Kloptdatwel?

Skepticisme

Richard Dawkins over zijn nieuwe boek

by 3 Comments

In het filmpje hieronder (3 minuten) vertelt Richard Dawkins over zijn nieuwe boek, ‘The Magic of Reality’. Het komt uit op 15 september in hard back en, zo kondigt de uitgever aan, als ‘a stunning iPad App’.

In het filmpje vertelt Dawkins over de structuur van zijn nieuwe boek en de vragen die hij in het boek beantwoordt. Wat is een regenboog eigenlijk, welke mythes zijn er overal in de wereld ontstaan over de regenboog – en wat is het werkelijke wonder van de natuur dat we regenboog noemen, wat is de wetenschappelijke verklaring voor dit verschijnsel. Op dezelfde manier behandelt Dawkins een hele batterij onderwerpen: dag en nacht, ‘why do bad things happen’, wat is een aardbeving, hoe is alles begonnen, wat is een wonder, etc. En natuurlijk gaat hij ook in op de vele wonderen die in de Bijbel worden beschreven. Dawkins laat in het filmpje de prachtige illustraties zien die in het boek zijn opgenomen. Hij sluit af met de moraal van het boek – ‘is de werkelijkheid niet veel mooier dan al die wonderlijke verklaringen die mensen hebben gegeven voor dingen die ze vroeger niet begrepen?’

http://www.youtube.com/watch?v=XCdfpO1rFt4

Met dank aan whyevolutionistrue. Illustratie voorzijde: uit besproken video. Je kunt het boek bestellen via bol.com hieronder. Dan steun je Kloptdatwel. De iPad App is (zo is aangekondigd) verkrijgbaar vanaf 15/9 in de App Store.

Toegepaste kinesiologie gedebunkt

by 3 Comments

Toegepaste kinesiologie gedebunkt 1
George Goodheart (1918-2008), de bedenker van de Toegepaste Kinesiologie. Goodheart ontwikkelde zijn idee in 1964 (bron: kwakzalverij.nl).

De Australische skeptici hebben een interessante podcast, The Skeptic Zone. Hieronder een van hun video-podcasts waarin ze overtuigend laten zien dat ‘toegepaste kinesiologie‘ berust op een trucje. ‘Toegepaste kinesiologie’ is een alternatieve behandelwijze die berust op zogenaamde spiertests. De encyclopedie ‘Tussen Waarheid en Waanzin’ op de website van de Vereniging tegen de Kwakzalverij vertelt er het volgende over:

‘[Applied Kinesiology (AK)] … is een vorm van *reflextheorie. De spiertest …  gaat als volgt. Een van de ledematen (het hoofd, een arm, een been) wordt in een voorgeschreven stand gebracht en dan wordt er in een bepaalde richting tegen geduwd door de diagnosticus. Als de onderzochte persoon dan meegeeft is de zo onderzochte spier ‘zwak’, en als gemakkelijk tegendruk gegeven kan worden is de onderzochte spier ‘sterk’. … Volgens de AK kunnen vele kwalen en geestelijke aandoeningen met behulp van deze spiertests worden vastgesteld. Uiteraard kan de spiertest ook als een soort *leugendetector werken, want elke bewering waar de patiënt het niet mee eens is zal een spierverzwakking teweegbrengen. Medicamenten en voedselallergieën kunnen ook onderzocht worden door de patiënt het spul in een flesje ter hand te stellen en dan een spiertest uit te voeren, en het vaststellen van *hypoglykemie is eveneens een koud kunstje. De AK is in 1964 ontwikkeld door de Amerikaanse chiropractor (*chiropraxie) George J. Goodheart jr (1918-2008)’.

De Nederlandse wikipedia heeft terecht een kritisch artikel over Toegepaste Kinesiologie waarin de volgende kernconclusie wordt gepresenteerd:

‘De Natural Standard heeft in samenwerking met het National Center for Complementary and Alternative Medicine en de medische faculteit van Harvard een onderzoek gepubliceerd waarin staat dat “toegepaste kinesiologie niet aangetoond heeft effectief te zijn voor het stellen van een diagnose of het behandelen van ziektes”.

Tot mijn stomme verbazing staat boven het artikel dat de neutraliteit van het artikel wordt betwist, de lezer wordt opgeroepen om naar de overlegpagina te gaan. Het Engelse wikipedia artikel is iets minder uitgesproken dan het Nederlandse, maar toch ook vrij duidelijk. Daar ontbreekt de waarschuwing over gebrek aan neutraliteit gelukkig wel. Tijd voor een bijdrage aan de discussiepagina zou ik zeggen!

Bekijk de uitstekende video van de Australische skeptici hieronder en trek je eigen conclusie:

 

Foto voorpagina: still uit besproken video

Toch ‘magnetisch’ ondanks talkpoeder?

by 5 Comments

Afgelopen vrijdag schreven we op Kloptdatwel over mensen waaraan vanalles blijft plakken, van lepels tot glaswerk. Ten onrechte worden ze door de media vaak bestempeld als ‘magnetisch’. Hun huid blijkt simpelweg een beetje plakkerig te zijn en wanneer je er wat talkpoeder op smeert om dat tegen te gaan blijft er dan ook niets meer aan ze plakken.

Randi demonstreerde het al eerder:

In onderstaande video zien we echter Miroslaw Magola, een zelfverklaarde ‘Magnetische Man’. Magola wil aantonen dat hij wel degelijk ‘magnetisch’ is en daarom gooit hij een hele zooi talkpoeder op het voorwerp. Vervolgens veegt hij het er weer vanaf, dat dan weer wel…

Het vervelende aan de video is dat het de titel heeft:  Magnetic Man Miroslaw Magola Debunking James Randi Education. Maar het lijkt mij wel erg duidelijk wat hier gebeurt. We zien zeer waarschijnlijk een demonstratie van de kracht van een vacuüm. De man legt zijn hand op het voorwerp, trekt zijn hand vervolgens in een kommetje waardoor een vacuüm ontstaat en hij kan het kommetje zo optillen. ‘Tadaaa’… Vacuüm Man is geboren!

Ik vind het niet heel erg gedebunked. Daarvoor moet je niet het ene natuurlijke fenomeen vervangen door het andere vervangen.

Magnetische mensen zijn gewoon een beetje plakkerig

by 9 Comments

Om de zoveel tijd zijn ze weer in het nieuws, mensen die magnetisch zouden zijn. Op schijnbaar wonderbaarlijke wijze plakken er allerlei voorwerpen aan hun huid. Dat ook glazen of plastic voorwerpen blijven plakken weerhoudt de pers er meestal niet van om hen ‘magnetisch’ te noemen.

De laatste is Ivan Stoiljkovic. Hij kwam een aantal weken geleden in het nieuws.

Bogdan Ivkovic haalde een paar maanden geleden ook al het nieuws met dezelfde gave:

http://www.youtube.com/watch?v=YY9kT0EwVvU

Maar al deze mensen verliezen hun ‘gave’ wanneer ze worden ingesmeerd met wat talkpoeder, zodat de huid zijn plakkerigheid verliest. Gevolg: niets blijft meer plakken. Ook het gebruikelijke iets achteroverhangen (of dik zijn, dan maakt je buik de hoek) werkt dan niet. Kijk even mee naar James Randi die dit demonstreert:

Op FOX News kunnen we uitgebreider lezen hoe dit nu precies komt:

“Your skin is covered with grease and oils,” he [Gabor Somorjai, a leading surface scientist and chemistry professor at University of California, Berkeley] told us.

“You can clean them off with soap, but within less than a minute it will again be covered with oils.” The grease on your skin has a very low surface energy, due to the fact that it is a liquid. “Its atoms are only connected with weak bonds,” he said.

By contrast, metals, with their strong, hard-to-break atomic bonds, have very high surface energies. “Things that have high surface energies want to go into a lower energy state. And so they want to be covered with a low surface-energy material,” he said.

And that means things like spoons stick to grease.

Furthermore, the smoother the spoon (or other object), and the larger its surface area, the more contact it will make with the skin, and so the more it will stick.

Verder maakt zweet je huid nog plakkeriger:

According to Elmar Kroner, a German materials scientist who has studied gecko feet, the elasticity of skin also affects its stickiness, and sweat makes it less elastic. “The sweat has a crucial function: With increasing wetness of the skin, its mechanical properties change. The skin becomes softer, and this reduces the elastically-stored energy of the skin and again leads to higher adhesion,” Kroner told Life’s Little Mysteries.

Ook de bovenstaande video van James Randi wordt genoemd:

James Randi, the famous skeptic (…) has in the past demonstrated that “magnetic” people’s miraculous powers disperse when they are doused in talcum powder, a product that cuts grease.

Misschien dat een volgende journalist die de zoveelste ‘magnetische’ persoon ontdekt even een simpele test kan doen met een kompas?

Met dank aan Sten Oomen voor de tip.

Derek Ogilvie faalt op wetenschappelijke testen

by 16 Comments

Derek Ogilvie zegt medium te zijn en is in ons land beter bekend is als de babyfluisteraar. Hij heeft twee keer een wetenschappelijke test ondergaan die kon aantonen dat hij speciale vermogens bezat. Beide keren faalde hij. De derde ‘test’ was niet geschikt om aan te tonen of Ogilvie speciale vermogens bezit, maar het behaalde succes grijpt Derek met beide handen aan om dat wel te beweren.

Derek Ogilvie faalt op wetenschappelijke testen 2
Humoristisch commentaar op de cold reading techniek van Ogilvie (randi.org)

In de eerste test bij prof. Chris French liet Ogilvie niets anders zien dan standaard cold-reading technieken (de kunst om anderen het gevoel te geven dat je meer van ze weet dan mogelijk lijkt). In de tweede test voor de één miljoen dollar van James Randi (‘the one-million-dollar-challenge’) scoort hij niet beter dan een willekeurig persoon. Een artikel over het onderzoek is te vinden in de krant The Sun.

Het vreemde wil dat de programmamakers van Ogilvie dat blijkbaar niet genoeg vonden en hem meenamen voor een derde ‘test’ bij Dr. Gerald Gluck. Tenminste, er wordt gedaan alsof het een test is, terwijl de gebruikte techniek helemaal niet in staat is om speciale vermogens vast te stellen (iets wat de eerste twee testen wel konden). Deze techniek heet neurofeedback en via neurofeedback zou iemand afwijkende hersenpatronen in een juist(er) patroon kunnen trainen. Dirk Koppenaal schreef al eerder uitgebreid in Skepter over neurofeedback.

Het is interessant om op te merken dat de voice-over zegt dat er twee weken nodig zijn om alle data te analyseren die via de neurofeedback zijn verkregen. Gluck blijkt echter in staat om al direct na het experiment de uitspraak te kunnen doen dat “er hier iets gebeurde dat ik op dit moment niet kan verklaren, maar ik weet niet wat het was“. Voor een wetenschapper die werkt met data die normaal twee weken geanalyseerd moeten worden een wat vreemde uitspraak.

Na twee weken komt Gluck alsnog met zijn conclusie: “Derek bevindt zich in een staat van non-verbale en emotionele communicatie”.

Derek: “betekent dat dat ik telepathisch ben?”

G: “Dat is geen wetenschappelijke term, het betekent dat je zintuiglijke waarneming gebruikt die lijkt op in trance zijn, waarbij emoties dominant zijn, je bent ontvankelijk en je ontvangt een soort informatie, en je gebruikt delen van je hersenen die we verwachten dat je zou gebruiken gebaseerd op wat je zegt dat je doet“.

Derek zegt paranormaal te zijn. Zegt Gluck dus nu dat hij weet waar de hersengebieden zitten die voor paranormale vermogens zorgen? Dat zou toch wel een Nobelprijs waard zijn lijkt me zo.

Gluck loopt echter op de zaken vooruit, je moet namelijk eerst aantonen dat je iets speciaals kan, voordat je de hersengebieden kan gaan aanwijzen die daarvoor verantwoordelijk zijn. En juist op dat eerste faalt Ogilvie tot twee keer toe.

Maar door bewijs (of juist het gebrek daaraan) laat Derek zichzelf niet van de wijs brengen: “I’m going to do it again [de eerste testen] because I believe I can do it…”

Foto voorzijde: Derek Ogilvie na de mislukte test bij Chris French, Skepsis.nl