Kloptdatwel?

Kort

Rome: toch geen aardbeving

by 10 Comments

Wat zou je denken als je opeens een flyer onder je ruitenwisser vindt, zogenaamd afkomstig van de gemeente, waarin gewaarschuwd wordt voor een aardbeving die over een paar maanden plaats zou vinden? Dat schijnt namelijk gebeurd te zijn in Ciampino nabij Rome begin dit jaar.

Bovenstaande valt te lezen in een bericht van Query, een website van de Italiaanse skeptische organisatie CICAP. De aanleiding tot de flyer (waarvan de gemeente alle betrokkenheid ontkent) was een voorspelling van amateur seismoloog Raffaele Bendandi die in de vorige eeuw een voorspelling deed: op 11 mei 2011 zou Rome getroffen worden door een zware aardbeving.

Bendandi bedacht dat aardbevingen kwamen door hemellichamen zoals de zon en de maan. Die zouden met hun zwaartekracht de plaattektoniek beïnvloeden en zo aardbevingen veroorzaken. Een achterhaalde theorie en daarmee de voorspelling dus ook.

Toch schijnen er mensen te zijn die de voorspelling serieus namen: volgens onderstaande nieuwsvideo zouden bedrijven voor deze datum vrij-aanvragen hebben ontvangen van 1 op de 5 werknemers (maar zonder informatie over wat normaal is voor zo’n dag zegt dat natuurlijk vrij weinig).

http://www.youtube.com/watch?v=2WZuXV9Sgho

Het is inmiddels 13 mei en gelukkig is eergisteren niets speciaals gebeurd in Rome. Ik vraag me af of Bendandi zijn voorspelling zou hebben bijgesteld naarmate hij meer kennis over plaattektoniek had verzameld. Dat maakt het onderscheid tussen een pseudowetenschapper en een wetenschapper, de laatste stelt zijn ideeën bij wanneer er meer feiten boven water komen.

————————-

Edit 13-05-11, 10:21: Ik ben in bovenstaande tekst vergeten te vermelden dat volgens het Gemeentelijke Geofysisch Observatorium (vertaling?) Bendandi de bewuste datum nooit zou hebben genoemd:

But the president of the Osservatorio Geofisico Comunale, the foundation that honours Bendandi, said they had no record of the much-discussed prediction and have dismissed it as an urban myth. “I can say with absolute certainty that in the papers of Raffaele Bendandi there is no provision for an earthquake in Rome on the 11 May 2011,”

Zie ook de comments.

Naar aanleiding van bovenstaand artikel nam ik contact op met Massimo Polidoro, mede-oprichter van CICAP, hieronder zijn antwoorden:

> 1: Is it true that the municipality of Rome handed out flyers saying
> people should avoid the area for 2 days prior and 2-3 days after 11th
> may?
> (Was it really the municipality or was the flyer printed by people who
> just used a government stamp/logo?)

there were flyers that had nothing to do with the municipality of Rome but that used the logo of the Civil Protection, but without the CP knowing it: they publicly stated they had nothing to do with the flyers.

> 2: This was because Raffaele Bendandi made calculations predicting this?

the claims was that Bendandi had predicted this, but the same Bendandi Foundation denied there was any kind of “prediction” by him for that date.

> 3: His calculations were based on the (later discarded) theory that
> gravity of heavenly bodies like the moon and the sun were influencing
> plate tectonics?

yes, something of the kind. He was a self-taught man, very curious but ultimately not scientific at all.

> 4: I’m also reading reports that Bendandi never made a specific
> prediction about the date, if that is true, do you have any idea where
> the date came from?

the date, we found, came out from a newsgroup discussing a TV show who gave a very biased and favorable profile of Bendandi: someone just came up with that date (and another date in April as well)

> 5: Was it true that people took the whole thing seriously enough to
> leave Rome? (Was the absence of people noticable in any way?)
> (IE: are the statements in this video true?
> http://www.youtube.com/watch?v=2WZuXV9Sgho
> For instance: businesses report 1 in 5 people request time off work?)

from what we could see, there was nothing noticeable in any way in the streets of Rome, chaos as usual! But the newspapers reported and 18% rise in requests for permissions from work on May 11. There is no way of knowing if this is just a coincidence or it is related to the fear of a earthquake. We did a live-blogging all day long from Rome, reporting on what was going on and, of course, there was nothing to report because there was no earthquake.

Hope this can be of help!

All best,
Massimo

Spokenjagers lossen wekelijks belangrijke levensvraag op, maar niemand die het boeit?

by 49 Comments

Op The Onion kwam ik het volgende artikel tegen, dat ik hieronder even snel heb vertaald:

Ondanks het feit dat in de hele geschiedenis van de mensheid niet één persoon ooit definitief bewijs heeft geleverd dat er leven na de dood is, shockeert de crew van het televisieprogramma Ghost Hunters zowel statistici als theologen met een ongelofelijke score van 100 procent in het documenteren van bewijs van spirituele aanwezigheid van overleden entiteiten. “Tja, we hebben erg goede apparatuur”, zegt een crewlid, een man van in de 30 die elke week wel een geest ziet, iedere keer dat hij erop uit trekt om er een te gaan zien. “Wat kan ik zeggen? We zijn gewoon hele goede onderzoekers, denk ik”. Bij het ter perse gaan, ondanks herhaaldelijk de centrale levensvraag van het menselijk bestaan te hebben opgelost, stond het programma op een of andere manier toch niet op de voorkant van iedere krant, magazine en wetenschappelijk tijdschrift ter wereld.

Spokenjagers lossen wekelijks belangrijke levensvraag op, maar niemand die het boeit? 1
Je kan veel van ze zeggen, maar de Ghostbusters leverden tenminste bewijs (ze sloten de spoken immers aantoonbaar op).

Het moge duidelijk zijn: The Onion is een satirische website.

De opmerking in de laatste zin is echter wel een hele rake. De vraag of er leven na de dood is wordt al een tijdje gesteld en wereldwijd zijn er talloze programma’s waarin er op spoken wordt gejaagd. In praktisch elke aflevering tonen deze programma’s (vage) beelden die als bewijs moeten dienen voor het bestaan van geesten of ‘entiteiten’. Het antwoord op een van de grootste vragen der mensheid zou, als we hen mogen geloven, dus allang bekend zijn. Hoe komt het toch dat er, behalve dan in het wereldje zelf, nergens serieus aandacht aan wordt besteed?

Ik kan natuurlijk zelf wel wat verzinnen, maar ben ook benieuwd naar eventuele antwoorden van spokenjagers zelf: wat denken zij dat de reden is dat wat zij als algemeen geaccepteerde kennis zien, door de rest van de wereld niet serieus genomen wordt?

Ik hoop stiekem op een antwoord in de trant van “omdat zelfs onze sterkste bewijzen van het paranormale teveel ruimte overlaten voor andere, normale interpretaties (bijvoorbeeld infrageluid)”, maar ben bang dat ik teleurgesteld zal gaan worden. Ik ben van plan binnenkort een paranormaal beurs te bezoeken, wellicht dat ik daar iemand tegenkom waar ik mijn vraag aan kan stellen, dus wie weet.

Afbeelding voorkant: Syfy.com

TED Talk van Michael Shermer over ‘self deception’

by 18 Comments

In deze interessante lezing vertelt Michael Shermer over het werk van de Californische Skeptic Society. De lezing is weliswaar uit 2006, maar nog steeds actueel. Hij legt volgens mij heel goed uit wat de waarde is van een theorie als je onderzoek doet – maar tegelijkertijd ook wat het risico is van te lang vasthouden aan een theorie (het artikel over Wakefield op kloptdatwel is daarvan een voorbeeld).

Enjoy. De lezing heeft NL ondertiteling (als je deze niet kunt vinden, kun je naar de TED-site gaan).

Oplichter gespot rond Jaarbeurs Utrecht?

by 57 Comments

Eergisteren kwam een vriendin naar me toe met het volgende verhaal:

Ik liep vandaag [dinsdag 19 april] op het plein bij de Jaarbeurs, komt er een kerel met een zwarte tulband al pratend op me af. Hij zei dat ik een vrolijk meisje was met een leuke persoonlijkheid maar dat er van binnen van alles met me aan de hand was. Ik zou volgens hem slecht slapen, niet gelukkig zijn en mensen zouden me niet begrijpen. Ondertussen drukte hij een propje papier in mijn handen. Hij zei vervolgens dat in juli alles goed zou komen en dat dat een leuke maand voor me zou worden. Vanaf die tijd zou mijn leven op rolletjes lopen.

Daarna moest ik een Engelse bloem noemen en een willekeurig cijfer onder de 5. Ik zei een roos* en het getal 3. Ik mocht het propje openmaken en tadaaa: er staat een roos op en het getal drie.

En toen vroeg hij om 3 euro, want dat zou goed zijn voor mijn karma. Ik ben toen maar doorgelopen.

* (geen idee of een roos uit Engeland komt, maar het was het eerste bloem waar ik zo snel de Engelse benaming voor wist)

Het lijkt mij zeer waarschijnlijk dat het hier gaat om een oplichter. Net zoals de email die jaren geleden mensen liet kiezen voor een “rode hamer”, ligt “rose” als Engelse bloem erg voor de hand. Het is een mooi voorbeeld van de prototypetheorie: voor een bepaald concept hebben we in ons brein prototypen opgeslagen, zodat “noem een meubel”, veel vaker ‘stoel’ zal geven dan ‘dressoir’ bijvoorbeeld. In dit geval riep ‘bloem’ een roos op en ‘Engelse bloem’ riep simpelweg de vertaling ervan op –> ‘rose’. Dat de twee woorden bijna hetzelfde uitgeproken worden zal waarschijnlijk ook wel meehelpen.
Buiten dat is de roos ook nog eens een nationaal Engels symbool en komt terug in allerlei logo’s zoals bijvoorbeeld van de Engelse rugby unie en de Labour partij, om maar wat te noemen.

En bij het noemen van een getal onder de vijf zullen veel mensen niet aan de nul denken en dan zijn er nog maar vier mogelijkheden (en trouwens, in “nee, een getal, nul is geen getal” zullen denk ik best veel mensen trappen) wat een een kans van 25% geeft om het goed te hebben. Maar mensen zijn niet echt willekeurig en uitersten worden regelmatig vermeden.

Laat me dit illustreren aan het hand van deze XKCD comic:

Oplichter gespot rond Jaarbeurs Utrecht? 2
De mouseover tekst luidt: You can do a lot better than 1% if you start keeping track of the patterns in the numbers people pick

Kom je de tulband-kerel tegen, zeg dan dus iets als “Cannabis” (om maar wat te noemen) en “1”. Hoewel ik me kan voorstellen dat hij zich daar ook wel weer uitkletst vraagt hij je hopelijk maar om 1 i.p.v. 3 euro voor je goede karma.