onzinnige apparaten

GSM’s, computers, draadloze modems en zappers sturen straling de omgeving in. Zien kunnen we die “elektrosmog” niet. Maar straling was dodelijk in Fukushima. Met straling wordt je maaltijd razendsnel warm in de magnetronoven. Je gaat tumoren te lijf met straling. De radioloog kan er je binnenste mee bekijken zonder je open te hoeven snijden.  Het blijkt niet moeilijk om mensen bang te maken voor elektrosmog en ze vervolgens peperdure onzinproducten* aan te smeren om lichaam en ziel te reinigen en beschermen. Er zijn vooralsnog nauwelijks wetten die de claims en de handel beteugelen. Spininversion.nl is één van de bedrijven die dit soort producten aanbieden en aanprijzen met onzinpraatjes die overkomen als natuurwetenschappelijke theorieën.

Dit artikel is een enigszins aangepaste versie van het artikel dat eerder (juli 2013) op Kloptdatwel geplaatst werd. Zie onder voor de reden. (de redactie)

Spininversion.nl is het geesteskind van Mischa Philippsborn. Mischa is een Amsterdammer met een vlotte babbel. Hij heeft een natuurgeneeskundige praktijk [archief] vlakbij de Nieuwmarkt. In een lang interview met Duurzaam24.tv vertelt hij dat hij tot de leeftijd van ongeveer 35 een opleiding genoot die bestond uit “gewoon het leven zelf” en “een zoektocht naar met name liefde.” Nadien heeft hij blijkbaar een aantal cursussen gevolgd in zaken als elektro-acupunctuur. Z’n tarieven liegen er niet om. Zelfs voor een telefonisch consult moet 40 euro betaald worden.

Mischa timmert hard aan de weg. Hij geeft her en der in het land lezingen. De toegang en zelfs de koffie en de thee zijn gratis, maar reeds uit de samenvatting blijkt dat zo’n lezing weinig anders is dan reclame voor de producten van spininversion.nl. Het gaat met die producten om hangers (“een buitengewoon functioneel sieraad voor de gezondheid“), afgekapte piramides en een soort lichtgevende fallussymbolen (zie illustratie). Onder “product info” kunnen we lezen dat deze apparaten de schadelijke elektrosmog straling opzuigen, neutraliseren en dan weer afgeven als “levensenergie.” De vormgeving doet New-Age-achtig aan.  De beschrijving van de werkzame bestanddelen is even beknopt als vaag: ” … diverse organische harsen samengebracht. De natuurlijke bestandsdelen zijn spoelen, magnetische en niet magnetische mineralen en metalen, neodymium magneten en het spin inversie onderdeel“. Tsja, … zelfs kunstharsen zijn organische verbindingen en er is toch echt weinig natuurlijks aan spoelen en aan neodymium magneten. Neodymium magneten werden pas in 1982 voor het eerst gemaakt. De apparaten van Mischa staan ook vermeld in SKEPPs database van rare apparaten.

Op de Nationale Gezondheidsbeurs in 2012 in Utrecht had Mischa een stand. Het interview dat hij daar gaf aan een zekere Koen Groen staat op het internet. Mischa begint z’n pitch met “Het is eigenlijk een product wat helemaal van deze tijd is … ” Vervolgens verklaart de Mokummer zelfverzekerd: “Straling geeft een elektromagnetisch veld af die tegengesteld is aan ons lichamelijk magnetisch veld … .” In de tekst onder de link naar de video wordt dat verder toegelicht: “De magnetische lading van elektrosmog is tegengesteld aan die van het lichaam.” In het interview gaat Mischa verder: “Op het moment dat wij lang genoeg worden blootgesteld, dan wordt ons lichaam omgepoold.  Dat noemen ze spininversie.” Volgens onze natuurgeneeskundige gaat het lichaam “op slot” na die vermeende spininversie. Er is evenwel een oplossing: “Al de producten van spininversie zuigen die verkeerde energie naar zich toe en geven ‘t schoon af. En draait dat weer helemaal in de goede richting. Nou, en op dat moment wordt je lichaam weer van ‘t slot gehaald en je krijgt extra energie en gaat weer beter functioneren. Dat is eigenlijk heel kort in een notendop wat spininversie is.” De interviewer meldt daarna opgelucht dat hij dat een hele goede uitleg vindt.

Mischa vertelt hier grote onzin.  Elementaire natuurkunde vertelt een ander verhaal.

Ten eerste bestaan er geen magnetische ladingen. Elektrische veldlijnen beginnen en eindigen op elektrische ladingen. Maar magnetische veldlijnen vormen altijd een gesloten curve (zie illustratie). Met de termen “noord” en “zuid” wordt de richting van de veldlijn aangegeven (zie illustratie). Magnetische objecten “willen” hun veldlijnen parallel doen lopen. Het is daarom dat de magnetische kompasnaald zich richt naar het aardmagnetisch veld. Dit leert men normaliter op de middelbare school bij de eerste lessen over magnetisme. Het is teleurstellend dat men daar blijkbaar niet aan toe komt op de cursus over elektro-acupunctuur.

Ten tweede is er dat “omgepoold worden.” Het is mogelijk om een stukje magnetisch materiaal om te polen, d.w.z. van een noord een zuid maken en omgekeerd. Je doet dat door je stukje magnetisch materiaal bloot te stellen aan een veel groter magnetisch veld dat tegengesteld is gericht aan het inwendig magnetisch veld van het materiaal. Dit is, bijvoorbeeld, belangrijk voor de harde schijf in je computer. Die schijf bestaat uit miljarden magneetjes die elk in één van twee mogelijke richtingen staan. Met de magneetkop kan die richting eventueel worden “omgepoold.”  We weten allemaal dat de straling van een modem, zapper of GSM niet bij machte is om het geheugen van je computer weg te vagen. Dit is omdat bij elektromagnetische straling het elektrisch veld en het magnetisch veld beide snel op en neer gaan (zie illustratie). Voor een GSM is de betrokken frequentie ongeveer een gigahertz.  Dit betekent dat er zo’n miljard maal per seconde op en neer gegaan wordt. Bij straling van een GSM of modem zijn de veldsterkte en de energie zodanig laag dat geen enkele harde schijf er last van heeft.

Ten derde bestaat er geen “lichamelijk magnetisch veld” – behalve dan misschien in Mischa’s duim. IJzer en het ijzerbevattende mineraal magnetiet kunnen magnetisch zijn wanneer ze in vaste vorm verkeren.  Magnetische velden kunnen ook opgewekt worden door elektrische stromen. Maar de microampère pulsjes in ons zenuwstelsel zijn te klein om tot magnetisme van betekenis te leiden. In een MRI-scanner word je blootgesteld aan een magnetisch veld dat zo’n 20.000 maal sterker is dan het aardmagnetisch veld. Als je een ijzeren schroef in je lichaam hebt, dan wordt die er in de MRI-scanner bruut uitgerukt. Maar gewoonlijk merk je helemaal niets van zelfs het grootst mogelijke magnetisch veld.

Kortom, dat elektrosmog het “lichamelijk magnetisch” veld zou “ompolen” is volslagen lariekoek.  Mischa heeft dus óf totaal geen sjoege van de meest elementaire zaken over magnetisme, óf hij staat mensen welbewust onzin op de mouw te spelden.

Dat Mischa’s apparaten niets veranderen aan de straling in de omgeving kun je eenvoudig nagaan door naast zo’n apparaat mobiel te gaan bellen. Als de straling echt wordt opgezogen en in gewijzigde vorm wordt heruitgezonden, dan zou dat mobieltje niet langer moeten werken. Mischa claimt voor z’n producten “werkingsgebieden” die variëren van 30 tot 500 meter. Zowel bij het Duurzaam24.tv interview in de praktijk vlakbij de Nieuwmarkt als bij het interview op de Gezondheidsbeurs wordt de natuurgenezer omringd door z’n fantasievolle apparaten. Indien die apparaten echt zouden doen wat Mischa beweert dat ze doen, dan zou al het gebruik van GSM’s, zappers en draadloze modems op de Amsterdamse walletjes en in de Jaarbeurshallen volstrekt onmogelijk geweest moeten zijn. Gelukkig zijn al die claims grote onzin. Je kunt geen elektromagnetische straling aantrekken en opzuigen. Ook dat is elementaire natuurkunde.

Voorzichtigheid is trouwens geboden indien er echt neodymium magneten in de apparaten van spininversion.nl zitten. Met neodymium magneten kan het om hele grote veldsterkten gaan. De aantrekkingskracht van twee neodymium magneten kan een ertussen gestoken vinger verbrijzelen. Een neodymium magneet kan het GSM verkeer niet verstoren, maar je creditcards kunnen worden schoongewist wanneer ze te dicht in de buurt van een sterke magneet komen.

In de tekst onder de link naar het interview op de Gezondheidsbeurs staat ook dat het elektron een klein magneetje is. Temidden van al de flagrante flauwekul hebben we hier zowaar een bewering die correct is. Maar eigenlijk had deze bewering gevolgd moeten worden door de mededeling dat bij biomoleculen, zoals eiwitten en DNA, elektronen bijna altijd “gepaard” zijn. Dit houdt in dat elektronen met z’n tweeën in één en dezelfde baan zitten.  Die twee elektronen hebben tegengesteld gerichte magneetvelden en zodoende heeft het biomolecuul uiteindelijk geen magneetveld. Het is vandaar dat je dus niks voelt in de MRI. De reeds genoemde elektromagnetische straling komt in pakketjes, de zogenaamde “fotonen.”  De energie van een foton hangt af van de frequentie van de straling. Bij straling van de juiste frequentie kan een foton precies de juiste hoeveelheid energie hebben om een eventueel ongepaard elektron “om te polen.” De ompolingsenergie komt voort uit de zogenaamde spin-baan wisselwerking (zie illustratie).  Edoch, de betrokken biomoleculen zitten allemaal opgelost in het water waaruit het menselijk lichaam voor zo’n 70% bestaat. Het biomolecuul botst zo’n biljoen (1.000.000.000.000) maal per seconde met een watermolecuul. Dit is de zogenaamde Brownse beweging. Die botsingen hebben energieën die veel en veel groter zijn dan de energieën van de spin-baan wisselwerking, de ompoling en het ompolingsfoton. Die ompoling door een foton is zoiets als het halen van een kammetje door je haardos terwijl je middenin een grote orkaan staat. Uiteindelijk veranderen die stralingsfotonen niets aan de activiteit en de eigenschappen van de biomoleculen. “Spininversie” is een nieuw sleutelwoord in de marketing van onzinproducten.  Google geeft meer dan 4.000 hits. Het is met “spininversie” zoals het is met “biofotonen” en met “levensenergie.”

Ten slotte is er geen bewijs dat elektrosmog de gezondheid negatief beïnvloedt. In de eerste plaats is er geen biofysisch mechanisme. Bij hoogfrequente straling, zoals röntgenstraling en radioactieve straling, hebben de fotonen meer dan voldoende energie om DNA en eiwitten te beschadigen. Bij een magnetronoven is de frequentie te laag voor zulke schade, maar is het de intensiteit van de straling die voor opwarming zorgt. GSM’s werken met frequenties die vergelijkbaar zijn met die van de magnetronoven, maar met een vermogen dat te klein is om tot merkbare opwarming te leiden. Een kus of zonnestraal op je wang leidt tot veel meer opwarming dan mobiel bellen. In de tweede plaats blijkt keer op keer bij goed uitgevoerd dubbelblind onderzoek met een controlegroep dat elektrosmog geen waarneembaar effect op de gezondheid heeft. Het is hierom dat de producten van spininversion.nl vooral aan de man gebracht worden als remedies voor vage zaken als slaapproblemen, lichaam “op slot,” vermoeidheid, etc., met andere woorden zaken waar zelfsuggestie een grote rol kan spelen.

Spininversion.nl is niet meer dan een website vol pseudowetenschap, een assortiment glanzende onzinapparaten en een iDEAL account voor het snel en gemakkelijk afrekenen.

Noot van de redactie: dit is een licht aangepaste versie van het artikel dat Martin Bier op 22 juli 2013 op kloptdatwel publiceerde. De heer Philippsborn maakte bezwaar tegen een aantal zaken, waaronder het taalgebruik dat onnodig smadelijk zou zijn en het onrechtmatig gebruik van zijn foto’s. De redactie heeft de tekst daarop iets aangepast en één foto verwijderd. Het gebruik van de afbeelding van de ‘Cuspis’ valt volgens de redactie onder het beeldcitaatrecht (het bewuste product wordt in de tekst besproken). Daarnaast schrijft de heer Philippsborn dat Bier zijn verhaal helemaal niet begrepen heeft: zijn ‘spininversie’ moet gezien worden als energetische spininversie wat volgens hem heel iets anders is dan de in de natuurkunde gebezigde term, die Bier gebruikt en op elektrische spininversie slaat. De redactie neemt daarvan akte, het is blijkbaar allemaal één groot misverstand, maar vraagt zich intussen wel af wie de ‘ze’ zijn waarover Philipsborn het heeft in de video van ‘Koen Groen’ als hij zegt: “Dat noemen ze spininversie.”

* Deze producten worden aan de man gebracht met claims die met de huidige wetenschappelijke kennis niet plausibel zijn en waarvoor geen deugdelijk wetenschappelijk bewijs wordt verstrekt. De producten die spininversion.nl aanbiedt tegen elektrosmog zijn volgens de redactie van het soort waartegen ook het Kennisplatform Elektromagnetische Velden waarschuwt.

titelafbeelding: screenshot website spininversion.nl