Kloptdatwel?

Pseudowetenschap

Niburu’s Free Energy-lab

by 17 Comments

Onderstaande video is de promofilm van Niburu over hun onderzoeksruimte naar vrije energie. De ruimte is bedoeld om openheid te geven over vrije energie in plaats van de gebruikelijke achterkamertjes. Ik neem aan dat de eeuwige “we zijn op het punt van doorbraak, alleen hebben we nog wat extra geld nodig” dan ook verleden tijd is.

http://www.youtube.com/watch?v=Z_N7o_y8DDg

Staat mij toe om enigszins skeptisch te zijn over de toekomstige ontdekkingen die in deze ruimte gedaan zullen gaan worden. Dat skeptische komt ten eerste voort uit mijn ervaringen met Niburu, zie bijvoorbeeld 1, 2 en bekijk vooral ook even 3.

En misschien komt het ook wel een beetje doordat er al lange tijd naar vrije energie gezocht wordt en er nooit iets is gevonden. Niet door amateurs, niet door professionals. Door enkele lastige natuurwetten zou het idee van vrije energie ook helemaal niet kunnen. Maar daar laat men zich bij Niburu niet door tegenhouden (of als je wilt: beperken). Ze gaan in elk geval hun uiterste best doen om die wetten te breken.

Voor het gemak de betreffende wetten nog even op een rijtje, uit de wikipedia:

1: De eerste wet van de thermodynamica, ook wel Eerste Hoofdwet genoemd, stelt dat energie niet verloren kan gaan of uit het niets kan ontstaan. De wet staat algemeen bekend als de “Wet van behoud van energie”. Er kunnen alleen omzettingen van energie plaatsvinden.

2: De tweede wet van de thermodynamica, ook wel Tweede Hoofdwet genoemd, is een fundamentele wetmatigheid betreffende de omzetting van warmte in arbeid, die tot nu toe door alle empirische gegevens bevestigd is. [De wet stelt (in mijn (leken) termen) dat er ergens altijd energie verloren gaat wanneer je het gebruikt om iets te doen. De energie die bijvoorbeeld wordt verbruikt door een lamp, wordt niet alleen gebruikt voor licht; een gedeelte gaat op aan warmtestraling.]

Ik wens Niburu in elk geval veel succes.

Mocht ik in al mijn leekheid iets verkeerd beschreven hebben, verbeter me dan aub. De wetten van de thermodynamica zijn helaas nooit aan mij onderwezen, dus begrijp ik ze wellicht niet helemaal.

Het is maar een theorie!

by 335 Comments

‘Evolutie is maar een theorie’. Dit argument van tegenstanders van de evolutietheorie berust op een verkeerd begrip van het woord ‘theorie’. Tegenstanders van de evolutietheorie betogen vaak dat de ‘theorie van de jonge aarde’, een aarde die enkele duizenden jaren geleden door God werd geschapen, een gelijkwaardige verklaring biedt voor wat we weten over de geschiedenis van de aarde. Dat klopt niet. Rational wiki weerlegde onlangs 101 denkfouten van ‘jonge aarde’-gelovigen. Evolutie is niet alleen een theorie, het is ook een wetenschappelijk feit.

Evolutie is maar een theorie

Het is maar een theorie! 1
Zwaartekracht, evolutie: theorie, feit?

‘Evolutie is maar een theorie’. Wie dat zegt verwart twee betekenissen van het woord ‘theorie’. In het dagelijks spraakgebruik kan het woord  ‘theorie’ verwijzen naar een verklaring die nog de nodige onzekerheden bevat, een speculatie of een veronderstelling. In de wetenschap wordt het woord echter heel anders gebruikt. Een wetenschappelijke theorie is ‘een samenhangend geheel van denkbeelden, verklaringen en hypothesen’ die kunnen worden gebruikt om de werkelijkheid te beschrijven. Een wetenschappelijke theorie is goed onderbouwd, breed gedragen en vooral ook toetsbaar. Als de theorie niet klopt, niet overeenstemt met de werkelijkheid, dan kan deze worden verworpen. Dat gebeurde bijvoorbeeld met de theorie dat de zon om de aarde draait. Maar zolang een theorie goed werkt om verschijnselen in de werkelijkheid te verklaren, wordt de theorie in de wetenschap voor waar aangenomen. Sommige theorieën werken zo goed dat er weinig of geen enkele twijfel over is. Maar wanneer is iets een feit? In de wetenschap zijn feit en theorie geen vijanden van elkaar – feiten worden verklaard door een theorie. Wetenschappelijke feiten zijn datgene wat we weten over de wereld om ons heen. Een theorie helpt ons om deze feiten te verklaren. Zwaartekracht is een feit. Appels vallen altijd naar beneden. Dit feit wordt verklaard door de theorie van de zwaartekracht. Deze theorie werkt zo goed dat deze boven twijfel is verheven. In de categorie feit bevindt zich ook de evolutie, de evolutietheorie kan de evolutie uitstekend verklaren. De evolutietheorie is wetenschappelijk boven twijfel verheven.

De Wikipedia definieert het begrip theorie zoals we hier bespreken. De website Language of Bad Physics licht de verschillende betekenissen van het woord theorie ook goed toe. In een uitstekend essay met de titel ‘Evolution is a Fact and a Theory’ haalt Laurence Moran (hoogleraar biochemie aan de Universiteit van Toronto) de bekende evolutiebioloog en schrijver Stephen Jay Gould (1941-2002) aan, die in 1981 schreef:

Het is maar een theorie! 2
Stephen Jay Gould: ‘Het is een wetenschappelijk feit dat mensen van aapachtigen afstammen. De evolutietheorie verklaart deze feiten op dit moment uitstekend’ (foto: sandwalk.blogspot.com).

‘In the American vernacular, “theory” often means “imperfect fact”–part of a hierarchy of confidence running downhill from fact to theory to hypothesis to guess. Thus the power of the creationist argument: evolution is “only” a theory and intense debate now rages about many aspects of the theory. If evolution is worse than a fact, and scientists can’t even make up their minds about the theory, then what confidence can we have in it? Indeed, President Reagan echoed this argument before an evangelical group in Dallas when he said (in what I devoutly hope was campaign rhetoric): “Well, it is a theory. It is a scientific theory only, and it has in recent years been challenged in the world of science—that is, not believed in the scientific community to be as infallible as it once was.”

Well evolution is a theory. It is also a fact. And facts and theories are different things, not rungs in a hierarchy of increasing certainty. Facts are the world’s data. Theories are structures of ideas that explain and interpret facts. Facts don’t go away when scientists debate rival theories to explain them. Einstein’s theory of gravitation replaced Newton’s in this century, but apples didn’t suspend themselves in midair, pending the outcome. And humans evolved from ape-like ancestors whether they did so by Darwin’s proposed mechanism or by some other yet to be discovered’.

Is de theorie van de jonge aarde gelijkwaardig aan de evolutietheorie?

Aanhangers van de ‘theorie van de jonge aarde’ zijn van mening dat de feiten die we weten over de wereld om ons heen ook heel goed kunnen worden verklaard door een theorie die veronderstelt dat de aarde enkele duizenden jaren geleden werd geschapen. Helaas klopt dit niet. Een fundamenteel probleem van de theorie van de jonge aarde is dat haar aanhangers aannemen dat de bijbel een waarheidsgetrouwe bron van informatie is over de geschiedenis van de aarde. Zij verwerpen alle wetenschappelijke feiten die in strijd zijn met dit idee. Daarmee is de theorie van de jonge aarde een geloof, geen wetenschappelijke theorie. Immers – de theorie van de jonge aarde trekt zich niets aan van feiten die niet in haar kraam te pas komen. Het woord ‘theorie’ wordt dus volstrekt verkeerd gebruikt.

In een spraakmakend artikel ‘101 evidences for a young age of the earth and the universe, can science prove the age of the earth’ zette de bioloog Dr. Don Batten in 2009 101 argumenten op de rij ter onderbouwing van de jongeaardetheorie. Rational Wiki heeft een paar dagen geleden een artikel geplaatst waarin alle 101 argumenten worden weerlegd.

Het is maar een theorie! 3
Don Batten is van mening dat de Bijbel de enige betrouwbare bron van informatie is over het ontstaan van de aarde. De Bijbel is volgens Batten immers het relaas van de enige die bij de schepping aanwezig was: God (foto: creation.com).

Don Batten begint zijn artikel met de veronderstelling dat geen enkele wetenschappelijke methode de leeftijd van de aarde kan bewijzen – er is ‘geen onafhankelijke, natuurlijke klok’. Rational Wiki legt uit dat de wetenschap helemaal geen behoefte heeft aan een onafhankelijke klok. Een wetenschappelijke theorie is voldoende, een samenhangend geheel van denkbeelden, verklaringen en hypothesen. Aldus de Rational Wiki: ‘There is no need for an “independent natural clock” thanks to the principle that reality is objective: if analyses of many samples by different methods arrive at the same age, this is strong evidence that the estimate is correct’.

Volgens mij is Batten in feite slechts bezig met een woordspel waarmee hij probeert aannemelijk te maken dat geloof en theorie gelijkwaardige verklaringen bieden voor de werkelijkheid. Dat is niet zo, het zijn fundamenteel verschillende methodes van verklaring. Een geloof is een overtuiging die zich niets hoeft aan te trekken van de werkelijkheid, terwijl een theorie juist wel een duidelijke relatie heeft met de werkelijkheid, zoals ik hiervoor heb proberen uit te leggen. Is Batten in verwarring over de betekenis van de woorden theorie, geloof en feit, of trekt hij bewust een rookgordijn op? Ik denk dat de onduidelijkheid ontstaat omdat Batten eigenlijk bezig is met een poging tot bekering van zijn lezers tot zijn geloof, niet met een wetenschappelijke discussie. Verderop in zijn artikel bekent Batten duidelijk kleur: de Bijbel is de enige bron van betrouwbare informatie over de wereld om ons heen, want gebracht door de enige die bij de schepping daadwerkelijk aanwezig was. Aldus Batten:

‘Science is based on observation, and the only reliable means of telling the age of anything is by the testimony of a reliable witness who observed the events. The Bible claims to be the communication of the only One who witnessed the events of Creation: the Creator himself. As such, the Bible is the only reliable means of knowing the age of the earth and the cosmos’.

Daarna geeft Batten zijn overzicht van 101 argumenten. Een voorbeeld: veel fossiele botten die volgens datering miljoenen jaren oud zouden zijn, zijn nauwelijks gemineraliseerd. Dit wordt in het artikel ‘Dinosaur Bones Just how old are they’ gebruikt als een argument dat de botten niet oud kunnen zijn. Rational Wiki antwoordt dat dit geen geldig argument is:

‘There is no requirement that fossil bones have to be re-mineralized — bones and teeth are naturally made from a mineral (apatite,[wp] which is largely calcium phosphate[wp]) in the first place. Furthermore, this still leaves fossil bones which are dated many millions of years old that have been mineralized. Dinosaur bones date from as far back as 235 million years ago’.[16]

En zo gaat het door. 101 keer.

De Neo-Astrologie van Peter Toonen

by 7 Comments

In de nieuwe Skepter besteedt Rob Nanninga aandacht aan “De Angst Voorbij”.  Het gaat hier om een groot 2012 manifest dat is geschreven door een collectief van kopstukken van de Nederlandse New Agebeweging. Het hoofdstuk “Klimaatverandering” van Peter Toonen trok m’n speciale aandacht. De titel van dit hoofdstuk doet vermoeden dat het hier om een meteorologische verhandeling gaat. Echter, bij lezing wordt al snel duidelijk dat Peter Toonen hier een geheel nieuwe en nog nooit vertoonde vorm van astrologie heeft ontwikkeld.

Peter Toonen windt er geen doekjes om. CO2 en Al Gore zijn volksverlakkerij. “Milieu-fascisme” is een uitvloeisel van de klimaathype. Toonen ziet de grotere verbanden – de verbanden dus waar het werkelijk om gaat. Weer en klimaat, zo stelt Toonen vast, zijn in het gehele zonnestelsel uit de hand aan het lopen. Het zijn dus de kosmische verbanden die Toonen voor ons blootlegt.

Toonen gaat de planeten één voor één van binnen naar buiten af. Rob Nanninga geeft in z’n stuk in Skepter al aan dat er veel mis is met de feiten die Toonen ons voorschotelt. Van begin tot einde is er eigenlijk weinig in Toonens opsomming dat correct is. In z’n alinea over Mercurius schrijft Toonen dat deze planeet in de jaren zeventig geen magnetisch veld had en dat het magnetisch veld nu steeds sterker aan het worden is. Echter, in zo ongeveer elke legitieme bron over Mercurius staat vermeld dat het magnetisch veld in 1974 voor het eerst werd gemeten door de ruimtesonde Mariner 10. Er is toen vastgesteld dat de magnetische veldsterkte van Mercurius ongeveer 1% bedraagt van die van de Aarde. Recentelijk is de Messenger-satelliet in een baan om Mercurius gebracht. Aan de magnetische veldsterkte van Mercurius blijkt niets veranderd te zijn.

Venus is de volgende planeet die de revue passeert. “… planeet Venus is net als onze Maan altijd met hetzelfde gezicht naar ons gekeerd (!)” schrijft Toonen. Je hoeft er helemaal geen natuurkunde voor gestudeerd te hebben om in te zien dat Venus in dat geval met een steeds variërende hoeksnelheid om z’n eigen as of om de Zon zou moeten draaien. Onzin natuurlijk! Zoiets druist in tegen elementaire mechanica. Toonens bewering vindt z’n basis in de spreekwoordelijke klok en klepel. Telkens als Venus precies tussen de aarde en de zon in staat (de zogenaamde benedenconjuctie), dan staat ze namelijk met dezelfde kant naar ons gericht. De volgende zin luidt: “Maar de gehele helderheid van haar ‘nachtzijde’ is tussen 1975 en 2001 met een verbijsterend percentage van twee-en-een-half-duizend (2.500) procent toegenomen. En ook haar voor ons zichtbare voorkant is helderder geworden waardoor Venus nu a.h.w. gloeit in de donkere nacht, en na de Maan verreweg het helderste object is geworden aan de nachtelijke hemel.” Venus is inderdaad, na de Zon en de Maan, het helderste object aan de hemel. Maar dat is al heel erg lang zo – de Romeinse schrijver Plinius de Oudere stelde het reeds vast. In deze laatste passage lijkt het er ook op alsof het volgens Toonen altijd nacht is op de zijde van Venus die we volgens hem nooit kunnen zien. Dat is natuurlijk allemaal volslagen krankzinnig. Feit is dat de planeet Venus zo helder is omdat ze dicht bij ons staat en twee derde van het inkomend zonlicht direct reflecteert. Waar Toonens 2500 vandaan komt kon ik niet achterhalen – misschien is het vrije associatie op de 2600 watt per vierkante meter die Venus op z’n evenaar van de Zon ontvangt.

Het stuk voor stuk corrigeren van Toonens planetaire “feiten” zou leiden tot een opsomming die langer is dan Toonens stuk zelf. De Engelstalige Wikipedia heeft goede pagina’s over de planeten en manen in ons zonnestelsel. Wie één en ander geduldig wil uitpluizen kan zelf Toonens stuk naast Wikipedia leggen.

De Neo-Astrologie van Peter Toonen 4
Een artistieke impressie van Pluto, z'n grootste maan Charon en de ruimtesonde New Horizons die er in 2015 zal arriveren.

Amusant is het als Toonen bij de behandeling van z’n laatste planeet, Pluto, ons op belerende toon laat weten hoe de astronomen recentelijk door de astrologen zijn afgetroefd. Ondanks haar grote astrologische betekenis hebben astronomen het namelijk bestaan om Pluto in 2006 te degraderen van planeet tot eenvoudig kosmisch brokstuk. Hoe onterecht dit was bleek volgens Toonen in het voorjaar van 2011 toen werd vastgesteld dat Pluto drie manen heeft. Een eenvoudige bezoek aan Wikipedia of een NASA-website maakt duidelijk dat Toonen ook hier met de feiten in de war is. Pluto’s grootste maan, Charon, is in 1978 ontdekt. Twee kleinere manen, Nix en Hydra, zijn in 2005 ontdekt en beschreven. Een vierde maan werd in juli 2011 ontdekt.

Het zijn niet alleen astronomische basisgegevens waarmee Toonen de plank misslaat. In het twintigtal regels dat Toonen over de Aarde schrijft, vinden we de volgende zin: “Voor de helderheid: een toename van 50 procent zou al veel zijn, namelijk een verdubbeling.” Met andere woorden, dr. Toonen is niet bekend met het elementaire verschil tussen 50% en 100%!!!

De oude Babyloniërs baseerden hun astrologie tenminste nog op waarnemingsfeiten. Ook moderne sterrenwichelaars doen i.h.a. hun best om enigszins op de hoogte te zijn van de posities van de planeten. Maar neo-astroloog Toonen maalt niet om de empirie. Om de 2012-profetie astrologisch hard te maken schudt hij manen uit z’n mouw en zuigt hij magneetvelden uit z’n duim. De fictieve voorbodes representeren een geheel nieuwe ontwikkeling in de astrologie! De astrologie is hiermee volledig los komen te staan van wat voor realiteit dan ook!

De Neo-Astrologie van Peter Toonen 5
De Zon heeft 109 maal de straal van de Aarde. Een zonnevlek heeft ongeveer de omvang van de Aarde. Met de levensduur van een individuele vlek gaat het doorgaans om dagen, maar het kan ook om uren gaan en soms ook om maanden.

Oorzaak van al het trammelant in ons zonnestelsel is volgens Toonen de Zon zelf. Ook over de Zon is het meeste van wat Toonen beweert onjuist. Hij vertelt ons dat “Westerse wetenschappers” de zonnevlekcyclus al vier eeuwen bijhouden, maar dat die cyclus al in 28 v. Chr. door Chinese wetenschappers werd opgemerkt. Johan Fabricius zou in 1611 voor het eerst “officieel wetenschappelijk” gerapporteerd hebben over die cyclus. Na een eenvoudige speurtocht op het internet blijkt dat het anders ligt. Dat er donkere vlekken op de Zon komen en gaan is inderdaad al sinds de oudheid bekend. Maar dat het collectieve gedrag van die zonnevlekken een cyclus volgt van ruwweg 11 jaar – dat werd pas in de 19e eeuw ontdekt. De energieoutput van de zon varieert in de loop van een zonnecyclus met zo’n 0,1%. De variatie is zo klein dat ze slechts van buiten de dampkring met satellieten kan worden waargenomen. Toonen zwamt als ie beweert dat iedere plantsoenendienstwerker met de cyclus bekend is. Je krijgt bij Toonens uiteenzetting over zonnevlammen het gevoel alsof het Einde der Tijden nabij is. Echter, Toonens tromgeroffel heeft weinig met de realiteit van doen. Er is niets alarmerends of ongekends aan het recente gedrag van de Zon en er is geen enkele basis voor Toonens apocalyptische toon.

De Neo-Astrologie van Peter Toonen 6
Sinds de jaren 70 zijn er nauwkeurige satellietwaarnemingen van zonneactiviteit beschikbaar. De grafiek toont hoe totale stralingsoutput, zonnevlammen en zonnevlekken een cyclus van 11 jaar volgen. Maar de variaties in de loop van die 11 jaar zijn erg klein.

Op de laatste pagina van Toonens stuk wordt alle pretentie overboord gegooid. De verzonnen feiten, de gefingeerde percentages, de broddelastronomie en de neo-astrologie – dat alles was slechts springplank. In de laatste paar alinea’s keren we terug naar de betekenisloze wartaal van de New Age. Vanuit het centrum van ons Melkwegstel, zo lezen we, komen er steeds meer “torsiegolven” onze kant op. En het is volgens Toonen de beroering in het centrum van de Melkweg die onze Zon van z’n à propos zou hebben gebracht. De torsiegolven kunnen een “hyperdimensionale sprong genereren naar een etherische dichtheid.” Alle remmen gaan los als Toonen de zaken nog eens voor ons wil samenvatten: “In het kort gezegd zijn torsiegolven, golven van vortex-energie die energiegolven dragen en daarmee voortstuwen die zowel voortkomen als terugvoeren naar en uit nul, dus vanuit het nu of niets, en wel in een harmonische verhouding zoals die van de Gulden Snede. Voor levende wezens zoals DNA dragende materie op aarde, is dit veld herkenbaar als liefde.” Even verder wordt er geconcludeerd: “Onze gedachten worden bijvoorbeeld magnetischer.” Toen het over magnetische velden van planeten ging, toen konden we de beweringen van Toonen nog beoordelen op het waarheidsgehalte. Bij dit soort nietszeggende vaagheden is dat niet langer mogelijk.

Toonen heeft een website, een blog en een bedrijf genaamd “Energie To(o)nen.” Veel onheilspellender dan wat voor zonnevlamactiviteit dan ook is het gegeven dat Toonen columns schrijft voor een hele reeks Nederlandse tijdschriften en “her en der in het land” lezingen geeft. Hij is trouwens andragoog.

Docent Windesheim zaait angst voor Wi-Fi … en verdient er aan

by 33 Comments

De opleiding journalistiek van hogeschool Windesheim was de laatste tijd nogal negatief in het nieuws. Deze week bleek dat een kwart van de recent afgestudeerden geen diploma had mogen krijgen. In de zijlijn van de berichtgeving over dit onderwerp werd ik via Twitter op een opiniestuk gewezen dat onlangs in het blad hskwin’ van Windesheim is gepubliceerd. Onder de titel “Stop geen geld in draadloos netwerk” waarschuwt docent Paul Veldhuijzen van Zanten voor de gezondheidsrisico’s die verbonden zouden zijn aan een draadloos netwerk: “Er zijn honderden wetenschappelijke onderzoeken die aantonen dat hoogfrequente gepulste elektromagnetische straling allerlei negatieve gezondheidseffecten kan veroorzaken”.  Brr, dat klinkt nogal eng …

Docent Windesheim zaait angst voor Wi-Fi ... en verdient er aan 7
het artikel van Paul Veldhuijzen van Zanten in het blad van hogeschool Windesheim (klik voor vergroting)

De lezer van dit stuk die zelf een beetje nadenkt en gaat zoeken of het wel klopt wat Veldhuijzen van Zanten vertelt, komt er snel achter dat hij zijn beweringen echt niet hard kan maken. Op Skepdic.com staat een aardig overzichtsartikel dat gaat over de mogelijke risico’s van electromagnetic fields (EMF) en Dirk Koppenaal schreef er in Skepter een uitgebreid artikel over: “Bang voor GSM-straling“. Samenvattend: die veronderstelde risico’s moeten laag ingeschat worden, alleen al vanwege het feit dat de straling waar het hier om gaat niet voldoende energie levert om chemische verbindingen te verbreken. Als straling van Wi-Fi al een negatief effect zou hebben, moet dat via een omweg plaatsvinden. Dat is niet bij voorbaat uitgesloten, maar sterke aanwijzingen zijn daarvoor niet gevonden. In de praktijk is het stralingsniveau van Wi-Fi netwerken vaak zelfs lager dan de achtergrondstraling in vergelijkbare omgevingen zonder Wi-Fi (lees ‘Banning Wi-Fi from schools‘ voor meer informatie).

De angstige verhalen over draadloze technologie beperken zich dus niet alleen tot Wi-Fi, ook draadloze telefoons (zowel GSM als DECT) worden vaak verdacht gemaakt. En van langer geleden zijn er al de verhalen over de gevaren van het wonen in de buurt van hoogspanningskabels. Een recent onderzoek naar het mogelijke verband tussen het krijgen van een hersentumor en mobiel telefoneren, liet echter weer geen verhoogd risico zien. En dan moet je bedenken dat de straling van Wi-Fi nog eens 100 keer zwakker is dan die van een mobiel toestel.

Veldhuijzen van Zanten gaat nu tekeer tegen het Wi-Fi-netwerk, maar eerder haalde hij al het nieuws toen hij probeerde te voorkomen dat er een GSM-antenne geplaatst werd op een van de gebouwen van Windesheim (link, link). Het lijkt inmiddels meer dan een hobby:

Docent Windesheim zaait angst voor Wi-Fi ... en verdient er aan 8
Veldhuijzen van Zanten runt de website stralingsvrijwonen.nl

Hij verdient gewoon geld aan de angst voor straling! Voor het luttele bedrag van € 240 meet hij bijvoorbeeld je eengezinswoning door op kwalijke straling en biedt daar natuurlijk meteen allerhande oplossingen voor. Stralingsvrije telefoons en stekkertjes om je laptop te aarden …

Toch een beetje merkwaardig dat het blad van Windesheim het ‘opiniestuk’ zomaar plaatste zonder daarbij iets op te merken over het zakelijke belang dat Veldhuijzen van Zanten heeft bij het verspreiden van angst voor draadloze technologie. Maar ja, zoals we nu weten, is de combinatie van goede journalistiek en de hogeschool Windesheim niet vanzelfsprekend.

Lynne McTaggart geeft de schuld aan Newton en Darwin

by 98 Comments

Lynne McTaggart denkt dat ze heeft bewezen dat iedereen en alles in het universum met elkaar verbonden is. Via een energieveld dat we zelf kunnen beïnvloeden. Het veld zou bewijzen dat het onze diepste behoefte is om verbinding te zoeken met elkaar. Dat zegt ze over haar nieuwe boek ‘De verbinding’ waarover ze werd geïnterviewd in de Happinez. Newton en Darwin krijgen de schuld van alle individualistische misère. Verder schrijft ze dat het niet uitmaakt of je een echte pil neemt of een placebo – als je je maar trouw houdt aan het recept van de dokter, dan word je snel weer beter. Kun je het volgen? 

Lynne McTaggart geeft de schuld aan Newton en Darwin 9
Lynne McTaggart geeft Newton en Darwin de schuld van alles wat er is misgegaan in de wereld. Dit is Isaac Newton. Hij lijkt zich van geen kwaad bewust (bron: wikimedia commons, Shuster&Shipley)

Onlangs stond er in de Happinez (nr 7, oktober- november 2011) een lovend interview met wetenschapsjournaliste en bestseller auteur Lynne McTaggart ter gelegenheid van haar nieuwste boek, ‘De verbinding’. ‘We zijn gemaakt om samen te werken’ is het motto van het nieuwe boek. Lynne McTaggart lijkt gedreven door  nobele bedoelingen. Als kind wilde ze al onderzoeksjournaliste worden: spitten, bewijzen verzamelen, onrechtvaardigheid aan de kaak stellen.  Ze werd bekend door de boeken ‘Het Veld’ en ‘Het intentie experiment’ waarin ze volgens het Happinez-interview de wetenschappelijke bewijzen aandraagt voor de theorie dat alles en iedereen in het universum met elkaar is verbonden via een energieveld dat we met onze gedachten kunnen beïnvloeden. Dat is natuurlijk een erg opwindend idee. Een aantal jaren geleden toen haar eerste bestseller, ‘Het Veld’ verscheen en er in mijn omgeving jubelend over werd gesproken ben ik dan ook enthousiast aan een leespoging begonnen. Lynne McTaggart weet inderdaad veel met elkaar te verbinden in dit boek. Met gebruikmaking van bijna 400 bronvermeldingen construeert ze een theorie die volgens haar alles verklaart (de werking van DNA, communicatie tussen cellen, homeopathie, ESP en nog veel meer.) Ik heb het boek niet uitgelezen en kon er ook niet erg enthousiast van worden, er staat gewoon te veel onzin in. Gelukkig heeft Jan Willem Nienhuys het boek wel gelezen en er een Skepsis blogartikel aan gewijd waarin wordt uitgelegd waarom het onzin is.

McTaggarts nieuwe boek: De Verbinding

In haar nieuwe boek ‘De verbinding’ gaat ze volgens het interview nog een stapje verder, het ‘veld’ zou bewijzen dat het onze diepste behoefte is om verbinding met elkaar te zoeken. Maar, waarschuwt ze door onze individualistische maatschappij zijn we die behoefte te veel gaan negeren. En daarvan krijgen Newton en Darwin de schuld. Zij hebben gezorgd voor de individualistische mindset van ‘ieder voor zich’. Dat is volgens McTaggart de oorzaak van alle narigheid waar we vandaag de dag mee te maken hebben zoals milieuproblematiek, de financiële crisis, terrorisme, eenzaamheid enzovoort. En zo gaat het gebabbel maar door. Natuurlijk wordt ze hiermee in geen enkele tak van wetenschap serieus genomen. Ik denk dat ik maar geen poging ga doen om het boek te lezen.

Een vreemde medische theorie

Dit brengt me wel op nog een andere activiteit van Lynne McTaggart, namelijk het door het blad ‘Ode’ uitgegeven  tijdschrift  ‘What Doctors Don’t Tell You’ wat in het Nederlands verschijnt als ‘Medisch dossier’ waarvan McTaggart hoofdredacteur is. Het tijdschrift wil voorzien in de grote behoefte die bestaat aan onafhankelijke informatie over de risico’s en gevaren van medicijnen en behandelingen die aan de patiënt worden verkocht en over mogelijke alternatieven. Alle informatie in dit blad zou gebaseerd zijn op gevestigd wetenschappelijk onderzoek, aldus het colofon. Dat klinkt goed, wie wil er nou niet over dit soort zaken geïnformeerd worden, dus een tijd geleden nam ik er een proefabonnement op. Maar net als bij het boek, ik had het kunnen weten, liep ook dit weer uit op een teleurstelling. Op de eerste pagina van het eerste nummer dat ik ontving, (nr. 2 februari 2011, met als thema ‘Het brein als medicijn’ ) bericht Lynne McTaggart over een opmerkelijke studie:

Lynne McTaggart geeft de schuld aan Newton en Darwin 10
Zo presenteert Lynne McTaggart zich op haar website – als brug tussen wetenschap en spiritualiteit. Zoals zo vaak als spiritualiteit wordt gepromoot blijft er van de wetenschap helaas niet zo veel over (bron: lynnemctaggart.com).

‘Volgens een grootschalig literatuuronderzoek blijkt de enige factor voor overleving te zijn dat de patiënt gelooft dat een therapie zal werken en bereid is hem op welhaast religieuze wijze te volgen. Patiënten in dit onderzoek die zich aan de orders van de dokter hielden, verging het – of ze nu een medicijn of een suikerpilletje namen – allemaal even goed. Degenen die niet overleefden, waren over het algemeen de patienten die wat slordig met de behandelvoorschriften omsprongen, ongeacht of ze nu een placebo of een echt geneesmiddel kregen.’

McTaggart concludeert hieruit dat deze wetenschap elke arts de plicht geeft om nooit een negatieve prognose te geven; en elke patient de plicht om alleen de behandeling te volgen waarin hij of zij werkelijk gelooft.’

Dit zijn wel heel opmerkelijke uitspraken, maar ze worden onderbouwd met een voetnoot (BMJ,2006; 333: 15-19) en via het BMJ-online archief is het artikel gemakkelijk op te vragen. Het blijkt te gaan om een megastudie naar de gezondheidseffecten van therapietrouw. (The “healthy user” effect. BMJ July 1, 2006; 333: 15-19 Original investigation, first author Scot H Simpson University of Alberta, Canada.) Kort samengevat komt het hier op neer: van  21 studies (46.847 deelnemers), waarvan 8 met een placebogroep (19.633 deelnemers) werd gekeken naar het effect van therapietrouw. In de groep die therapietrouw was aan het placebomiddel was de sterfte ongeveer even hoog als in de groep die therapietrouw was aan het echte medicijn. In de groep die niet therapietrouw was, of het nu placebo of echte middelen betrof, was de sterfte hoger. De conclusie van het onderzoek is dat therapietrouw mogelijk een aanwijzing is voor gezond gedrag in het algemeen. Nou dat is natuurlijk wel iets heel anders dan wat McTaggart er van maakt!

Het hele BMJ-artikel is hier te lezen.

Haar manier van omgaan met onderzoeksresultaten werd ook al eens uitgewerkt in een aantal artikelen op de website van de VtdK, je kunt deze twee links bekijken: link 1, link 2 en ook Maarten Koller maakte er onlangs in een comment in dit artikel al melding van. [Ik heb de reactie onder het artikel opnieuw geplaatst – Maarten].

Concluderend kan je dus wel stellen dat het misinterpreteren van onderzoeksresultaten schering en inslag is in het werk van McTaggart. Wel een beetje zielig voor een wetenschapsjournaliste, zou je denken. Dat ze desondanks  erg populair is lijkt mij dan ook toe te schrijven aan het gegeven dat er heel wat mensen zijn  die liever in sprookjes geloven dan zich te baseren op de kennis die we hebben.