• Skip to primary navigation
  • Skip to main content
  • Skip to primary sidebar

Kloptdatwel?

  • Home
  • Onderwerpen
    • (Bij)Geloof
    • Columns
    • Complottheorieën
    • Factchecking
    • Gezondheid
    • Hoax
    • Humor
    • K-d-Weetjes
    • New Age
    • Paranormaal
    • Pseudowetenschap
    • Reclame Code Commissie
    • Skepticisme
    • Skeptics in the Pub
    • Skeptische TV
    • UFO
    • Wetenschap
    • Overig
  • Skeptisch Chatten
  • Werkstuk?
  • Contact
  • Over Kloptdatwel.nl
    • Activiteiten agenda
    • Colofon – (copyright info)
    • Gedragsregels van Kloptdatwel
    • Kloptdatwel in de media
    • Interessante Links
    • Over het Bol.com Partnerprogramma en andere affiliate programma’s.
    • Social media & Twitter
    • Nieuwsbrief
    • Privacybeleid
    • Skeptisch Chatten
      • Skeptisch Chatten (archief 1)
      • Skeptisch Chatten (archief 2)
      • Skeptisch Chatten (archief 3)
      • Skeptisch Chatten (archief 4)

natuurgenezers

Lyme en leed bij de tuchtrechter

3 December 2015 by Laurens Dragstra 4 Comments

Een vrouw is ervan overtuigd dat ze de ziekte van Lyme heeft. Dat heeft een natuurgenezer haar immers verteld en ze loopt rond met een DVD waarop beelden van de borreliabacterie in haar bloed te zien zouden zijn. Ontevreden over haar behandeling binnen de reguliere geneeskunde sleept ze vijf artsen – twee huisartsen, twee internisten en een neuroloog – voor de tuchtrechter omdat ze haar niet serieus genomen en verkeerd behandeld zouden hebben. De klachten tegen de vijf worden door het Regionaal Tuchtcollege volledig ongegrond verklaard en dat oordeel wordt door het Centraal Tuchtcollege bevestigd. De zaak laat zien hoeveel ellende alternatieve pseudodiagnoses kunnen aanrichten. De patiënt gaat geloven dat hij of zij echt een bepaalde ziekte heeft en de regulieren krijgen de schuld.

Ixodes scapularis, een van de tekensoorten verantwoordelijk voor het overdragen van de borreliabacterie (foto: Scott Bauer, via Wikimedia Commons)
Ixodes scapularis, een van de tekensoorten verantwoordelijk voor het overdragen van de borreliabacterie (foto: Scott Bauer, via Wikimedia Commons)

De vrouw had zich in 2010 voor het eerst bij haar huisarts gemeld met diverse klachten: stress, een drukkend gevoel op de borst, later ook vermoeidheid, buikpijn en problemen aan de urinewegen, en nog weer later nek- en schouderklachten. Een tocht langs allerhande artsen – huisarts, internist, neuroloog, sportarts, endocrinoloog – volgde. Er werd drie keer getest op de ziekte van Lyme (klaagster woont in een bosrijke omgeving), maar ook onder meer een coloscopie uitgevoerd en een echo van de buik gemaakt. Het leverde allemaal niets op. Wel werd drie keer, ondanks afwezigheid van een indicatie van een actieve Lyme-bacterie, voor de zekerheid een antibioticakuur voorgeschreven. Als er al een borreliabacterie actief was, was die nu toch echt morsdood.

Het wordt in de tuchtzaken niet duidelijk wat voor alternatieve behandelaar de diagnose Lyme heeft gesteld en de klaagster een DVD met beelden van de bacterie heeft meegegeven. In de uitspraken is enkele malen sprake van een ‘natuurarts’, maar een van de aangeklaagde huisartsen noteerde: “Vervolgens heeft osteopaat haar verteld dat ze chronische lyme heeft”. Het Centraal Tuchtcollege rept dan weer van een ‘natuurgeneeskundig therapeut’. Ook blijft onduidelijk welke diagnostische methode is gebruikt. Bij beelden van de Lyme-bacterie denken we natuurlijk al snel aan een Levend Bloed Analyse. Uit de uitspraak in eerste aanleg tegen een van de internisten kan in elk geval afgeleid worden dat niet eens “vastgesteld is kunnen worden dat de daarop [op de DVD] vermelde data van klaagster zijn” en wordt ook gesproken van “een methode die niet in de reguliere geneeskunde bekend is”. Tijdens de tuchtzaak kwam de klaagster ook nog met uitslagen van pas veel later uitgevoerde bloedtesten op de proppen, verricht door een niet-gecertificeerd laboratorium zonder CCKL-accreditatie. Die uitslagen schuift het Centraal Tuchtcollege terzijde, onder meer omdat ze niet zien op de periode waarop de klachten tegen de artsen betrekking hebben. De betrouwbaarheid van de testen laat het in het midden.

In alle vijf de gevallen verklaren het Regionaal Tuchtcollege en het Centraal Tuchtcollege de klachten ongegrond. Steeds lezen we bij het Centraal Tuchtcollege de overweging:

“Anders dan klaagster kennelijk  meent betekent de omstandigheid dat een natuurgeneeskundig therapeut op 5 maart 2013 schriftelijk heeft verklaard dat klaagster belast is met de ziekte van Lyme en klaagster in die periode over een DVD beschikte waarop de borreliabacterie in haar bloed zou zijn te zien, niet dat de [huisarts, internist, neuroloog] ten opzichte van haar in [datum] tuchtrechtelijk verwijtbaar heeft gehandeld.”

Een aantal van de artsen kreeg ook het verwijt aan de broek dat ze antibiotica hadden voorgeschreven. Een merkwaardig verwijt, want bij een diagnose Lyme (waarvan klaagster overtuigd was) zou je juist een behandeling met antibiotica verwachten. Klaagster had daar ook zelf om gevraagd. Bij de tuchtrechter stelde ze echter dat de voorgeschreven medicijnen ‘cystevorming van de borreliabacterie’ bevorderd hebben. Wat daar ook mee bedoeld wordt, het Regionaal Tuchtcollege kon er niet in meegaan. In de zaak tegen een van de huisartsen werd overwogen:

“Dat door het geven van antibiotica cystevorming van de borreliabacterie zou zijn opgetreden kan niet gestaafd worden door een wetenschappelijke onderbouwing. In de eerder verschenen nationale richtlijnen noch in de CBO-richtlijn 2013 over de ziekte van Lyme wordt op geen enkele wijze gesproken over het bevorderen van cystevorming door het geven van antibiotica bij de ziekte van Lyme.”

Borrelia burgdorferi, de Lyme-bacterie (foto: Centers for Disease Control and Preventions Public Health Image Library, via Wikimedia Commons)
Borrelia burgdorferi, de Lyme-bacterie (foto: Centers for Disease Control and Preventions Public Health Image Library, via Wikimedia Commons)

De ziekte van Lyme is ingewikkeld en het opsporen van de verantwoordelijke bacterie niet zonder problemen, zoals ook in de Radar-uitzending over de Levend Bloed Analyse werd opgemerkt. Het is echter nog maar de vraag of betere Lyme-tests drama’s bij de tuchtrechter zoals hierboven besproken kunnen voorkomen. In deze tuchtzaken was immers meerdere malen getest en was bij de negatieve uitslagen toch voor de zekerheid de geëigende behandeling ingezet. De behandelende artsen hadden hun patiënt volstrekt serieus genomen, zoals de tuchtrechter in iedere zaak bevestigt. Ook bij betere tests en nog meer aandacht zal de natuurarts/osteopaat/natuurgeneeskundig therapeut gewoon op basis van zijn ondeugdelijke methodes blijven volhouden dat de patiënt Lyme heeft. Die ziet daarin een verklaring voor zijn of haar klachten en neemt de nepdiagnose volkomen serieus, met alle gevolgen van dien. Zouden deze natuurgenezers enig idee hebben van het onheil dat ze aanrichten?

Uitspraken:

Uitspraak tegen huisarts 1: Regionaal Tuchtcollege – Centraal Tuchtcollege
Uitspraak tegen huisarts 2: Regionaal Tuchtcollege – Centraal Tuchtcollege
Uitspraak tegen internist 1: Regionaal Tuchtcollege – Centraal Tuchtcollege
Uitspraak tegen internist 2: Regionaal Tuchtcollege – Centraal Tuchtcollege
Uitspraak tegen neuroloog: Regionaal Tuchtcollege – Centraal Tuchtcollege

Filed Under: Alternatieve schade, Gezondheid Tagged With: lyme, medisch tuchtcollege, natuurarts, natuurgenezers, osteopathie, Tuchtrechtspraak

Oprichter Wikipedia reageert op kwakzalverspetitie

7 May 2014 by Leon Korteweg 81 Comments

Wikipedia-oprichter Jimmy Wales is doelwit geworden van de alternatieve geneeskundigen. In een petitie roepen ze hem op om het mogelijk te maken om het ‘échte verhaal’ over holistische behandelwijzen te kunnen vertellen. De oprichter antwoordde echter in krachtige bewoordingen dat Wikipedia van academisch niveau is en dat het onwetenschappelijke werk van charlatans daar niet onder valt.

Het is geen geheim dat ook op Wikipedia fouten staan, maar over het algemeen is haar gemeenschap goed in staat om onzin, misinformatie en vandalisme snel te herkennen en te corrigeren. Hoe langer Wikipedia bestaat, hoe hoger de kwaliteit wordt van de meertalige online encyclopedie, die met ruim 30 miljoen artikelen wereldwijd de zesde website is naar populariteit. Steeds vaker worden wetenschappelijke artikelen als de leidraad voor encyclopedische inhoud genomen. Het gewicht van collegiaal getoetste artikelen van erkende wetenschappelijke instituten weegt steeds zwaarder. Daardoor moeten pseudowetenschappelijke beweringen, religieuze onzin, paranormaal geneuzel, kwakzalvende nonsens en complottheoretische kletskoek steeds vaker het onderspit delven.

Jimmy Wales is oprichter van Wikipedia. Foto: Joi Ito.
Jimmy Wales is oprichter van Wikipedia. Foto: Joi Ito.

Lieden die echter geloven in dat soort zaken en anderen ervan willen overtuigen, klagen van tijd tot tijd dat Wikipedia ‘bevooroordeeld’ zou zijn. Soms lanceren ze hun eigen internetencyclopedie waar ze hun onwetenschappelijke opvattingen alsnog kwijt kunnen, bijvoorbeeld Conservapedia van conservatieve Amerikaanse christenen. Anderen proberen door allerlei acties het tij op Wikipedia zelf te keren. De niet-geaccrediteerde Association for Comprehensive Energy Psychology (ACEP) –wat dat ook moge betekenen– behoort tot de laatsten. In een onlangs gestarte petitie tegen Jimmy “Jimbo” Wales, mede-oprichter en baas van Wikipedia, roepen ze hem op om een

nieuw beleid te creëren en af te dwingen dat een echt wetenschappelijk discours mogelijk maakt over holistische benaderingen van genezing.

Wat verstaan de alternatievelingen met ‘holistisch’? Er wordt gul rondgestrooid met geleerd klinkende termen als energiegeneeskunde, energiepsychologie, emotionele vrijheidstechnieken, gedachtenveldtherapie en tapas-acudruktechniek. De gemiddelde lezer zal nu al de wenkbrauwen doen fronsen. De skepticus zal moeten oppassen zichzelf niet te veel pijn te doen terwijl die geïrriteerd met de hand tegen het voorhoofd slaat.

Om haar zaak kracht bij te zetten schermt de ACEP met een citaat van Larry Singer, de andere oprichter van Wikipedia, die het project in onvrede verliet. Die zei ooit:

In bepaalde velden en sommige onderwerpen, zijn er groepen die samenscholen rond artikelen en volharden ze er uit te laten zien zoals hun eigen voorkeur. Er is geen waardig mechanisme waarmee artikelen gekeurd kunnen worden.

De ACEP klaagt dat de artikelen over complementaire/alternatieve geneeswijzen onterecht een ‘negatief’ en ‘onwetenschappelijk’ oordeel krijgen. Deze pagina’s zouden worden ‘beheerst door een paar zelfbenoemde “skeptici” die als feitelijke censors van Wikipedia optreden’. Bovendien dreigen de indieners niet meer aan de Wikimedia Foundation te doneren tot het door hen voorstelde pro-holistische beleid is ingevoerd. Met de schamele 8.000 handtekeningen (stand eind maart) vormen de ondertekenaars van de petitie echter geen bedreiging. De inhoudelijke argumenten wisten Jimmy Wales evenmin te overtuigen. In een directe reactie (23 maart 2014) op de petitie schrijft hij:

Nee, u zult vast een grapje maken. Iedere persoon die deze petitie heeft getekend moet zijn premissen nog eens opnieuw bekijken en dieper nadenken over wat het betekent om eerlijk, feitelijk en oprecht te zijn.

Wikipedia’s beleid voor dit soort dingen is volkomen juist en nauwkeurig. Als u uw werk gepubliceerd kunt krijgen in respectabele wetenschappelijke tijdschriften – dat wil zeggen, als u bewijsmateriaal kunt produceren middels herhaalbare wetenschappelijke experimenten, dan zal Wikipedia het gepast vermelden.

Wat wij niet zullen doen is pretenderen dat het werk van dwaze charlatans gelijkwaardig is aan een echt wetenschappelijk discours. Dat is het niet.

Eerder al kwamen Nederlandse alternatieve genezers in de weer tegen de Nederlandse Minister van gezondheidszorg. Het valt toe te juichen dat beiden niet zwenken onder druk van de alternatievelingen en vasthouden aan een beleid dat streeft naar wetenschappelijke betrouwbaarheid, net zoals de skeptici voorstaan. De uitspraak van Wales is een opsteker voor de beweging Guerrilla Skepticism on Wikipedia die zich actief inzet om de betrouwbaarheid van informatie op Wikipedia te verbeteren.

Wil jij meewerken aan een betrouwbaarder Wikipedia? Kijk dan hier.

Filed Under: Gezondheid, Pseudowetenschap Tagged With: Jimmy Wales, kwakzalverij, natuurgenezers, wikipedia

Primary Sidebar

Steun ons via:
Een aankoopbol.com Partner (meer info)
Of een donatie

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

Skeptic RSS feed

  • Skepsis
  • Error
  • SBM
Alles ADHD
24 September 2026 - Ward van Beek

. ADHD lijkt zich goed te lenen voor ludieke filmpjes op sociale media, vol overdrijving en halve waarheden. Vaak gaan ze over hoe je ADHD herkent. Praten mensen zichzelf zo al scrollend ADHD aan of valt het wel mee? Anouk…Lees meer Alles ADHD › [...]

In Memoriam Frank Israël
23 September 2026 - SkepsisSiteBeheerder

De emeritus hoogleraar astronomie was voorzitter van Stichting Skepsis van 2012 tot 2023.Lees meer In Memoriam Frank Israël › [...]

13 oktober: International Skeptics Day
18 September 2026 - Ward van Beek

.Elk jaar op 13 oktober is het International Skeptics Day. Verspreid over de wereld zijn er talloze organisaties die zich inzetten voor het bevorderen van kritisch denken. En op dinsdag 13 oktober 2026 kunnen zij elkaar weer online ontmoeten! Die…Lees meer 13 oktober: International Skeptics Day › [...]

RSS Error: Retrieved unsupported status code "404"

The metastasis hoax?
28 September 2026 - David Gorski
The metastasis hoax?

An anonymous blogger cites a virus denier who claims that our understanding of the mechanisms of cancer metastasis is a "hoax." I cringe but cannot resist. Damn. The post The metastasis hoax? first appeared on Science-Based Medicine. [...]

Dr. Vinay Prasad Created Long Lists of Randomized Trials for Other People to Do. Does That Make Him an EBM Guru?
25 September 2026 - Jonathan Howard
Dr. Vinay Prasad Created Long Lists of Randomized Trials for Other People to Do. Does That Make Him an EBM Guru?

"Just saying the same thing over and over again, whether in social media or in medical literature, ain’t gonna get it done."- Dr. Eliezer Van Allen The post Dr. Vinay Prasad Created Long Lists of Randomized Trials for Other People to Do. Does That Make Him an EBM Guru? first appeared on Science-Based Medicine. [...]

Transdermal Vitamin and Wellness Patches: Hype versus Evidence
24 September 2026 - Scott Gavura
Transdermal Vitamin and Wellness Patches: Hype versus Evidence

Wellness patches lack plausibility and evidence to demonstrate effectiveness The post Transdermal Vitamin and Wellness Patches: Hype versus Evidence first appeared on Science-Based Medicine. [...]

Recente reacties

  • Renate1
    on De linke weekendbijlage (39-2026)
    Inderdaad. Maar zo gaat het meestal. De mensen die kritiek hebben op Adriaan ter Braak, zijn zelf ook niet deskundig.
  • Hans1263
    on De linke weekendbijlage (39-2026)
    Kortom: kletsica!
  • Renate1
    on De linke weekendbijlage (39-2026)
    Geen idee, er stond niet bij dat zij arts was of zo. Ze noemde alleen een arts die ook met
  • Hans1263
    on De linke weekendbijlage (39-2026)
    @Renate En die ingezondenstukkenschrijver was deskundig?
  • Renate1
    on De linke weekendbijlage (39-2026)
    Gefeliciteerd Adriaan ter Braack. Ik lees altijd met veel plezier z'n stukjes op de website van Trouw. Bij tijd en

Archief Kloptdatwel.nl

Copyright © 2026 · Metro Pro on Genesis Framework · WordPress · Log in