Kloptdatwel?

Complottheorieën

Skepsis congres 2010 – complottheorieen

by Leave a Comment

Vandaag is het zover, Skepsis heeft haar jaarlijkse congres, dit keer over complottheorieen. Voor een wat uitgebreidere omschrijving van het programma dan hieronder staat klik hier.

We beginnen vandaag met Luc Bonneux, epidemioloog en redacteur van Wonder is gheen wonder, (zeg maar de belgische skepter), het blad van onze belgische zusterorganisatie Skepp. Zijn onderwerp: Epidemiologie en preventie van pandemieen van paniek.

Dan gaan we door met onze eigen Jan Willem Nienhuys, hij gaat ons een overzicht van complottheorieen door de jaren heen geven.

De derde spreker is Stef Aupers, socioloog, en hij bespreekt de sociologie van de complottheorie.

De laatste spreker van de dag is Jan-Willem van Prooijen, psycholoog, en hij gaat dieper in op de psychologie van de complottheorie.

Tussendoor laten we wat humoristisch film(pje)s zien en ook tijdens de lunchpauze. Enkele voorbeelden zijn al op dit blog voorbij gekomen.

Na afloop is er een borrel.

Verder zijn de werkgroepen aanwezig, de leden die als aanspreekpunt gelden zullen gemakkelijk herkenbaar zijn vanwege een speciaal voor de gelegenheid gedrukt shirt. We zullen ook enkele gratis mee te nemen Skepters neerleggen. De skeptische notities zijn zoals altijd te koop en de Wonder is gheen wonder zal ook ter inzage liggen: u kunt hiervan natuurlijk tijdens het congres lid worden.

Wilt u nog wat blogs lezen met betrekking tot het congres en complottheorieen, klik dan even hier. Daar kan je ook enkele filmpjes die vertoond zullen worden vinden.

Mocht u niet aanwezig kunnen zijn dan niet getreurd: de bedoeling is om dit jaar de sprekers op video op te nemen en praktisch integraal op internet te zetten. Verder komen er (binnen enkele dagen na het congres) korte verslagen over de sprekers, waar we dan later de videobeelden aan toe zullen voegen. Dit alles wordt natuurlijk op kloptdatwel.nl bekeken.

Internet wakkert complotdenken aan

by 2 Comments

Internet wakkert complotdenken aan 1
De website van de kritische prikkers

Vroeger, voor de zegetocht van Internet, werd informatie gefilterd door deskundigen en autoriteiten. De mainstream media, zoals in Nederland de kwaliteitskranten en het NOS Journaal, gingen (en gaan nog steeds) vaak te rade bij deskundigen. Maar steeds meer mensen zoeken hun informatie op het internet. Steeds  meer mensen vertrouwen op de resultaten van een google zoekopdracht. Ze komen dan snel bij onzin sites. En die zien er vaak gelikt en betrouwbaar uit. Kijk zelf eens op deze twee sites en beoordeel of het uiterlijk van de sites iets zegt over hun betrouwbaarheid: de website van de vereniging kritisch prikken (die vaccinaties wil ontmoedigen) en de website van KWF Kankerbestrijding. Beide kwamen naar boven bij een google search naar het vaccinatie programma tegen HPV bij meisjes.

Internet wakkert complotdenken aan 2
De website van kwf

Internet draagt ook bij aan versnippering in de samenleving. Tegenwoordig zijn er in veel mindere mate dan vroeger centrale bronnen meer waar iedereen naar toe gaat voor informatie. Iedereen heeft in no-time een gelikte website in de lucht en bedient zijn eigen achterban. ‘Kloptdatwel’ is een voorbeeld. Maar ook dubieuze claims worden op die manier goed verspreid. Kijk eens naar de website van de kritische prikkers (opgericht door homeopathen) en trek je eigen conclusie. Iedereen heeft zijn eigen website en zijn eigen gelijk. Dat verklaart mede het succes van websites die gevaarlijke onzin verkopen.

Internet geeft op die manier ruim baan aan de verspreiding van complottheorieën. Herinner je je nog de golf van complotdenken die over Nederland spoelde in het kader van de vaccinaties tegen de varkensgriep? De overheid zou ons willen inenenten met nano-chips. Ook de succesvolle campagne van de vereniging kritisch prikken tegen inenting van meisjes tegen het HPV virus deed regelmatig een beroep op complotdenken. Voor meer informatie over inentingen en complotdenken: zie dit NOS artikel en dit artikel uit Skepter.

In de NRC werd enkele maanden geleden uitgelegd dat internet de sociale controle heeft uitgeschakeld die vroeger tegenging dat onzin zich snel kon verspreiden. Als iemand in de dorpskroeg onzin orakelde werd de betreffende persoon gevraagd of het niet eens tijd was om naar huis te gaan. En daarmee was het afgelopen. Nu wacht thuis het weblog.

Het zou goed zijn als op school zou worden uitgelegd hoe je bij betrouwbare informatie kunt komen en hoe je onzin kunt herkennen. We benaderen deze uitdaging alsof internet niet bestaat. We hebben nog veel te weinig in de gaten hoe belangrijk het is dat we internet weerbaarheid leren. Kennis en betrouwbare informatie zijn immers de fundamenten van onze samenleving.

Ook zou het goed zijn als instanties die betrouwbare informatie verspreiden zich meer zouden verdiepen in de spelregels van de internetsamenleving. Dat zou een  mislukking zoals die van de HPV-vaccinatiecampagne in 2009 kunnen voorkomen. Toen raakten veel meiden en ouders aan het twijfelen over de veiligheid van de HPV-inenting en besloten om die niet op te halen. Wij denken: dat kan beter.

Sociale media – creëer je eigen feiten

by Leave a Comment

De Amerikaanse mid-term verkiezingen zijn net voorbij. De resultaten zijn enorm beïnvloed door de handige manier waarop met name de Republikeinse Partij (en dan met name de Tea Partiers) sociale media en internet gebruikt hebben om verdachtmakingen te presenteren als feiten. Zo droeg internet er aan bij dat twijfel is ontstaan of Obama wel een echte Amerikaan is. Dit artikel van Michael Hirschorn in het toonaangevende tijdschrift The Atlantic gaat er over.

Hirschorn: “What is unique, and uniquely concerning, about digital media is the speed with which properly packaged (dis)information can spread and how hard it is for fact and reason to catch up. Sarah Palin quickly adopted Twitter perhaps because it enabled her to blast forth dramatic proclamations that, given the 140-character limit, she couldn’t be expected to explain or defend. Henceforth, election-changing controversies will be ginned up with simple, misleading phrases such as death panels or Ground Zero Mosque“.

Nu gaat dit blog niet over politiek en we doen dus ook geen uitspraak over wat we vinden van stembuskandidaten. Maar de campagne van de afgelopen maanden in de VS is wel een perfecte praktijkcase van de macht van internet. Hierover schrijven we morgen een blogpost op kloptdatwel (“internet wakkert complotdenken aan“).

In de video hieronder een discussie met Michael Hirschorn. Wie het scherm niet ziet kan hier klikken.

Met dank aan videovolt.blogspot.com.

Bijenmysterie opgelost – het zijn niet de chemtrails, het is een ziekte

by Leave a Comment

Al jarenlang verdwijnen grote hoeveelheden honingbijen in de Verenigde Staten en in Europa op onverklaarbare wijze. Het patroon is steeds hetzelfde – de ene dag is een bijenkast gevuld met bijen,  de volgende dag is de kast leeg – van de bijen is geen spoor meer te bekennen. Niet alleen een mysterie – ook een groot probleem voor de landbouw die van de bijen afhankelijk is voor bestuiving en bevruchting van gewassen. Zonder bijen geen appels bijvoorbeeld.

Bijenmysterie opgelost - het zijn niet de chemtrails, het is een ziekte 3
chemtrailfoto uit besproken video

Dit was voer voor samenzweringsdenkers – zou het verdwijnen van de bijen een bedoeld of onbedoeld effect zijn van het  geheime chemtrail-programma van de overheid? Chemtrails zijn volgens de complotdenkers de witte strepen achter vliegtuigen, dit zouden geen normale condenssporen van de uitlaat van de vliegtuigmotoren zijn, maar sporen van chemicaliën die over ons worden uitgespoten. Een voorbeeld van zo’n theorie vind je hier (scroll naar beneden tot het plaatje van een bij op een bloem), ook de video hieronder is een voorbeeld. Op het internet is een zeer levendige gedachtenwisseling over vliegtuigen die chemicaliën over ons uitstorten. Er zijn plaatjes van witte strepen achter vliegtuigen en van spuitinstallaties op en in vliegtuigen. In werkelijkheid is er geen enkel concreet bewijs dat vliegtuigen chemicaliën over ons uitstorten. De witte strepen achter vliegtuigen zijn niets anders dan condensatiesporen. De foto hiernaast is vermoedelijk het resultaat van creatief fotoshoppen.

In ieder geval is nu duidelijk dat het bijensterven niet wordt veroorzaakt door chemtrails. Er is namelijk een doodnormale verklaring gevonden voor het verdwijnen van de bijenvolken. Het is een tot nu toe onbekende combinatie van ziekteverwekkers. In het internet-tijdschrijft PlosOne verscheen hierover kort geleden een artikel. In de New York Times van 7 oktober 2010 stond naar aanleiding van deze publicatie een interessant artikel waarin de spannende zoektocht naar de ziekteverwekker wordt beschreven, klik hier (inloggenis misschien nodig).

Een onderdeeltje van de chemtrail samenzweringstheorie is dus ontmaskerd.  Er wordt veel energie en overtuigingskracht in de chemtrail theorieën gestoken. Een goed voorbeeld is deze uiterst gelikte video (ongeveer 95.000 keer bekeken!) die helemaal is gewijd aan het verdwijnen van de bijenvolkeren in de VS. Wie geen scherm ziet, klikt hier.

Je kunt je afvragen wat het helpt dat deze samenzweringstheorie is ontmaskerd. Wellicht hoor je op het Skepsis congres op 13 november over samenzweringstheorieën het antwoord.

https://youtube.com/watch?v=nycZCoz7HJ4

Waarom geloven mensen in samenzweringen?

by 1 Comment

In deze TED talk legt Michael Shermer van de Skeptics Society en het blad Skeptic uit waarom mensen geneigd zijn om in vreemde dingen te geloven. Zoals bijvoorbeeld in samenzweringen. Een boeiend voorproefje op het Skepsis congres van 13 november a.s. over samenzweringen. Wie hieronder geen scherm ziet, kan hier klikken.