: uit de besproken video.