Kloptdatwel?

paranormaal

Michael Jackson zou eigen dood hebben voorspeld

by 12 Comments

MJvoorspellingVolgens verschillende roddelsites zoals de Telegraaf en Shownieuws zou Michael Jackson zijn eigen dood hebben voorspeld. Dit zou hij slechts enkele weken voor zijn overlijden hebben gedaan. 

De gelijkenis tussen de voorspelling en de daadwerkelijke gebeurtenis is om koude rillingen van te krijgen. Jackson zou namelijk hebben gezegd dat hij bang was om neergeschoten te worden!

En slechts een paar weken later overleed hij aan een overdosis medicatie!

Ik viel bijna van mijn niet-geloof af toen ik het las…

De bron is ook niet bepaald zomaar iemand, het is namelijk ene die Jason Pfeiffer, en hij kan het weten, want Michael Jackson was onder de behandeling van een dermatoloog en dáár werkte Pfeiffer voor! Eindelijk eens niet via-via dus!

In het artikel van de Telegraaf lezen we verder dat Jackson sowieso vaker zijn dood voorspelde, hij was namelijk bang dat hij zou worden neergeschoten tijdens een optreden. Een overduidelijke voorspelling zo’n angst!

…

Zucht…

 

Ik denk dat ik maar weer eens begin met iedere dag een briefje bij me te dragen met daarop: “Vandaag ga ik dood” en dan de datum van de dag. Dan hebben jullie straks tenminste weer iets opmerkelijks te lezen. “Paranormaal begaafde Skepticus voorspelde eigen dood! – Hij deed dit dan wel regelmatig maar vandaag kreeg hij gelijk!”.

* Voor info over wat een Facepalm is.

‘Supernatural Sexy Time’

by 36 Comments

'Supernatural Sexy Time' 1
Ke$ha (bron: Wikipedia)

Zangeres Ke$ha (bekend van hits als We R Who We R en Tik Tok) heeft een nieuwe cd uit genaamd “Warrior”. Op zichzelf niet zo opzienbarend, ware het niet dat de inhoud van het album nogal bizar aandoet.

Ke$ha vertelt aan Ryan Seacrest in een interview dat zij ‘sexy time’ heeft gehad met een geest of entiteit. Het nummer ‘Supernatural’ is gebaseerd op deze erotische ervaring met het bovennatuurlijke. Naast een erotische ervaring met een geest staan er nog meer rare onderwerpen op de cd, verklaart Ke$ha zelf. Tijdens een spirituele zoektocht rond de wereld heeft Ke$ha namelijk leeuwenwelpjes gered, gedoken met witte haaien en is zij in vorige levens gedoken middels hypnose. In de media komen meerdere zogenaamde ‘paranormal investigators’ aan het woord over deze verschijnselen, maar zij geven geen natuurlijke verklaringen. Eén ‘onderzoeker’ claimt dat het onwaarschijnlijk is dat Ke$ha een warme ervaring heeft gehad want als er een geest in de buurt is, is het namelijk koud. Een ander wil het niet uitsluiten maar zegt dat seksuele ‘encounters’ met geesten zeer zeldzaam zijn. Een derde vertelt dat het moeilijk is een ‘echte’ verschijning te onderscheiden van een lucide droom. Geen van hen komt met de volgende natuurlijke verklaring van Kesha’s ‘bovennatuurlijke’ ervaring.

The Nightmare by John Henry Fuseli
‘De Nachtmerrie’ van Henry Fuseli (1781) wordt gezien als een klassieke afbeelding van slaapverlamming dat gezien wordt als een demonisch bezoek. (bron: Wikipedia)

Is Ke$ha echt bezocht door een spook/entiteit in haar slaap waarmee zij vervolgens een seksuele ervaring mee heeft gehad? Waarschijnlijker is dat Ke$ha last heeft gehad van zogenaamde ‘slaapverlamming’. In The Skeptic’s Dictionary is te vinden dat deze aandoening voorkomt tijdens het in slaap vallen (hypnagogische staat) of tijdens het wakker worden (hypnopompische staat). Het karakteriseert zich door een onvermogen om te bewegen en het gevoel dat een entiteit aanwezig is die druk uitoefent op het lichaam. Het beroemde schilderij De Nachtmerrie van John Henry Fuseli beeldt dit buitengewoon mooi uit. Seksuele opwinding tijdens slaapverlamming is niet ongewoon en dit zou een effect kunnen zijn van overgebleven hersenactiviteit vanuit de REM-slaap. Dit wordt beaamd door Clete Kushida van Stanford University.

Slaapverlamming geeft een natuurlijke verklaring voor Ke$ha’s bovennatuurlijke ervaring. De specifieke informatie die zij geeft in het interview komen overeen met wat verwacht kan worden bij een geval van slaapverlamming. Clete Kushida geeft tips om ‘sleep paralysis’ te voorkomen: geen dutjes doen, genoeg slapen en niet op de rug slapen. Misschien heeft Ke$ha hier wat aan (maar het is natuurlijk aan haar of ze deze ‘sexy time’ wel wil missen).

Jamy Ian Swiss over skepticisme op TAM 2012

by 173 Comments

Op The Amazing Meeting die onlangs in Las Vegas werd gehouden, hield Jamy Ian Swiss een boeiend betoog over wat skepticisme eigenlijk inhoudt. Er komen een aantal interessante thema’s aan bod, die ik regelmatig terug zie komen in discussies tussen skeptici en anders gestemden. Bijvoorbeeld het verschil tussen skeptisch activisme en het atheïstisch activisme van de zogenaamde ‘New Atheists’ als Dawkins en Hitchens. Ook bespreekt hij het nut van de bemoeienis van skeptici met zaken als paranormale claims. Waarom zouden wetenschappers dat niet kunnen doen? Dat kan wel, maar ‘gewone’ wetenschappers ontberen vaak de specialistische kennis van nonsens.
Als een belangrijke motivatie om pseudowetenschap aan de kaak te stellen, voert Swiss ook aan dat er gewoon heel veel geld en energie mee verspild wordt. Mensen die er intrappen wordt eigenlijk de gelegenheid ontnomen om er iets mee te doen dat ons allen wel iets verder zou kunnen helpen. In die zin is skepticisme ook een vorm van consumentenbescherming.
Ik kan me in ieder geval erg goed vinden in het betoog van Swiss en ik kom op andere skeptische sites veel bijval tegen voor zijn verhaal (zie o.a . Skepticism and Ethics en Respectful Insolence). Hij komt op na de inleiding van de man met de gitaar:

[update 31/1/2015: video vervangen door een versie met Nederlandse ondertiteling]

Helderzienden hebben geen bijzondere kennis

by 567 Comments

In NRC Handelsblad van afgelopen zaterdag trekt de Maastrichtse hoogleraar psychologie Harald Merckelbach ten strijde tegen de alsmaar voortdurende aandacht voor paragnosten/helderzienden. Terwijl onderzoek geen spaan heel laat van hun vermeende vaardigheden. Met name Robert ten Brink en het tv-programma ‘Het Zesde Zintuig’ (RTL) krijgen er van langs. 

Helderzienden hebben geen bijzondere kennis 2
Harald Merckelbach (haraldmerckelbach.nl)

Merckelbach legt uit dat in de afgelopen vijftig jaar veel onderzoek is gedaan naar de vermeende vaardigheden van paragnosten. Dat heeft niets opgeleverd:

‘Neem het werk van Martin Rieser, de eerste politiepsycholoog in de Verenigde Staten. Rieser ging in 1968 aan de slag bij de Los Angeles Police Department. Daar raakte hij geïnteresseerd in police psychics. Dit zijn paragnosten die de politie graag een handje willen helpen. Als de politie ten einde raad is, neemt ze zo’n uitnodiging wel eens aan. Maar heb je iets aan zulke paragnosten? Of stichten ze alleen maar verwarring? Reiser wilde het weten. Hij bedacht een simpel experiment. Hij gaf paragnosten en studenten sporen die op een heuse plaats delict waren veilig gesteld. Het kon gaan om een wapen, kleding of een stuk papier. Alleen de politie kende de details van het misdrijf. Met de sporen in de hand moesten de proefpersonen van Reiser het misdrijf zien te reconstrueren. De paragnosten ratelden er zelfverzekerd op los. Ze vertelden zes keer zoveel als de studenten. Maar ze kwamen nooit met meer correcte informatie op de proppen. Per saldo creëerden de paragnosten dus mist. Vandaar de conclusie van Reiser; niet doen, die para’s.’

Volgens Merckelbach staan deze resultaten (en die van andere onderzoeken die ook niets opleverden) in schril contrast met de aandacht in de media voor paragnosten, niet alleen in de de Verenigde Staten, maar ook in Nederland. Hollywood-series zoals Psychic Detectives vormden in Nederland inspiratie voor het tv-programma Het Zesde Zintuig.

Helderzienden hebben geen bijzondere kennis 3
Robert ten Brink presenteerde in de jaren tachtig ‘cijfers en letters’. Met dit programma droeg Ten Brink nog bij aan ons denkvermogen. Nu hij betrokken is bij Het Zesde Zintuig is daarvan helaas veel minder sprake (foto: Wikipedia).

Volgens Merckelbach laten de paragnosten onder leiding van Robert ten Brink (tegenwoordig: Lieke van Lexmond) goed zien waarop hun succes berust: ze ‘retrofitten’ hun uitspraken totdat die voldoende lijken op de werkelijkheid. Een paragnost ‘krijgt een puntdak door’. Geconfronteerd met de werkelijkheid wordt het puntdak uiteindelijk ‘een friettent’. Zo kun je elke voorspelling achteraf terugredeneren (‘retrofitten’) naar de werkelijkheid. Van serieuze toetsing van voorspellingen is geen sprake. Volgens Merckelbach voedt de dankbaarheid van onzekere klanten de zelfverzekerdheid van de paragnosten. En Robert ten Brink helpt ze om hun onbewezen kunsten maatschappelijk aanvaardbaar te houden.

In het verleden heeft Skepsis contact opgenomen met de redacties van paranormale tv-programma’s en omroepbesturen. De reactie daar was onveranderlijk ‘waar maken jullie je dik om, dit is toch maar amusement’. De redacties en de omroepen weten natuurlijk wel beter. Het gaat om geld verdienen met de lichtgelovigheid van anderen.

 

 

Wie meer wil weten over helderziendheid en paragnosten kan de volgende artikelen op de website van Skepsis lezen:

 

 

Illustratie voorpagina: aaarghcartoons.blogspot.nl

Bewijs voor ‘psi’ opnieuw onderuitgehaald

by 16 Comments

Bewijs voor 'psi' opnieuw onderuitgehaald 4
De bekende psycholoog Daryl J. Bem publiceerde een jaar geleden een controversieel artikel ‘feeling the future’. Zijn onderzoeksresultaten zijn onderuitgehaald (foto: CSI.com).

Een jaar geleden was er veel media-aandacht voor een uiterst merkwaardig onderzoeksresultaat van de bekende psycholoog Daryl Bem: beslissingen van mensen kunnen worden beïnvloed door gebeurtenissen uit de toekomst. Dat schreef de emeritus hoogleraar van de bekende Amerikaanse Cornell Universiteit in een artikel in het gezaghebbende tijdschrift  Journal of Personality and Social Psychology (nr. 100, pp. 407-425).  Al snel werd duidelijk dat de resultaten van Bem niet konden kloppen. Andere onderzoekers probeerden de resultaten van Bem te herhalen, zonder succes. Daarover schreven we eerder op Kloptdatwel. Een artikel in het blad Skeptical Inquirer van CSI (the Committee for Scientific Investigation), de Amerikaanse zusterorganisatie van Skepsis, ontleedde de denk- en onderzoeksfouten van Daryl Bem. Andere wetenschappers kwamen met forse kritiek, zo blijkt o.a. uit dit artikel in de krant New York Times. Opnieuw is er een onderzoek dat de resultaten van Bem onderuithaalt. Bem weigert de bewijzen te accepteren en ook het Journal of Personality and Social Psychology weigert om het artikel van Bem te corrigeren. De redactie wilde het onderzoek dat de resultaten van Bem corrigeert niet publiceren. 

Het was geen toeval dat het artikel van Daryl Bem een jaar geleden leidde tot wereldwijde aandacht. Het had alle ingrediënten voor gegarandeerd mediasucces: een pakkende titel (‘feeling the future’), een bekende professor van een topuniversiteit, een mysterieus onderzoeksresultaat dat het bestaan van ‘psi’ lijkt aan te tonen en de ‘magical ingredient’ sex. In één van in totaal negen experimenten moesten de deelnemers raden achter welk gordijntje op hun computerscherm zich een plaatje zou bevinden. Pas na het maken van een keuze voor een bepaald gordijntje zette de computer willekeurig een plaatje achter één van de twee gordijntjes. Als de computer een erotisch plaatje selecteerde (door Bem aangeduid als ‘explicit reinforcement for correct ‘precognitive’ guesses’) dan raadden de kandidaten het correcte gordijntje veel vaker dan wat als toeval verklaarbaar is. Aldus Bem. Maar Bems experiment zat verkeerd in elkaar en kon deze resultaten helemaal niet onderbouwen, betoogt  een artikel in het blad Skeptical Inquirer. Daarvoor deugden de opzet (methodologie) van het experiment en de gebruikte statistische methoden gewoon niet. Dat bezwaar gold volgens de Skeptical Inquierer ook voor de andere 8 experimenten die Bem beschreef.

Bewijs voor 'psi' opnieuw onderuitgehaald 5
De onderzoeker Richard Wiseman onderzocht de resulaten van Daryl Bem opnieuw en vond geen bewijs voor diens resultaten (foto: richardwiseman.com, Antje M. Pohsegger).

Nu zijn 3 van de 9 experimenten van Daryl Bem exact herhaald door de skeptische onderzoekers Stuart Ritchie en Richard Wiseman. Volgens deze onderzoekers leverden de experimenten geen enkele aanwijzing op voor het bestaan van precognitie. Het betreft geheugentesten: het in de toekomst oefenen van een verzameling woorden zou, geholpen door een ‘stimulus seeking statement’, volgens Bem een positieve invloed hebben op de herinnering aan deze woorden in het heden. Als het waar zou zijn zou dit een zegen zijn voor iedere student. Ritchie en Wiseman vonden echter hiervoor geen enkele aanwijzing. De abstract van hun artikel luidt:

‘Nine recently reported parapsychological experiments appear to support the existence of precognition. We describe three pre-registered independent attempts to exactly replicate one of these experiments, ‘retroactive facilitation of recall’, which examines whether performance on a memory test can be influenced by a post-test exercise. All three replication attempts failed to produce significant effects’  

Ritchie en Wiseman zijn van mening dat Daryl Bems onderzoek slechts ‘experimentele artefacten’ (schijnresultaten) heeft opgeleverd.

Bem stelt in een reactie op het artikel van Ritchie en Wiseman dat het prematuur is om zijn onderzoeksresultaten te verwerpen. Hij stelt dat meer onderzoek nodig is. Verder verdedigt hij zich uiterst zwak door de bal op de man te spelen. Bem suggereert dat de resultaten van Ritchie en Wiseman mede het gevolg zijn van hun skeptische houding: ‘Ritchie, Wiseman, and French are well known as psi skeptics, whereas I and the investigators of the two successful replications are at least neutral with respect to the existence of psi’. Bem verwijst daarmee in één adem ook naar het kritische stuk dat de skepticus Chris French op 15 maart 2012 schreef in de Engelse krant The Guardian (‘Precognition studies and the curse of the failed replications’). Met deze verdediging maakt Bem zich uiterst verdacht. Bem introduceert hiermee zonder spoor van bewijs een nieuwe variabele die zijn onderzoeksresultaten zou kunnen verklaren: de welwillende of neutrale onderzoeker. Hiermee schendt Bem een aantal belangrijke wetenschappelijke uitgangspunten. Hij noemt een verklarende factor voor zijn vreemde onderzoeksresultaten die hij in zijn artikel niet heeft benoemd. Ook stelt hij de herhaalbaarheid en dus de objectiviteit van wetenschappelijk onderzoek ter discussie.

Bewijs voor 'psi' opnieuw onderuitgehaald 6
Voor veel alternatieve media waren de resultaten van Daryl Bem ‘gefundenes fressen’. Ik ben benieuwd of deze media ook aandacht zullen besteden aan de nieuwe onderzoeksresultaten van Ritchie en Wiseman. Hier een voorbeeld van de aandacht die het artikel van Bem opleverde in het tijdschrift ‘Atlantis Rising’, gewijd aan ‘ancient mysteries, the unexplained, future science’.

Het meest treurigmakend is misschien niet eens de reactie van Daryl Bem. Echt verdrietig is dat Ritchie en Wiseman hun artikel zonder succes aanboden aan het Journal of Personality and Social Psychology, het tijdschrift dat Bem eerder ruim baan gaf voor zijn vreemde onderzoeksresultaten. Ook twee andere toptijdschriften weigerden het artikel van de twee skeptische onderzoekers. Zijn deze tijdschriften meer geïnteresseerd in pakkende nieuwtjes dan in wetenschappelijke vooruitgang? Niet echt bemoedigend voor onderzoekers die vreemde resultaten opnieuw tegen het licht willen houden. En daarmee niet echt bevorderlijk voor het zelfreinigend vermogen van de wetenschap. Uiteindelijk bood het internet-tijdschrijft PlosOne ruimte voor het artikel van Ritchie en Wiseman.

 

Met dank aan dit artikel op de website whyevolutionistrue.