Kloptdatwel?

Skepticisme

Homeopathie: De Test

by 8 Comments

In 2002 zond de BBC het programma Homeopathy: The Test uit. In het programma wordt Homeopathie getest (joh) om ‘voor eens en voor altijd’ te weten te komen of het nu wel of niet werk. De inzet: James Randi’s 1 miljoen dollar die hij uitkeert aan iedereen een bewijs kan leveren van het bestaan van iets paranormaals. In dit geval gaat het er dus om of, wanneer je bijvoorbeeld (een extract van) een kruid, een zonnestraal of antimaterie (ja, je leest het goed, lees hier een artikel over de vreemdste homeopathische ingrediënten) volledig wegverdund door er alsmaar water bij te blijven doen, een druppel ervan te nemen en er weer water bij te doen (en dan maal 100 of nog vaker), je dan nog een effect van die verdunning kan meten. Homeopaten zeggen van wel, goed placebo-gecontroleerd, dubbelgeblindeerd onderzoek en de natuurkundige wetten zeggen van niet. Als homeopaten gelijk hebben moet dus ons natuurkunde-onderwijs op de schop.

Ik zet mijn geld in op de goede onderzoeken en de natuurwetten. Randi ook. En aangezien de 1 miljoen dollar nog steeds beschikbaar is, weten we daarmee ook meteen de uitkomst. Toch denk ik dat Homeopathy: The Test nog steeds de moeite waard is om eens te bekijken.

Bob’s humbug detection kit

by 5 Comments

We zijn er allemaal weleens geweest: het moment in de discussie waar je je klem gezet voelt en toch vrij zeker bent dat je gelijk hebt. Vooral in discussies met mensen over het meer tussen hemel en aarde is me dat al meerdere malen overkomen. Ergens deugt er iets niet, maar wat?

Volgende keer kom ik beter beslagen ten ijs met Bob’s humbug detection kit. In simpele termen legt Bob de basics uit van skepticisme, de wetenschappelijke methode, Occam’s razor en diverse drogredenen. Voor de liefhebbers is er ook nog Bob’s psychic humbug detection kit en voor de echte diehards is er de Hunting Humbug 101 podcast cursus met maar liefst 36 afleveringen. Knappe zweefneef die me nu nog tegen de vlakte kletst.

Bob's humbug detection kit 1
Robert Lewis, de auteur van de humbug detection kit

De auteur van de website, Bob Lewis, laat op zijn blog weten dat hij goochelaar en schrijver is.  Hij beschrijft zijn missie als volgt:

‘Humbug is all around us. It comes from the media, politicians, businessmen, frauds and quacks, and people just like you and me. Anyone with an agenda or a desire to make a quick buck may be tempted to use humbug to further their own goals. Others may be honestly mistaken or self deluded. […] To some extent, you can rely on people like myself, Penn & Teller, James Randi, Richard Dawkins, and many others […]. However, there’s just too much of it. There’s no way you’re ever going to be able to completely rely on any such source or sources to give you all the information on all the humbug that’s out there […] . So it’s important that you’re able to detect humbug for yourself’.

In Bob we trust. Enjoy!

James Randi vs Uri Geller & Peter Popoff

by 20 Comments

James Randi pakt in het volgende filmpje de bekende Uri ‘ik buig lepeltjes met de kracht van mijn geest’ Geller aan.

http://www.youtube.com/watch?v=UuaJWLeSmEc

Hij laat kort zien wat Geller voor trucjes doet en laat vervolgens zien hoe die werken.
Toen Randi bij een optreden van Geller om raad werd gevraagd (de talkshowhost was wat skeptisch over de vermeende vermogens van Geller) was zijn advies simpel: regel zelf de lepels en dergelijke en laat Geller en zijn medewerkers daar niet bij in de buurt komen. Geller lijkt zich tijdens de show nogal ongemakkelijk te voelen (op het moment dat hij het tafeltje met o.a. de lepels ziet zegt hij: “This scares me”) en presteert niets.

James Randi pakte ook oplichter Peter Popoff aan, een in de jaren ’80 bekende gebedsgenezer.

Popoff heeft massa’s mensen die op zijn show afkomen omdat ze denken via Popoff genezen te gaan worden door de kracht van God. Opvallend is altijd dat Popoff precies de naam weet van mensen in de zaal, waar ze last van hebben en wat ze in hun leven bezig houd.

“Gould? Is it Alice Gould? Stand up Alice… God is touching that thyroid condition right now… God is touching your nerves right now… God is touching your eyes, just lift up you hands, get ready, here it comes… You’re gonna hear good news from Charles before everything is (…) he’s gonna be completely delivered because of your prayers! Because of your faith! Here it comes! Complete HEALING IT JESUS… Wooh! Mighty Name!”

Toch jammer dat als je op de juiste radiofrequentie luisterde, je de vrouw van Popoff alle informatie aan Peter hoorde doorgeven, via een ontvangertje in zijn oor. Zijn vrouw had de informatie weer van informatiekaartjes die bezoekers voor de show moesten invullen.

Door Randi’s onthullingen op de Amerikaanse televisie (in dezelfde talkshow waar Geller niets presteerde) ging Popoff in 1987 bankroet.

Helaas is Popoff tegenwoordig weer bezig met zijn oplichtingspraktijken.

Het is ontzettend zonde en onnodig dat mensen er tegenwoordig nog intrappen: een keer googlen op de naam Peter Popoff geeft als eerste resultaat de Wikipedia-pagina over Popoff (waar zijn oplichtingspraktijken al in de eerste paar regels te lezen zijn) en vervolgens de bovenstaande video van James Randi en de bovenstaande video over zijn hernieuwde bezigheden na ontmaskerd te zijn als oplichter.

Ook Uri Geller is inmiddels weer terug, maar die wordt toch meer als goochelaar gezien dan als paranormaal begaafd persoon.

Luisterboek kritisch denken

by 4 Comments

Luisterboek kritisch denken 2
Johan Braeckman (Skepsis blog)

In het Skepsis Blog wees Jan Willem Nienhuys kort geleden op het recent verschenen college ‘Kritisch denken’  door Johan Braeckman. Jan Willem heeft de 6 CD’s van een uur beluisterd en hij is enthousiast. Jan Willem legt in zijn blogbijdrage heel duidelijk uit wat je van het luisterboek kunt verwachten. Braeckman plaatst kritisch denken in een kader aan de hand van theorieën van bekende filosofen. Ook legt hij bekende denk- en redeneerfouten uit.

De 6 CD’s behandelen de volgende onderwerpen. CD 1: de ondraaglijke lichtgelovigheid van de mens, CD2: Hoe werkt kritisch denken en hoe werkt het niet?, CD3: Het brein schept orde en patronen, en soms ook illusoir, CD 4 : De wondere werking van het menselijk brein, CD5: Het vermogen tot bedrog en zelfbedrog en CD6: Religieuze beweringen en vuistregels voor het kritische denken.

Kritisch denken is het fundament van het Skepticisme. Kloptdatwel besteedt er regelmatig aandacht aan, zie onder andere de Ignite-talk van Kernan Coleman en het verslag van de lezing die James Randi in Utrecht gaf.

Hier een voorproefje uit het luisterboek:

[audio:https://s3-eu-west-1.amazonaws.com/kloptdatwel.nl/Hoofdstuk6.mp3]

Enkele passages uit de bespreking op het Skepsis blog:

‘Braeckman stelt, in navolging van Bertrand Russell, dat geloven zonder basis onjuist is. Dit is natuurlijk lijnrecht in strijd met de opvatting die in sommige religies verkondigd wordt, namelijk dat het onvoorwaardelijke geloof, dus zonder reden of bewijs, iets waardevols zou zijn. Wij allemaal hebben echter de neiging om met te weinig bewijs van alles en nog wat te geloven, en de voornaamste reden is dat we andere mensen op hun woord vertrouwen. Geloof is dus vaak uiteindelijk loyaliteit aan en onvoorwaardelijk vertrouwen in iemand anders, maak ik daarvan.

Bekende valkuilen zijn allerlei drogredenen, maar ook de eigen ervaring. Iets met eigen ogen gezien hebben (of menen te hebben) kan heel veel rationele overwegingen uitvlakken. Een roddeltje of een wonderbare genezing die men zelf van de buurman hoort, zijn trouwens voor het gevoel ook zulke eigen ervaringen. Buitenmatig geloof wordt ook veroorzaakt door autoriteit – dus de status van degeen die iets zegt – en groepsdruk. Solomon Asch liet in de jaren 1950 zien dat nogal wat mensen overduidelijke onwaarheden (gelijke lengte van twee lijnen die 15 procent verschillen) gaan accepteren als maar voldoende veel mensen om hen heen heen hetzelfde denken en dat nadrukkelijk zeggen. Geloof maakt ook dat men zwak bewijs overschat.

De echte wetenschap heeft een heel arsenaal technieken ontwikkeld om tot grote zekerheid te geraken over wat ze beweert. Systematisch proeven doen is zo’n techniek, mathematisering is een andere. Na introductie van de foutenrekening in de sterrenkunde, circa 1800, vond de méthode numérique heel, heel geleidelijk ook ingang in de geneeskunde, om uiteindelijk te culmineren in derandomized controlled trial (RCT), de dubbelblinde proef met loting en controlegroep – een enigszins overtollige beschrijving omdat zowel loting als blindering zonder controlegroep ondenkbaar zijn, en blindering plus controlegroep waardeloos is wanneer de onderzoeker zich de vrijheid permitteert om de controlegroep ‘handig’ samen te stellen. Maar in de hele wetenschap, en zeker de moderne, is de geest van tegenspraak aanwezig: zoals gezegd zoeken wetenschappers bewust de confrontatie met collega’s op. Dit vormt, zo is mij verzekerd, een schril contrast met hoe het in de pseudowetenschap toegaat’. Lees hier meer.

Wie interesse heeft, kan het hoorcollege hier kopen (daarmee steun je Kloptdatwel):

(Op home-academy.nl kan je ook alleen de mp3’s bestellen voor 34 euro.)

Simon Singh vs chiropractors

by 1 Comment

In het allereerste bericht hier op Kloptdatwel schreef ik over Simon Singh, die op het symposium van de Vereniging tegen de Kwakzalverij sprak over (onder andere) zijn problemen in Engeland waar hij aangeklaagd werd wegens smaad. Hij schreef namelijk dat de Britse chiropractors zonder enig bewijs ‘bogus’ behandelingen promoten. In plaats van met bewijs te komen ga je dan dus (aan)klagen.

Onderstaande samenvatting komt van de website Libelreform.org, een website die het herzien van de smaad-wetten in Engeland promoot.

Claimant: British Chiropractic Association (BCA), UK

Respondent: Simon Singh, journalist and author, UK

Simon Singh, the best-selling author of Fermat’s Last Theorem and The Code Book, published an article in the Guardian in April 2008 in which he discussed chiropractic treatment with reference to the British Chiropractic Association.

In a passage describing the BCA’s claims about the treatment of a number of childhood ailments, Singh wrote that ‘even though there is not a jot of evidence’ the BCA ‘happily promotes bogus treatments’.

Despite the article being published in the Guardian, Singh was sued personally. Mr Justice Eady decided on the issue of meaning in May 2009, and found that Singh’s comments were statements of fact, rather than expressions of opinion, which implied that the BCA was being deliberately dishonest. It was a meaning that Singh has said he never intended. Eady refused to grant leave to appeal, although permission was granted by the Court of Appeal itself in October 2009.

As a result of this case, the charity Sense About Science launched a petition for libel reform. Richard Dawkins has said that if Singh loses, it would have ‘major implications on the freedom of scientists, researchers and other commentators to engage in robust criticism of scientific, and pseudoscientific, work’.

BBC One zond onlangs See You In Court uit. Een programma over bijzondere smaad rechtszaken.

Almost two years in the making, See You in Court features unprecedented access to those affected by libel cases and explores how splashes in the media affect the individuals at the heart of them. London has become known as the “libel capital of the world” with people coming from far away to use the British courts and legal system to sue if they feel their privacy has been invaded or their reputation damaged. But what exactly is a reputation, how much is one worth and is it just the rich and famous that get to fight over them?

In this week’s episode we follow science writer Simon Singh and his court battle with the British Chiropractic Association and family man Tristan Rogers who finds himself in hot water, having to defend comments he posted on an online property forum.

Deel 1:

http://www.youtube.com/watch?v=T5su8am0b58

Deel 2:

http://www.youtube.com/watch?v=FMfm0R_DEuM

De petitie kan nog steeds ondertekend worden op Libelreform.org.