Kloptdatwel?

Wetenschap

Google Ngram: ‘paranormal’ verslaat ‘sceptic’?

by 3 Comments

Google Ngram: 'paranormal' verslaat 'sceptic'? 1

Google heeft een nieuwe dienst. Met Ngram kun je de opkomst en ondergang van concepten volgen in een periode van 500 jaar. De dienst doorzoekt 5 miljoen boeken en laat van jaar tot jaar zien hoe vaak een woord wordt gebruikt. De dienst is bedoeld voor taalonderzoekers en is te bereiken via deze link:  ngrams.googlelabs.com. Je kunt helaas nog geen Nederlandse boeken doorzoeken.

De eerste grafiek is met Ngram gemaakt en toont de modegevoeligheid (of liever gezegd: de periode-gebondenheid) van belangrijke paranormale begrippen:

  • phrenology (een pseudowetenschappelijke theorie dat eigenschappen van mensen af te leiden zouden zijn uit de vorm van de schedel). Het is duidelijk dat dit concept ontstaat rond 1820, piekt rond 1840 om daarna op beperkte schaal door te sudderen.
  • telepathy (de ongefundeerde theorie dat informatie kan worden overgedragen op andere wijze dan via de normale zintuigen). Dit begrip ontstaat pas rond 1880 en beleeft zijn top tussen 1900 en 1920, maar ook in de jaren 1950 en 1970 is het tijdelijk populair.
  • homeopathy (een theorie dat chemische stoffen in oneindige verdunning als geneesmiddel werkzaam zijn). Hoewel homeopathie al in 1796 door Hahnemann op papier werd gezet, komt het woord vooral sinds 1990 steeds vaker voor. Er lijkt zich recent een kentering voor te doen.

Het is niet makkelijk om conclusies te trekken. Zo lijkt de tweede grafiek  die ik met Ngram heb gemaakt op het eerste gezicht zorgelijk. Het meer dan 200 jaar oude begrip ‘sceptic’ lijkt het sinds eind jaren 1990 in frequentie af te leggen tegen het tamelijk recente ‘paranormal’ dat pas sinds 1940 van zich laat horen. Als je echter een grafiek maakt met ‘skeptical’ en ‘paranormal’ is het beeld weer heel anders. Bovendien weten we niet of het woord ‘paranormal’ al dan niet in kritische zin wordt besproken in al die 5 miljoen boeken. Laten we het maar hopen.

Google Ngram: 'paranormal' verslaat 'sceptic'? 2

Taal skepticisme

by 3 Comments

Wilchlet ken je het fmeenoen dat je een wrood neit heemalal jiust heoft te splleen om wat je srijchft tcoh laasbeer te mekan.

Bekijk in dat geval onderstaande video eens

Het ligt er dus maar aan in hoeverre je een woord door elkaar husselt. En hoewel ik vast weleens een dt-fout maak, berust ik in het feit dat ik daar niemand mee belemmer om toch de boodschap uit mijn teksten te kunnenhalen.

50 misvattingen binnen de psychologie

by 1 Comment

50 misvattingen binnen de psychologie 3Kennislink publiceerde onlangs een artikel over het idee dat positief denken zou helpen bij genezing. Dat doet het helaas niet. Positief denken kan wel helpen bij de omgang met een ziekte, maar dat is een ander verhaal.

Over nog enkele misvatting mocht men stemmen welke de favoriet was.

  • We gebruiken slechts tien procent van ons brein
  • Alleen schuldige mensen bekennen een misdaad
  • In de liefde trekken tegenpolen elkaar aan
  • Traumatische herinneringen verdringen we
  • Psychiatrische patienten zijn heel vaak gewelddadig
  • Mannen communiceren heel anders dan vrouwen
  • Met positieve gedachten kun je kanker voorkomen of genezen
  • Wanneer we weten dat we gaan sterven, gaan we door een aantal vaste rouwfases heen
  • Het feit dat een eigenschap erfelijk is, betekent dat hij onveranderlijk is
  • Mensen die in hun jeugd seksueel zijn misbruikt, krijgen als volwassene een persoonlijkheidsstoornis

50 misvattingen binnen de psychologie 4Als je de achtergrond van deze misvattingen wilt weten dan zul je het boek moeten lezen:

De vijftig grootste misvattingen binnen de psychologie – Scott Lilienfeld

Het toeval wil dat Lilienfeld vanavond 14 december in Gent een lezing geeft. Klik hier voor meer informatie.

Het blog van professor Lilienfeld bevat leuke stukken. Helaas schrijft hij niet meer geregeld, in een emailcontact heeft hij echter laten weten dat hij er na de vakantiedagen waarschijnlijk weer aan toe zal komen.

(Niet dat ik hem lastig val met vragen over waarom hij niet meer blogt, het was een opmerking van me waar hij op reageerde terwijl we contact hadden over niet valide psychodiagnostische testen, wat dat betreft is het boek Science and Pseudoscience in Clinical Psychology, waar hij de eindredactie over had, erg interessant om te lezen.)

Interesse in het boek? Bestel het via de link hieronder bij Bol.com en steun daarmee Kloptdatwel!

Labyrint: het geheime leven van ons brein

by Leave a Comment

Van de redactie van Labyrint (ntr/vpro) kregen we de tip dat hun eerstvolgende aflevering, dinsdag 7 december om 21:25 op NL2,  gaat over hoe de hersenen werken tijdens rustperiodes.

Aangezien Skepsis al eerder schreef over dit onderwerp leek dit ons een vermelding waard.

Wat doen onze hersenen als wij niets doen?
Ook duiken we in de wereld van meditatie: kan Mindfulness therapie mogelijk antidepressiva vervangen?

Bekijk hier vast de promo:

Dinsdag 7 december in Labyrint: ‘Het geheime leven van het brein’ om 21:25 op Nederland 2

Na afloop van de aflevering volgt de gebruikelijke twittersessie waarbij we samen met wetenschappers vragen beantwoorden, die via Twitter of chat binnenkomen.

Magisch denken: waarom kinderen geloven in Sinterklaas

by 8 Comments

Op het moment dat ik dit schrijf hoor en zie ik op het pleintje waaraan ik woon Sinterklaas en zijn Pieten bij een huis naar binnen gaan, na eerst hard op de deur te hebben gebonkt; de reden dat ik ging kijken. Iets verderop zie ik een verdacht groepje vaders hard op ramen bonken en vervolgens achter een auto schuilen. Heerlijk dit stukje nostalgie.

Dit alles staat natuurlijk in het teken om de buurtkinderen zo goed en zo lang als het nog gaat voor de gek te houden: Sinterklaas bestaat echt!

Hoe kan het dat een kind bij het zien van precies dezelfde schoenen als oom Jan die onder de tabbert van Sinterklaas uitsteken denkt ‘wat toevallig zeg, Sinterklaas heeft dezelfde schoenen als oom Jan!’. Voor een jong kind is dit nog allemaal heel normaal en het legt de link dat de ene persoon de ander zou kunnen zijn niet. Een jong kind heeft nog geen goed realiteitsbesef. Als het kind jong genoeg is dan kan oom Jan zich zelfs voor zijn of haar neus omkleden en tadaaa: daar is Sinterklaas. Geen idee waar oom Jan dan is gebleven. Sinterklaas kan in één avond elk huis in heel Nederland aandoen, met zijn paard over daken rijden en Pieten passen door de schoorsteen: in het hoofd van een kind kan het allemaal. Het kind kan nog in magische verklaringen geloven en er genoegen mee nemen: “hoe kan dat mama?”, “omdat het Sinterklaas is”.

Gehoord op een kinderopvang: “Geloof jij nog in Sinterklaas? Ik wel.” Leeftijd onbekend.

Het fenomeen hoort bij de normale ontwikkeling van kinderen en vermindert tussen de 4 en 8 jaar oud. Bij de meeste 8-jarigen is het magisch denken verdwenen.

Op dokterdokter.nl vond ik er een leuk artikel over.

Kinderen van een gemiddeld nog jongere leeftijd (onder de 6)  kan je op nog meer manieren voor de gek houden. Die manieren kunnen zelfs geld besparen in tegenstelling tot het Sinterklaasfeest. Als je bijvoorbeeld zelf twee koekjes wil en je wil je kind er één geven, dan zal je kind dit hoogstwaarschijnlijk oneerlijk vinden. Oplossing: breek het koekje van zoon of dochterlief in twee stukken en hij of zij zal het wel eerlijk vinden: jullie hebben er immers beiden twee. Het onderstaande filmpje illustreert dit.