Kloptdatwel?

Kort

Sinterklaas komt helemaal niet uit Spanje

by 5 Comments

Sinterklaas komt helemaal niet uit Spanje 1
Veel Nederlanders vieren Sinterklaas, waar ook ter wereld. In dit geval is een foto van een viering in India gebruikt als voorkant Paul Faber’s boek: ‘Sinterklaas Overzee’.

Hebben chocolademunten echt iets met Sinterklaas te maken? En hoe zit het eigenlijk met taai-taai?

Paul Faber schreef in 2008 op Kennislink het volgende:

(…) deze verhalen hebben hun sporen nagelaten tot aan de dag van vandaag. In een van de bekendste verhalen redt Nicolaas drie arme meisjes van de prostitutie door anoniem drie beurzen met geld naar binnen te gooien. Zo kunnen ze toch een eerzaam huwelijk sluiten. Op basis van dit verhaal werd Sinterklaas ook gezien als beschermheilige voor jongeren die een goed huwelijk zoeken. Dit leidde later weer tot de zogenaamde ‘vrijers’ van taai-taai. De beurzen met geld echoën na in de hedendaagse chocolademunten.

Waarom Sint-Nicolaas per schip aankomt, er met snoep wordt gestrooid en natuurlijk waar Sinterklaas dan wél vandaan komt kun je allemaal lezen in het artikel ‘De geschiedenis van Sint-Nicolaas’.

Feber schreef in 2008 nog een artikel op Kennislink getiteld ‘Het moderne Sinterklaasfeest’. Daarin kan je o.a. lezen hoe het zit met Zwarte Piet en hoe de rol van Sinterklaas in de loop der tijd veranderde van boze bestraffer tot kindvriendelijke vaderfiguur.

Laat je vrienden schrikken

by 2 Comments

Bekijk de video eerst zelf, en zet, zoals de eerste opdracht aangeeft, een koptelefoon op, dit vergroot het effect dramatisch.

Ik gok dat het vooral werkt bij vrienden waarvan je weet dat ze echt met hun ogen dicht blijven zitten. En het helpt vast ook als ze nog een beetje in geesten geloven.

Ik zou qua timing wel ongeveer een seconde langer wachten voor een beter resultaat.

Mijn vriendin hoorde alleen het geluid van de video en vond dat eigenlijk al spannend genoeg 😉

Psychic Sally: een faalmomentje

by 6 Comments

Psychic Sally is een in Engeland bekend medium. Zij kwam onlangs in het nieuws toen een bezoeker van haar show een stem hoorde die alles wat Sally op het podium zei, een paar seconden eerder had gezegd. Lees en hoor het verhaal hier.

http://www.youtube.com/watch?v=K14sIoE8qT4

Is there something called ‘the barn?’

Is his name Bernard or Barnard?

No

Why would he say that?

That’s our nan…

Sorry… Sorry…

We zien Sally hier een poging doen meer informatie los te krijgen van de mensen die de foto hebben meegenomen. Eerst ‘the barn’ (de schuur) waar niet op gereageerd wordt. Vervolgens vraagt ze of de naam van de man op de foto een naam heeft met ongeveer dezelfde klank. Het antwoord is een duidelijke nee.

Dan vraagt Sally: “waarom zou hij dat dan zeggen?”.

Jammer dat degene die op de foto staat een vrouw is en de oma van de mensen uit het publiek.

Woops.

In dit geval faalt de cold-reading techniek van Sally volledig. Je moet namelijk wel het geslacht goed raden. Dit gaat meestal wel goed want daar heb je normaal 50% kans op natuurlijk en het gezicht van een persoon op de foto geeft meestal ook wel een hint.

Als Sally het geslacht goed had geraden, dan had ze vervolgens de verantwoordelijkheid van uitleg van de klank ‘barn/bernard/barnard’ bij de bezoekers gelegd, zoals ze nu ook probeerde. Een simpele doch effectieve truc.

Deze staat volledig beschreven in het boek van Ian Rowland – The Full Facts Book of Cold Reading, hieronder een citaat uit hoofdstuk 4 – The Win-Win Game:

(…)
There are going to be times when the psychic offers a particular statement which the client firmly rejects. If this happens, the psychic uses one of the methods below to get out of trouble, fix the damage, and carry on as if nothing had happened. In other words, if the statement is a hit, the psychic wins, and if it is a miss, the psychic wins anyway!
(…)

1. Persist, wonder and let it linger
This is the commonest method of all, and a very reliable one. It is capable of dealing with more or less any negative response.
It involves three phases:
(a) The psychic persists with the offered statement and tries to encourage at least partial agreement
(b) she acts puzzled, and invites the client to share the blame for the ‘discrepancy’
(c) she leaves the discrepancy unresolved, in case the client finds a match later on
Let me take you through a typical example. It might start like this:
“And I’m getting the name Sarah, now why’s that significant to you?”
“Mmm… I can’t think. No. No-one I know.”

Psychic Sally: een faalmomentje 2
Fantastisch boek over Cold Reading.

A negative response! First of all, the psychic persists with the original statement. Given a bit more time and encouragement, the client might well come up with a link she did not think of before. When this happens, it looks like the psychic was right all along. Another reason for persisting with the original statement is that most people are reluctant to say they are 100% definite and certain about something, especially if the psychic puts them on the spot. They may well come up with some sort of link just to save feeling uncomfortable.

Sally gebruikt deze techniek eigenlijk nog beter, in plaats van dingen te zeggen als ‘weet je het zeker?’ vraagt ze gewoon de bezoeker om meer uitleg. Ze had ook ‘dog’ kunnen zeggen en er dan ‘Doug’ of ‘Douglas’ van kunnen maken. Geen herkenning? “Leg jij mij dan maar eens uit waarom ik die klank doorkrijg”…

Het boek van Rowland is voor 25 pond (plus 3.71 verzendkosten) te verkrijgen bij de auteur zelf:
http://www.thecoldreadingbook.com

Het is voor 42.50 pond ook verkrijgbaar via Amazon:
Als u het boek via deze link bestelt dan steunt u daarmee Kloptdatwel.nl.

Overigens is dit boek ook gebruikt door Michael Shermer, toen hij binnen 1 dag een overtuigend medium wilde worden.

James Randi test een wichelroedeloper

by 7 Comments

Dit is een oud fragment uit een tv-show van James Randi waarin hij bijzondere claims test. In de onderstaande via test hij een wichelroedeloper:

De wichelroedeloper laat eerst zien dat zijn wichelroede een duidelijke uitslag geeft bij de steentje in de doos. Let wel: hij weet hier zelf al het antwoord.

De duidelijke uitslag van de wichelroede wordt veroorzaakt door het ideomotoreffect. Er zijn allerlei websites die dit psychologische effect omschrijven, ik citeer hier de Wikipediapagina ‘ideomotorisch effect‘:

Het ideomotorisch effect is het psychologisch fenomeen dat mensen spierbewegingen maken nadat ze deze onbewust bij anderen hebben waargenomen of doordat ze er onbewust aan denken. Het ideomotorisch effect verklaart de werking van vermeend paranormale of bovennatuurlijke zaken zoals het Ouijabord, automatisch schrift, de wichelroede en telekinese. Beoefenaars van deze paranormale bezigheden menen vaak – ten onrechte – dat de geproduceerde bewegingen afkomstig zijn van een kracht buiten henzelf. Ideomotorische effecten komen ook voor bij het televisiekijken, mensen die actief meeleven met hun favoriete sporter vertonen spierspanning in dezelfde spieren als de sporter.

(…)

Wetenschappelijke tests door onder meer Michael Faraday, Michel Chevreul, William James en Ray Hyman hebben aangetoond dat allerlei fenomenen die dikwijls worden toegeschreven aan spirituele of paranormale krachten of “energieën”, feitelijk veroorzaakt worden door het ideomotorisch effect. De tests tonen verder aan dat “eerlijke, intelligente mensen onbewust musculaire activiteit vertonen die consistent is met hun verwachtingen” (Hyman 1999).

In de test scoort de wichelroedeloper precies volgens kans (een willekeurig iemand uit het publiek had het net zo goed gedaan). Daarmee is dus geen bewijs gevonden dat deze man kan wat hij zegt te kunnen, of dat een wichelroede kan werken. Helaas. Op naar de volgende wichelroedelopers.

Aspartaam is gewoon veilig hoor

by 18 Comments

Over aspartaam wordt (nog steeds) vaak gezegd dat het onveilig is, maar daar zijn helemaal geen bewijzen voor.

De Volkskrant kopte gisteren dan ook:

Nog maar eens: ‘Aspartaam is ECHT NIET gevaarlijk’

Kunstmatige toevoegingen aan etenswaren blijven voor veel mensen verdacht. Kleurstoffen, conserveringsmiddelen, smaakversterkers maar vooral zoetstoffen worden geassocieerd met tal van gezondheidsproblemen. Zit daar een kern van waarheid in?

Het misverstand over zoetstoffen lijkt onuitroeibaar, zegt Kees de Graaf, hoogleraar sensoriek en eetgedrag aan Wageningen Universiteit. ‘Voeding is emotie, en je bent wat je eet. Dat maakt deze discussies zo gevoelig.’

De achterdochtige consument richt zijn kritiek vooral op aspartaam. Dat is de meest gebruikte kunstmatige zoetstof, die in meer dan zesduizend producten zit, van suikervrije kauwgom tot light-frisdranken, drinkyoghurt en tafelzoetjes. De stichting Skepsis onderzocht ooit dat inmiddels 95 kwalen aan de stof worden toegeschreven – van kanker en hoofdpijn tot oorfluiten en het Golfoorlogsyndroom.

De angst voor aspartaam is eigenlijk vreemd, zegt De Graaf, want het middel valt in ons lichaam uiteen tot twee aminozuren die ook in veel grotere hoeveelheden in andere voedingsmiddelen zitten.

(…)

De EFSA, de Europese instantie die de voedselveiligheid bewaakt, heeft onlangs opnieuw al het onderzoek tegen het licht gehouden. Zij concludeert wederom dat aspartaam veilig is voor de gezondheid. Er is geen enkel bewijs dat de stof bij mensen kankerverwekkend is.

Lees hier het het volledige Volkskrantartikel.

In de tekst heb ik de link naar het Skepter-artikel over aspartaam toegevoegd. Dat doen ze dan helaas weer niet bij de Volkskrant.