Wetenschapsfraude is erger dan een gewone misdaad zoals diefstal of fraude
De New Scientist betoogt dat wetenschapsfraude erger is dan andere vormen van criminaliteit. De gevolgen zijn ernstiger. Als voorbeeld haalt het blad het fraude-artikel van Wakefield aan dat bijdroeg aan de anti-vaccinatie beweging.
Je successen mag je best vieren. Jamy Ian Swiss deed dat op de afgelopen editie van The Amazing Meeting (TAM). In zijn presentatie ‘A Year of Skeptic Win’ komt een aantal geruchtmakende zaken aan de orde waar skeptici zich in het afgelopen jaar mee bezighielden of waarin na jarenlang aandacht vragen eindelijk een (positieve) doorbraak kwam. TAM is de jaarlijks conferentie van de James Randi Educational Foundation en vindt plaats in Las Vegas. Swiss sprak er al vaker.
Swiss haalt de volgende zaken aan:
“Skepticism is a dirty job, but somebody has to do it”
Op vakantie loop je nog eens tegen onverwachte dingen aan. Zo bezocht ik op 3 augustus jl. het Hunebedcentrum in Borger. Op elke andere dag al een bezoekje waard, maar nu was er een extra attractie: een ‘oertijdmarkt op het gebied van archeologie, mineralen en fossielen’. Het was een gezellige drukte met inderdaad veel kraampjes die informatie gaven over archeologie in Drenthe, fossielen en halfedelstenen. De markt bleek echter ook door diverse aanbieders van pseudowetenschappelijke nonsens en regelrechte kwakzalverij geïnfiltreerd te zijn!
Natuurlijk had ik wel wat zweveritis verwacht, er is nu eenmaal een hoop kwakzalverij waarin halfedelstenen en mineralen gebruikt worden. Maar wat ik aantrof, ging toch wel een stukje verder. Zo hadden complotdenkers een plekje gekregen om hun producten tegen chemtrails te promoten. Deze Chembusters van ene Monique Calis zouden inwerken op het droppen van chemische stoffen door vliegtuigen. Nu moet je al behoorlijk veel fantasie hebben om in het wereldwijde complot rond chemtrails te geloven, maar nog net een beetje meer om te denken dat deze ‘kunstwerkjes’ de strepen in de lucht veel sneller doen verdwijnen en ‘weer gewoon ouderwetse Nederlandse luchten’ laten verschijnen.
Het is geïnspireerd op de Cloudbusters van Wilhelm Reich, die ook de term orgone energie bedacht. De parallelle buizen zouden de (slechte) orgone energie aan de lucht onttrekken en in een absorberend medium kunnen opslaan. Bij Reich was dat nog water, maar zijn navolgers doen het met ‘orgonite’, een mengsel van kunsthars, mineralen, wat halfedelstenen en wat je er nog meer in kwijt wilt (doe-het-zelf beschrijving).
Een eindje verderop stond een dame magnetische armbanden van Energetix aan te prijzen met (medische) claims die volstrekt absurd zijn. Ik was de firma al tegengekomen toen ik de ‘Survival Guide‘ voor de Nationale Gezondheidsbeurs samenstelde. Zo zou de armband het bloed sneller laten stromen. Zeker vanwege het ijzer in rode bloedlichaampjes waarvan ze mooie microscopische afbeeldingen in haar kraampje had liggen. Ze reageerde niet echt enthousiast toen ik me liet ontvallen dat dat volkomen onzin is, terwijl ze net een armband rond de pols van een potentiële klant had geschoven.
Dan was er nog een meneer die een apparaat voor alkalisch water aan de man probeerde te brengen met een A4-tje waarop een hele lijst van medische problemen stond, die er mee opgelost zouden kunnen worden. Die kon mijn commentaar ook al niet zo waarderen. Zijn standje oogde echter zo provisorisch en amateuristisch, dat ik me niet goed kan voorstellen dat hij ook maar iets verkocht kreeg die middag. Een stuk professioneler zag de kraam van VitaJuwel eruit. Rare glazen ampullen met halfedelsteentjes erin die iets ‘goeds’ zouden moeten doen met je water. Er zat natuurlijk ook een vleugje dr. Masaru Emoto bij.
Misschien het meest kwalijke was een standje – de precieze naam is me ontgaan, maar de vormgeving was overduidelijk antroposofisch – dat onder andere reclame maakte voor een lezing over ‘vaccinatieschade’ door Jannes Koetsier. Niet iets wat op een gezellige oertijdmarkt thuishoort, toch?
Bij terugkomst op de camping maakte ik toch maar even gebruik van een Wi-Fi verbinding om een mailtje naar het Hunebedcentrum te sturen om opheldering te vragen over het toelatingsbeleid voor deze oertijdmarkt. De genoemde kramen (en mijn opsomming was waarschijnlijk niet eens compleet) hebben natuurlijk erg weinig te maken met ‘archeologie, mineralen en fossielen’. De volgende ochtend had ik al een antwoord van de adjunct-directeur binnen. Die was het gelukkig volkomen met me eens. Het was hun ook al opgevallen dat er behoorlijk wat ‘vreemde’ standhouders waren tussengeslopen, die helemaal niet passen in de opzet van de markt. “Het lijkt wel alsof het een groep is die elkaar goed kent en zich in bestaande evenementen drukt”, meldde hij. Anders kon hij ook niet verklaren waarom er ineens zoveel waren. Volgend jaar gaan ze er beter op toezien dat aan de oorspronkelijke opzet wordt voldaan; kunt u er ook weer veilig heen 😉
The Vaccination Chronicles is onlangs geproduceerd door Richard Saunders (host van de podcast The Skeptic Zone en voorzitter van de Australian Skeptics). In de video, gepresenteerd door Saunders zelf, is een korte reeks interviews te zien met mensen die zelf getuige waren van hoe veel mensen stierven of ernstig ziek werden vóór de wereldwijde invoering van vaccinatieprogramma’s.
Om hun boodschap te verspreiden in andere talen, werkt er een internationaal team van skeptici (waaronder veel leden van Guerrilla Skepticism on Wikipedia) momenteel samen aan ondertitels. Rik Delaet en ik hebben er Nederlandse ondertiteling voor gemaakt, het heeft inmiddels ook Engelse, Portugese, Italiaanse, Russische en Duitse; meer talen zullen later worden toegevoegd. Dit gaat over wat de gevolgen kunnen zijn als je niet gevaccineerd bent, en daarom voeren skeptici hier met zo veel moeite campagne voor. Ik zou u daarom niet alleen willen vragen om deze video te bekijken, maar ook te delen met anderen, vooral jonge ouders. U zou mensenlevens kunnen redden.
Over de video zelf zou ik willen toevoegen dat, hoewel het anekdotisch bewijs gebruiken is in plaats van het presenteren van wetenschappelijk onderzoek, het precies dit soort persoonlijke verhalen is die de antivaccinatiebeweging zo invloedrijk maken. Mensen hebben de neiging om voor enge vertelsels te gaan in plaats van empirische gegevens. Gelukkig (hoewel ook helaas) beschikken wij over beide om lieden die nog twijfelen te overtuigen. Zoals men in mijn omgeving wel weet, ben ik als kind nooit gevaccineerd. Mijn ouders werden ook geraakt door één enkel verhaal. Maar als volwassene heb ik mezelf dit jaar laten vaccineren (januari–juli).
Hij noemt zichzelf de Health Hunk. Internetactivist Paul Kramer onderzoekt als gedreven voorvechter van de rechten van consument en patiënt de veiligheid van natuurlijke geneesmiddelen en gezondheidsproducten. Na een stroef begin heeft hij een succesvolle blog en enkele duizenden volgers op Twitter. Kloptdatwel? sprak met deze opmerkelijke man – Kramer is van huis uit makelaar – over zijn missie. “Als er natuurlijk op staat, denk ik: dat zullen we nog wel eens zien.”
Het begon allemaal twee jaar geleden met de oogdruppels die Kramer nam tegen zijn hooikoorts. Kramer: “Gewoon de bekende druppels van A. Vogel. Die konden toch onmogelijk kwaad.” Toevallig viel zijn oog op de lijst met ingrediënten in de bijsluiter. “Ik dacht: dat kan niet waar zijn”. Het lijstje was:
Hyaluronzuur (1mg/ml), chamomilla recutita extract 0,01%, natriumchloride, boorzuur, natriumboraat, natriumhydroxide, zoutzuur, alcohol, water.
“Zoutzuur in oogdruppels? Druppel ik zoutzuur in mijn eigen ogen? Zijn ze helemaal gek geworden bij dokter Vogel? Daar weten ze toch ook wel dat zoutzuur een irriterende en corrosieve stof is, die hartstikke gevaarlijk is en vreselijke brandwonden kan veroorzaken? Kijk maar naar al die vrouwen die met zoutzuur verminkt worden! Trouwens, ook natriumhydroxide is verre van onschuldig. Dat noemen ze ook wel bijtende soda. Het is een corrosieve stof, het zit onder andere in gootsteenontstopper en het kan de huid en ogen aantasten!”
Ook van de overige ingrediënten werd Kramer niet blij. Hyaluronzuur deed hem denken aan kwakzalvende schoonheidspecialisten, die het spul inspuiten als filler. Boorzuur klinkt al griezelig, en voor Kramer werden zijn bange voorgevoelens bevestigd na een bezoekje aan Wikipedia.
“Daar stond duidelijk: “Boorzuur is, zoals borax, toxisch voor het zenuwstelsel, de nieren en de lever van de mens.” Voor mij was het helder: niet aan beginnen. En toen las ik ook nog dat er bestrijdingsmiddelen tegen houtworm op basis van boorzuur worden gemaakt en dat het gebruikt wordt bij solderen van goud! En dat het de vruchtbaarheid kan verminderen en dat zuigelingen extra gevoelig zijn en dat…”
Eenmaal aan het woord raakt Paul Kramer niet uitgepraat. Aan één stuk door ratelt hij over de zijns inziens levensgevaarlijke stoffen in natuurlijke producten. Kramer besloot dat andere mensen gewaarschuwd moesten worden. Op advies van zijn vrouw Antje besloot hij een passende bijnaam aan te nemen. Dat werd de Health Hunk, omdat het zo lekker bekt én omdat Kramer zich naar eigen zeggen veel gezonder en aantrekkelijker voelt sinds hij natuurlijke producten met schadelijke stoffen mijdt.
Kramer richtte zich na het opstarten van zijn blog op de natuurlijke producten van VSM (“Geeft je de kracht uit de natuur”). Hij ontdekte direct ernstige misstanden:
“Ik pakte een flesje Tujababy druppels. Volgens de bijsluiter versnelt dat het herstel na vaccinatie. Nou, daar heb ik zo mijn twijfels bij! Ten eerste zit er xylitol in en dat is een e-nummer (E967), dus meteen heel verdacht. En ten tweede zit er glycerol in. Dat is ook een e-nummer (E422), maar erger nog: het wordt ook gebruikt als weekmaker in kunststoffen en het vindt tevens toepassing als antivriesmiddel! Ik was natuurlijk diep geschokt toen ik dit las.”
Kramer laat doorschemeren dat hij van plan is alle VSM-producten onder de loep te nemen. Hij licht alvast een tipje van de sluier op:
“Zowel in Cardiflor Zon als in het bekende Spiroflor SRL zitten methylparabenen. Dat klinkt heel eng, en dat is het ook. Het zijn conserveermiddelen met e-nummer E218. Producten, zeker natuurlijke, moeten vind ik eigenlijk vrij van parabenen zijn. In Cardiflor trof ik verder dimethicone (polydimethylsiloxaan; E900), wederom glycerol (E422) en citroenzuur (E330) aan. Tjokvol schadelijke en overbodige e-nummers dus! En toen kwam ik uit bij Nysileen keelspray. Met xylitol (E967), met het in de Verenigde Staten verboden natriumcyclamaat (E952), met het ook al niet zo veilige kaliumsorbaat (E202), met natriumbenzoaat (E211) waaruit het kankerverwekkende benzeen kan ontstaan en met ook hier weer die bijtende stof natriumhydroxide!”
Maar het ergste moest toen nog komen. Kramer vervolgt:
“Spiroflor bevat ook triethanolamine. Ik kan dat bijna niet uitspreken, dus het moet wel chemische rotzooi zijn. En dat klopt, want de stof is brandbaar en irriteert de huid. Bovendien staat triethanolamine geclassificeerd als een carcinogeen klasse 3. Goed, dat betekent dat niet kan worden vastgesteld dat het kankerverwekkend is, maar ik wil vastgesteld hebben dat het niet kankerverwekkend is en niemand kan mij die garantie geven! Wat nog veel erger is, triethanolamine wordt genoemd in het Verdrag Chemische Wapens als precursor voor de productie van stikstofmosterdgas! Dit verzin je niet! Triethanolamine zit trouwens ook in de producten Prrrikweg gel, Prrrikweg roller en Prrrikweg spray tegen insectensteken en kwallenbeten. En ook die producten zijn weer vergeven van de parabenen.”
De wereld van de natuurlijke producten is gewaarschuwd. De Health Hunk kijkt met een kritisch en deskundig oog mee!
Noot van de redactie: hoewel alle hiervoor genoemde stoffen blijkens de bijsluiters daadwerkelijk in de besproken producten zitten, is het voorgaande natuurlijk een parodie op de Food Babe. Food Babe is een blogger die niet gehinderd door enige serieuze kennis van zaken schrijft over vermeend vreselijke stoffen in bijvoorbeeld bier of vaccins, of over verzonnen gevaren van het bereiden van voedsel in de magnetron (met o.a. een beroep op de onzinverkoper Masaru Emoto; beluister/lees hier Prof. dr. Martijn Katan over voedsel in de magnetron, als je wilt weten hoe het echt zit).
Wat de Food Babe en haar volgers zich niet realiseren, is dat stoffen vanwege hun specifieke eigenschappen vaak voor meerdere doeleinden gebruikt kunnen worden. Steven Novella legt hier uit dat soja bijvoorbeeld voor en in van alles en nog wat wordt gebruikt, waaronder in yogamatten. Dat laatste maakt soja natuurlijk niet meteen verdacht.
Ook vergeet de Food Babe dat het eerst en boven alles de dosis is die maakt dat een stof schadelijk is. De minuscule hoeveelheden aluminiumhydroxide of aluminiumfosfaat in bepaalde vaccins kunnen bijvoorbeeld absoluut geen kwaad bij kinderen. Sterker nog, via voeding – ook borstvoeding! – krijgt een kind veel meer aluminium binnen.
De veiligheid van voedsel, geneesmiddelen en gezondheidsproducten is natuurlijk wel een belangrijke kwestie. Veel te belangrijk om aan goedwillende, maar niet-deskundige amateurs over te laten.