• Skip to primary navigation
  • Skip to main content
  • Skip to primary sidebar

Kloptdatwel?

  • Home
  • Onderwerpen
    • (Bij)Geloof
    • Columns
    • Complottheorieën
    • Factchecking
    • Gezondheid
    • Hoax
    • Humor
    • K-d-Weetjes
    • New Age
    • Paranormaal
    • Pseudowetenschap
    • Reclame Code Commissie
    • Skepticisme
    • Skeptics in the Pub
    • Skeptische TV
    • UFO
    • Wetenschap
    • Overig
  • Skeptisch Chatten
  • Werkstuk?
  • Contact
  • Over Kloptdatwel.nl
    • Activiteiten agenda
    • Colofon – (copyright info)
    • Gedragsregels van Kloptdatwel
    • Kloptdatwel in de media
    • Interessante Links
    • Over het Bol.com Partnerprogramma en andere affiliate programma’s.
    • Social media & Twitter
    • Nieuwsbrief
    • Privacybeleid
    • Skeptisch Chatten
      • Skeptisch Chatten (archief 1)
      • Skeptisch Chatten (archief 2)
      • Skeptisch Chatten (archief 3)
      • Skeptisch Chatten (archief 4)

Complottheorieën

Platte nonsens op NPO Radio 1

12 April 2020 by Frank Verhoft 28 Comments

[Dit artikel is eerder gepubliceerd op KritischeMassa.be]

Een ‘flateurter’ op de publieke radio die antwoordt op vragen van luisteraars. Een uur lang zeveren zonder filter over de platte aarde, met een heel welwillende presentator. Iemand moet het voorstel goedgekeurd hebben tijdens een redactievergadering van het radioprogramma Gaan!. In deze “extra vroege ochtendshow van BNNVARA gepresenteerd door Morad Elouakili (…) staan de luisteraars centraal en mogen ze ervaringen delen die passen bij de actualiteit van de dag”. En dat tussen 4.00 en 6.00 uur ‘s morgens!

Wars van de promopraatjes: echt centraal staat natuurlijk de gast en deze keer is dat Frans Heslinga, professionele bedenker van samenzweringen, waarover ik hier al vaker heb geschreven. Heslinga was onder meer de organisator van de International Flat Earth Conference in Egmond aan Zee (2016). In mijn verslag van die tweedaagse martelgang heb ik ook de ideeën van Heslinga omtrent de platte aarde uitvoerig beschreven. Op 9 april 2020 mocht hij dus zijn verhaal doen, te beluisteren via NPO Radio 1. Platte aarde, “omdat het niet altijd over het coronavirus moet gaan”, aldus de presentator. Dat vind ik ook, zeker nu mijn boekje over de platte aarde vandaag voor de eerste keer in het wild gespot is.

Mijn twijfels worden bij de inleiding meteen weggenomen: de presentator herhaalt vrolijk een van Heslinga’s kernpunten, maar dan in vraagvorm. Hoe komt het toch dat men 400 jaar geleden plots begon te zeggen dat de aarde bol was?

Heslinga dist graag het verhaaltje op dat de mensheid altijd al geweten heeft dat de aarde plat was, maar dat 400 à 500 jaar geleden, na een intellectuele coup zonder weerga, de mensheid werd wijsgemaakt dat de aarde een bol was. Ik volg Peter Dijkhuis heus wel dat het inzicht dat de aarde bolvormig is, van pakweg Plato en Aristoteles tot het einde van de middeleeuwen was voorbehouden tot een klein groepje geleerden, zoals hij uitlegt in zijn prachtige boek De Platte Aarde. Maar het aantal nuances verschil tussen de erudiete schrijver Dijkhuis en de feitenvrije woordenpatser Heslinga is echt niet op tien handen of meer te tellen.

Voor Heslinga is de 400, 500 jaar voor een gans andere reden belangrijk: het plaatst het vermeende ontstaan van het denkbeeld dat de aarde bol, is in de tijd van Copernicus’ ideeën over het heliocentrisme en in dezelfde eeuw als de oprichting van de jezuïeten. Het dient gezegd: de soldaten Gods komen vandaag eigenaardig genoeg niet aan bod in dit uurtje radio. Hoewel de positie van de aarde ook van cruciaal belang is in de platte-aardefolklore, positie is niet gelijk aan de vorm van de aarde. Aristoteles en Ptolemaeus plaatsten trouwens de sferische aarde pal in het centrum van hun sferensysteem. Deze kemel laten de redactie en de presentator al te gemakkelijk passeren.

Terug naar de uitzending: onderzoeker dr. Jan Willem Van Prooijen (Social and Organizational Psychology, VU Amsterdam) mocht in de inleiding van het programma middels een clipje enkele zinnige dingen zeggen over de aantrekkingskracht van complottheorieën, zowel bij gelovers als bij liefhebbers van fictie. Zelf heb ik eerst de stripreeks XIII verslonden, daarna Ludlums boeken, o.a. de Bourne-cyclus. Ira Levins Boys from Brazil? Yep, boek én film! Three Days of the Condor, The Parallax View, het nieuwere Atomic Blonde, slechts enkele van de ontelbare boeiende complot-in-complotfilms.

Veel nieuws heeft de zelfverklaarde ‘compleetdenker’ niet te vertellen, het grootste deel van zijn uitleg is op vier jaar tijd niet veranderd. Ja, hij legt deze keer wel uit hoe hij zijn onderzoek in 2015 startte. Als u nu denkt aan ingewikkelde metingen, gevaarlijke expedities of cartografische avonturen, dan moeten Frans én ik u teleurstellen. Op zijn 52ste stopte hij met het accepteren wat men hem eerder verteld had, want dan “begint je leven opnieuw, maar in een hogere cyclus”. Zijn moment van ontwaken in een hoogst originele verpakking. Ook in Heslinga’s geval betekent “onderzoek het zelf”, de kernfrase der Ontwaakten, dat je maar genoeg YouTube-filmpjes over het onderwerp moet bekijken. Uiteraard enkel die filmpjes die stellen dat de aarde plat is. Daar stopt het voor Frans. Dezelfde visie op eigen onderzoek wordt gedeeld door de Vlaamse complotpaus Peter Vereecke, die stelt dat je zijn conclusie kan bereiken als jij maar genoeg informatie absorbeert die zijn conclusie ondersteunt.

Heslinga begon met de YouTube-filmpjes van Eric Dubay en kreeg dan door YouTubes algoritmen steeds meer nieuwe, soortgelijke video’s voorgeschoteld. Ook op dit gebied geen verrassing: Dubay was er in 2014 al bij. Eric Dubay is een Amerikaanse ex-pat die al een lange ervaring heeft in het bedenken en recycleren van complottheorieën. Zijn aantrekkingskracht is onverklaarbaar groot, evenals die van zijn theorieën. The Atlantean Conspiracy, Exposing the Global Conspiracy from Atlantis to Zion (2012) suggereert wat ander materiaal bevestigt: rabiate antisemiet, KKK-fanboy en nazi-apologeet. Maar met een grote aanhang. Hij beheerst feilloos de middelen die YouTube, Facebook e.a. bieden.

Wanneer Morad Elouakili in een helder moment opmerkt dat deze ‘onderzoeksmethode’ geen enkel controlemechanisme heeft, veegt Frans elke denkbare vorm van peer review van tafel. Wetenschappers controleren geen wetenschappers. De vrijmetselaars, want dat zijn ze, houden elkaar de hand boven het hoofd. Georges Lemaître, die in 1832 (een lapsus voor 1932) met de Big Bang op de proppen kwam, was een vrijmetselaar. Einstein, die gedwongen werd de theorie van Lemaître te bewijzen: vrijmetselaar. Enkele eeuwen daarvoor had ook al Isaac Newton de theorieën van verre voorganger en logebroeder Nikolaas Copernicus (hoewel zo’n 175 jaar voor de oprichting van de eerste gekende loges gestorven) moeten ondersteunen. Copernicus had zomaar eventjes zonder bewijs (want zonder telescoop) aangevoerd dat de aarde een bol is! De presentator zwijgt. U, beste lezer, roept ondertussen dat Copernicus schreef dat de bolle aarde, een idee dat toen net geen 2000 jaar oud was, rond de zon draait. Het is niet duidelijk of de Nederlandse astronaut André Kuipers ook een logebroeder zou zijn, maar volgens Heslinga is hij alvast een leugenaar met dubbele agenda. Een uur lang mag Heslinga ongehinderd dit soort bagger spuien.

Nadat Frans heeft aangetoond dat hij in zijn kennis van de natuurkunde, geologie, astronomie, etc. hoegenaamd niet gehinderd wordt door enige kennis van zaken, vindt hij het tijd om te bewijzen dat hij ook taalkundig een complete lapzwans is. Het woord ‘globe’ komt volgens hem van het Duits ‘glauben’, en dat betekent ‘geloven’, wat meteen bewijst dat we gedwongen worden te geloven in het valse, bolle model. Die had ik nog niet gehoord en wat mij betreft, wint Frans op 9 april 2020 hiermee het internet!

De bellers dan, want we mogen niet vergeten dat de luisteraars centraal staan. De eerste luisteraar geeft een verwarde uitleg over hoe “een bol ook half-bol kan zijn”, en iets over de 4 pijlers waarop de aarde zou rusten, zoals beschreven in de Bijbel. Dat heeft ze gezien op YouTube. Zelfs Frans krijgt er kop noch staart aan, maar ze is wel een mooi voorbeeld hoe het er in sommige Nederlandstalige Bijbels geïnspireerde FB-groepjes over het onderwerp aan toe gaat. Een andere fan, Martine, wil haar “adhesie betuigen” en verzekert Frans en Morad dat ze goed beslagen ter ijs komt; haar neef heeft namelijk een Nobelprijs gewonnen. Volgens haar is de aarde plat, want dat vertelt haar ervaring. Opnieuw zo’n cruciaal gegeven: “ik ervaar, dus ik weet”. De hersenscheet als kennis.

De overige bellers zijn zeer kritisch en de meesten stellen vrij goede vragen, maar ze overschatten zichzelf hopeloos. Wat in een gesprek met een intellectueel eerlijk persoon zou uitmonden in een ernstig gesprek, eindigt bij de complotverzinnende gluiperd die Frans in een Gish Gallop, een stroom van baarlijke nonsens. Alle clichés komen ter sprake, alle foute aannames worden ongefilterd en onbetwist door de microfoon geduwd. Tussen haakjes, rake correcties van de nonsens van Frans kunnen gevonden worden op de ronduit schitterende website flatearth.ws (Engelstalig) en sinds kort ook op de Nederlandstalige versie.

Platte nonsens op NPO Radio 1 1

Terug naar de vragenstellers: verschillende Henks en Djecks zitten hoorbaar met de mond vol tanden aan hun toestel en zijn zo verbouwereerd dat ze stamelend plaats moeten maken voor de volgende. Niemand van de critici beseft dat men niet kan discussiëren over een onderwerp dat men nog nooit overdacht hadden, terwijl Heslinga al vier jaar lang zalen in heel Nederland afschuimt om zijn verhaal over de platte aarde te doen.

Heel de uitzending door verkondigt Frans ongefilterd en ongehinderd zijn kinderlijke en onnozele waanideeën, en mede met de hulp van de presentator komt hij uit het gesprek en de discussies naar voren als de bedachtzaamheid en de rust zelve. Morad Elouakili, die verschillende keren blijk geeft van een scherp verstand, laat betijen. Misschien speelt het vroege uur een rol. Slechts wanneer enkele bellers zich afvragen waarom BNNVARA zendtijd aan zo’n schertsfiguur geeft, trekt de presentator ongemeen hard van leer.

Een uur luisteren naar morosoof Heslinga, dat was lang geleden. Net voor een vers nieuwsbulletin zich aankondigt, wordt Frans bedankt en gaat het weer over iets anders. Maar deze radiomaker heeft zijn zendtijd weer lekker gevuld. Hij heeft weer gescoord met een gekke meneer! Wat hebben we gelachen. Not.

Filed Under: Pseudowetenschap, Complottheorieën, De ideeën van Tagged With: complotten, Frans Heslinga, platte aarde

KOM PLOTT – George van Houts vervolgt zijn 9/11 ergertainment

13 October 2019 by Pepijn van Erp 19 Comments

In 2017 en 2018 speelde George van Houts de voorstelling Kom Plot en richtte hij de Stichting 11 September op. Zijn missie is het voor elkaar boksen van maatschappelijk draagvlak voor een nieuw onderzoek naar de aanslagen op 11 september 2001. Sinds een paar weken staat Van Houts op het toneel met het vervolg op zijn eerste voorstelling: KOM PLOTT, met de TT van Twin Towers, en ik bezocht die op 11 oktober in Nijmegen.

KOM PLOTT - George van Houts vervolgt zijn 9/11 ergertainment 2Aan begin legde Van Houts weer de spelregels van de avond uit. Het publiek zou hem op elk moment mogen onderbreken voor vragen of tegenwerpingen, al dan niet ter plekke op je smartphone opgezocht op internet. Bij de vorige voorstelling had ik een aantal malen van die mogelijkheid gebruik gemaakt, maar dit keer had ik me voorgenomen om alleen te luisteren.
Meteen daarna bracht Van Houts twee boeken onder de aandacht. Het vuistdikke, recent verschenen boek The Trigger van David Icke, waar Van Houts zelf nog maar zo’n twintig procent van had gelezen. Bij Icke’s bizarre ideeën over reptillians haakt hij af, maar qua feiten zou Icke het allemaal heel overtuigend uitgezocht hebben; ik vraag het me het ernstig af.
Het tweede boek was 9/11 Unmasked, wat ik ook al even de revue liet passeren op Kloptdatwel (zie ‘Nieuwe strohalmen voor 9/11-complotdenkers‘). Het is een soort samenvatting van het ‘bewijsmateriaal’ waarover ze binnen de truther community onderling niet al te veel van mening verschillen. Wat in dat boek staat kun je eigenlijk ook wel lezen op de website van het clubje en voor wat er zoal niet deugt aan de bewijsvoering is de bespreking op Metabunk wel een aardig begin.

Om verder in de stemming te komen ging Van Houts eerst wat andere complottheorieën behandelen. Als eerste twee die hij zelf ook nadrukkelijk onzin vond: dat de Titanic heimelijk verwisseld zou zijn met zusterschip Olympic, en de platte aarde.  Bij die laatste merkte hij op dat hij zich er over verbaasde dat de filmpjes van de flat earthers er zo gelikt uit zien. Daar zou heel wat geld achter moeten zitten, misschien wel een aanwijzing dat het hele gebeuren in feite georkestreerd is om de serieuzere complottheorieën mee belachelijk te maken. Dat Van Houts terloops genoemd werd in een Volkskrant-artikel over een bijeenkomst van flat earthers in Amsterdam, duidt daar natuurlijk ook op.

Daarna nog het een en ander over de moon landing hoax, het idee dat Stanley Kubrick die in een filmstudio heeft gedraaid en er in later werk allerlei hints over heeft achtergelaten. Van Houts zei dat hij het altijd belachelijk had gevonden, maar na het kijken van de documentaire American Moon had hij inmiddels toch wat bedenkingen. (Die documentaire is gemaakt door de Italiaan Massimo Mazzucco die ook een ellenlange complotdocumentaire over 9/11 heeft gemaakt, The New Pearl Harbor.)
Afsluiter voor dit blok was Operatie Gladio, gepresenteerd als een echt complot dat jarenlang verborgen kon blijven, zelfs voor ministers en geheime diensten, en duidelijk bedoeld om te illustreren dat je zoiets bij 9/11 dus niet zomaar kunt uitsluiten. En zo was het publiek dus klaargestoomd voor de hoofdmoot, de aanslagen van 9/11.

De nieuwste ontwikkelingen, eigenlijk allemaal terug te voeren op activiteiten van Architects & Engineers for 9/11 Truth, werden gebracht alsof de samenleving in de Verenigde Staten op de rand staat van een omslag in het denken over de werkelijke toedracht van de aanslagen. Het gaat dan om het verzoek om een Grand Jury onderzoek te starten en het onderzoek van professor Hulsey naar de instorting van WTC7. In ‘Nieuwe strohalmen voor 9/11-complotdenkers‘ heb ik daar ook al het een en ander over geschreven.
Het onderzoek van Hulsey is begin september eindelijk als concept gepubliceerd en de periode van twee maanden die ingeruimd zijn om publiek commentaar te verzamelen loopt nog tot 1 november. De onderliggende data zou ook vrijgegeven worden, maar dat liep meteen al vertraging op, zou dan eind september komen, maar intussen hebben ze de ‘technische problemen’ nog steeds niet opgelost. Hoe moeilijk kan het toch zijn om die paar honderd Gigabyte even via Dropbox, of iets dergelijks, openbaar te delen? Die data kan misschien helpen om te verklaren waarom Hulsey zoveel bizarre dingen lijkt te doen met zijn modellen en analyses.
Van Houts noemde ook nog dat een  brandweerdepartement in New York zou hebben opgeroepen tot nieuw onderzoek (in ieder geval te zien als ondersteuning van het Grand Jury verzoek), maar heeft blijkbaar niet door (of verzweeg) dat het hier gaat om een resolutie van het gekozen toezichthoudend orgaan van dat departement. De leiding van het departement heeft zich er niet achter geschaard, maar er ook niet expliciet afstand van genomen.

Daarna passeerden nog wat oude elementen uit het uitgebreide 9/11-truthers arsenaal aan complotflodders, zoals de onzin over de biljoenen dollars die Rumsfeld kwijt zou zijn van de defensiebegroting, de 7 landen in 5 jaar van Wesley Clark, Danny Jowenko, en het idee dat de 9/11 Commission veel minder budget zou hebben gekregen dan het onderzoek naar de relatie tussen Clinton en Lewinsky zou hebben gekost (wat ook onzin is) en dat de voorzitters ervan hun hele werk eigenlijk rijp voor de prullenbak vonden.

KOM PLOTT - George van Houts vervolgt zijn 9/11 ergertainment 3
‘Vice President Cheney Talks with Staff Member’ (US National Archive | Flickr)

Er kwam een lijstje langs met de op papier zeven belangrijkste bevelvoerders op 9/11 die verdacht lang uit beeld zouden zijn geweest ten tijde van de aanslagen, het moment dat juist hun inzet het meest gevraagd was. Daarbij hoort natuurlijk vice-president Dick Cheney, waarover het verhaal gaat dat hij een order had ingetrokken om de nog rondvliegende gekaapte vliegtuigen uit de lucht te schieten.
Dat heb ik bij de bespreking van het boek van Coen Vermeeren behandeld. Ik merkte daar op dat er later foto’s openbaar zijn gemaakt die het verhaal van Cheney bevestigen, maar schreef ook dat hardcore complotdenkers menen dat die foto’s achteraf in scène zijn gezet of gephotoshopt. Van Houts lijkt zich bij hen te scharen op dit punt: volgens hem klopt bijvoorbeeld de lichaamshouding van Cheney en zijn gesprekspartner op de foto hiernaast totaal niet bij de ernst van de situatie. En een fotograaf in het publiek bij een eerdere opvoering had ook gezegd dat hij dat televisiescherm niet zo helder had kunnen fotograferen met dat tegenlicht. Die zou ik dus maar niet inhuren voor een rapportage, want die opmerking slaat volgens mij nergens op.
Helemaal zeker dat het deze foto was die Van Houts liet zien, ben ik niet. Hij vertelde er namelijk enigszins tot mijn verbazing bij dat Cheney hier met ‘Scooter’ Libby stond te praten, de man die volgens hem een gevangenisstraf kreeg omdat hij het publiek zou hebben voorgelogen omtrent de aanleiding voor de invasie van Irak (een wel heel vrije interpretatie van Plamegate). Er is een soortgelijke foto waar Libby inderdaad op staat, maar daar zou ik hem meteen wel op herkend hebben tijdens de voorstelling. Het geeft maar aan dat als er iemand heeft zitten photoshoppen, dat het dan een flinke klus moet zijn geweest.

De voorstelling werd afgesloten met twee ‘opmerkelijke’ sterfgevallen in het 9/11 verhaal. Ik laat het als huiswerk aan de lezer zelf over om uit te zoeken wat er niet klopt in de versies van Van Houts. Dat is niet zo lastig, maar ook weer niet zo snel gedaan op je telefoontje als je ook nog de voorstelling wil blijven volgen. Het is dus niet zo raar dat Van Houts tijdens zijn voorstellingen meestal wel makkelijk weg kan komen met de halve en hele onwaarheden die hij over het publiek uitstrooit.

Het gaat om Beverly Eckert, weduwe van een van de slachtoffers die omkwamen in de Twin Towers en jarenlang actief om de ware toedracht van de aanslagen onderzocht te krijgen en daarvoor zelfs de schadevergoeding van de Amerikaanse overheid weigerde, omdat daaraan een non disclosure agreement zou hangen die zou beletten dat ze nog vragen zou kunnen stellen of met de pers kon spreken over de zaak. Net een week nadat ze eindelijk gehoor leek te krijgen (ze sprak kort met Obama), kwam ze om bij de crash van een privévliegtuigje. Ze was op weg vanwege een uitnodiging van het Witte Huis.
De andere dode is John O’Neill, jarenlang werkzaam bij de FBI met als belangrijkste aandachtspunt Osama bin Laden. In juli 2001 zou hij beloond zijn door zijn superieuren met een eervolle goedbetaalde baan, met een fantastisch uitzicht. Hij werd hoofd beveiliging van de Twin Towers. Zijn eerste werkdag? 11 september 2001. Omgekomen in de noordelijke toren, hij wist natuurlijk teveel.

Volgens Van Houts heeft hij met deze twee voorstellingen nu zo’n 40 procent verteld van wat er allemaal over 9/11 is te zeggen. Aan vakmanschap ontbreekt het hem niet, vrij moeiteloos wist hij het publiek tweeënhalf uur geboeid te houden met zijn vertelling. Bij het eerste deel heb ik me wel iets beter vermaakt, misschien dat het er aan ligt dat het toen nog enigszins in het midden bleef hoe serieus Van Houts het zelf allemaal neemt.
Mijn indruk was ook dat het publiek dit keer wat anders was samengesteld. Bij Komplot 1 was er volgens mij meer algemeen publiek dat misschien hoofdzakelijk afkwam op de voorstelling omdat ze Van Houts kennen als een van De Verleiders. Het was toen ook in een grotere zaal. Nu bestond het ongeveer 100 koppige publiek naar mijn schatting voor ongeveer driekwart uit witte mannen tussen 18 en 40 jaar en leek de ontvankelijkheid voor complottheorieën stukken groter. Kritische vragen of opmerkingen uit het publiek waren er nauwlijks.


Update 14 februari 2020
De theatershow staat inmiddels online. Het is een opname van half december in het De La Mar theater. Verschillen met de versie die ik zag en hier besprak zijn er nauwelijks. Aan het begin brengt Van Houts een extra boek onder de aandacht (in het boek van Icke lijkt hij nog verder te zijn opgeschoten). Hoewel Van Houts mijn bespreking wel heeft gelezen, heeft hij er zelfs de meest suffe fouten niet uitgehaald, zoals die met de foto van Cheney en zogenaamd Scooter Libby (zie vanaf 1:48:00). In de laatste paar minuten maakt Van Houts er een showtje van dat niemand van zijn tegenstanders op zijn uitnodiging in is gegaan om weerwoord te bieden. Tsja.

Filed Under: Complottheorieën Tagged With: 9/11, ae911truth, George van Houts

Hoeveel Nederlanders denken nu echt dat de aarde plat is?

30 September 2019 by Pepijn van Erp 17 Comments

Engels - UK vlag 30x24
Hoeveel Nederlanders denken nu echt dat de aarde plat is? 4Het dagblad Trouw heeft in samenwerking met Kieskompas een opiniepeiling uitgezet om te kijken hoe het staat met het geloof in diverse complottheorieën. Afgelopen donderdag berichtte de krant op grond van dat onderzoek dat “een kleine één procent van de Nederlanders, 0,9 procent om precies te zijn, denkt dat de aarde niet rond is maar plat”.  Die 0,9 procent komt neer op een slordige 150.000 Nederlanders en dat klinkt toch wel een beetje veel.

Ik vroeg bij Kieskompas na wat precies de vraagstelling was geweest. En wat ik al enigszins vermoedde, klopt: er is niet neutraal gevraagd naar wat iemand de beste ruimtelijke beschrijving vindt van de wereld waarop wij leven. Er werd de deelnemers namelijk gevraagd om op een vijfpuntsschaal aan te geven hoe waarschijnlijk ze de volgende uitspraak vonden:

NASA en andere organisaties doen er alles aan om te verhullen dat de aarde geen bol is maar een platte schijf.

Deze vraag gaat volgens mij meer over het geloof in een samenzwering dan over iemands ruimtelijke voorstelling van de wereld. Op zich is dat vanuit de doelstelling van Trouw wel te begrijpen, omdat het ze om het geloof in complotten gaat. Wel vind ik dan nog de vraag een beetje onduidelijk gesteld, iets als “NASA en andere organisaties doen er alles aan om te verhullen dat de aarde in werkelijkheid een platte schijf is en niet een bol, zoals ze vertellen.” lijkt me beter.

Als je gewoon wilt weten wat iemand denkt over de vorm van de aarde, moet je hem er volgens mij niet meteen mee gaan belasten dat zijn gedachte daarover misschien wel automatisch inhoudt dat allerlei organisaties ons hierover voor de gek proberen te houden. Ik zou dan eerder zo’n meerkeuzevraag voorleggen:

Wat beschrijft volgens u het beste de vorm van de wereld waarop wij leven als we lokale hoogteverschillen als bergen en zeeën buiten beschouwing laten?

a) een bol

b) een enigszins afgeplatte bol

c) een platte schijf

d) een mogelijk onregelmatige vorm die wel een platte bovenkant heeft waarop wij leven

e) iets heel anders

Degene die ‘a’ of ‘b’ antwoorden zou je dan tot de globisten rekenen, degenen met ‘c’ of ‘d’ tot de platte-aardegelovigen. Ik vermoed dat je dan toch een stuk lager uitkomt dan 150.000 Nederlanders die in een platte aarde geloven.
Het is goed voorstelbaar dat mensen verschillend antwoorden op beide vragen. Iemand die denkt dat de aarde plat is, hoeft NASA cs. niet per se te verdenken van kwade opzet. En een complotgevoelige persoon kan NASA er best van verdenken van alles te verhullen en daar zijn waarschijnlijkheid van de stelling door laten bepalen, terwijl hij tegelijkertijd vasthoudt aan een globe als beste model voor de aarde. Als complotdenkers ergens goed in zijn is het immers wel in het vasthouden aan gedachten die logisch gezien onderling tegenstrijdig zijn.

In een eerder artikel van Trouw uit deze serie (er volgen nog meer delen) staat genoemd dat 1,6 procent gelooft dat ‘de echte machthebbers op deze aarde hagedis-achtige wezens van een andere planeet zijn’. Dat is een nog veel raarder idee. Je zou ook kunnen denken dat er nogal wat panelleden deze enquête niet zo serieus hebben ingevuld, maar daarop hebben ze wel allerlei checks losgelaten. De kans op ludiek ingevulde vragenlijsten zou daardoor heel klein zijn.

Dezelfde onderzoekers zetten een soortgelijke vragenlijst ook in 2013 uit, maar daarin zat helaas nog geen vraag over de platte aarde. Een vraag over ufo’s kunnen we wel vergelijken. De stelling: ‘overal ter wereld landen met regelmaat ufo’s. De overheden doen er alles aan om dit tegen te spreken.’ vond in 2013 11,9 procent waarschijnlijk of heel waarschijnlijk, maar in 2019 nog maar 6,9 procent. Een opvallende afname, waarvoor ik niet zo snel een verklaring zou weten te geven.

In de Verenigde Staten werd in 2018 het geloof in de platte aarde gepeild door YouGov. Het resultaat daarvan zorgde voor wat commotie, omdat sommige media het interessant vonden om het deelresultaat van de jongste groep ondervraagden volkomen ten onrechte te vertalen als “een derde van de millenials denkt dat de aarde plat is”. Maar de vraagstelling is ook daar wat vreemd, het goede antwoord staat er namelijk niet bij; ook een platte aarde is in de meeste modellen immers rond.

Hoeveel Nederlanders denken nu echt dat de aarde plat is? 5

Toevoeging 9 oktober 2019
Glenn Branch van de National Center for Science Education wees me op drie interessante blogs die hij schreef voor Scientific American samen met prof. Craig. A. Foster:

  • Do People Really Think Earth Might Be Flat?
  • Yes, Flat-Earthers Really Do Exist
  • Flat-Earthery, British Style

Filed Under: Complottheorieën, Factchecking Tagged With: flat earth, kieskompas, platte aarde, Trouw

Nee, de ziekte van Lyme is geen biologisch wapen losgelaten door het Pentagon

29 July 2019 by Pepijn van Erp 26 Comments

Het verzinsel dat de ziekte van Lyme in een laboratorium is ontwikkeld als biologisch wapen en al dan niet per ongeluk is losgelaten, gaat al vrij lang rond. Onlangs heeft deze gedachte een zetje gekregen door het uitkomen van een boek waarin de ontdekker van de veroorzaker van de ziekte, Willy Burgdorfer, geïnterviewd is en uitspraken heeft gedaan die door sommigen worden geïnterpreteerd als bevestiging van het verhaal. Het Huis van Afgevaardigden heeft nu zelfs via een amendement op de defensiebegroting het Pentagon om uitleg gevraagd. Op de website The Conversation legt Sam Telford, hoogleraar infectieziekten aan Tufts University, uit dat er niets klopt van deze complottheorie.

Nee, de ziekte van Lyme is geen biologisch wapen losgelaten door het Pentagon 6
Burgdorfer in het laboratorium werkend met teken (foto: Rocky Mountain Laboratories Historical Collection | Wikimedia Commons)

De Republikeinse afgevaardigde Chris Smith kwam tot zijn amendement door het lezen van Bitten: The Secret History of Lyme Disease and Biological Weapons van Kris Newby.  Daarin wordt Burgdorfer neergezet als een onderzoeker van biologische wapens, waar eigenlijk geen bewijs voor is volgens een artikel in de The Washington Post. Maar nu het amendement is aangenomen moet de Inspector General uitzoeken of het ministerie van defensie met teken (en andere insecten) heeft geëxperimenteerd als biologische wapens tussen 1950 and 1975.
Hierover werd vervolgens door nogal wat media bericht, maar helaas niet altijd met de nodige kritische kanttekeningen. Het AD doet het bijvoorbeeld niet best, hoewel het bericht feitelijk klopt. KIJK benoemt nog wel dat het om een complottheorie gaat, maar laat vreemd genoeg weg uit een bron waarop hun bericht is gebaseerd (BuzzFeed via Popular Mechanics) dat experts zo’n onderzoek volkomen onzinnig vinden, omdat er geen enkel (wetenschappelijk) bewijs voor is. Metro doet het eigenlijk best aardig. Wat ze er in het sprookjesbos van maken hoeft ons natuurlijk niet te verbazen …

Telford legt in zijn stuk helder uit waarom wetenschappers zo stellig kunnen zijn in het verwerpen van de complottheorie en vertelt hoe de ziekte van Lyme en zijn veroorzaker, de Borrelia spirocheet, bekend zijn geworden. Die geschiedenis maakt het volstrekt duidelijk dat er geen sprake kan zijn van een uit een laboratorium losgelaten gemanipuleerde infectie.

Nee, de ziekte van Lyme is geen biologisch wapen losgelaten door het Pentagon 7
Kaartje met de locaties die een rol spelen in dit verhaal (Google Maps)

Burgdorfer ontdekte de spirocheet (die naar hem vernoemd werd: Borrelia burgdorferi) in 1981 in hertenteken afkomstig van Shelter Island, dat ligt bij Long Island, dichtbij New York. De enige onderbouwing van de complottheorie is dat Shelter Island niet ver (zo’n 15 km) ligt van Plum Island, waar een militair laboratorium was gevestigd. En dat ligt dan ook weer niet zover (zo’n 20 km) van het plaatsje Old Lyme, waar in 1975 de eerste gevallen van de zieke van Lyme (vandaar de naam) werden gezien.
Het laboratorium op Plum Island had echter sinds 1954 geen militaire bestemming meer en dat de spirocheet in de teken van Shelter Island werden ontdekt, is geheel toevallig. Toen die eenmaal ontdekt was, werd die vrijwel meteen in teken op heel andere locaties in Amerika ook aangetroffen. Ook zijn er achteraf patiënten met de ziekte van Lyme gevonden, die de ziekte al voor 1975 hebben opgelopen, tot in Californië toe. De connectie met het laboratorium op Plum Island berust dus op toeval, maar zie daar complotdenkers nog maar eens van te overtuigen…

Later is de veroorzaker nog teruggevonden in weefsels afkomstig van dieren die eind 19e eeuw leefden. En inmiddels is er ook zoveel bekend over de genetica van de bacterie en de verschillen daarin tussen populaties die geografisch van elkaar geïsoleerd zijn, dat met zekerheid gezegd kan worden dat ze nooit afkomstig kunnen zijn van een stam die ergens in de afgelopen vijftig jaar ontworpen zou kunnen zijn in een laboratorium en daarna losgelaten.

Lyme als biologisch wapen is ook volstrekt niet plausibel, volgens Telford, omdat het veel te lang duurt om er iemand mee uit te schakelen. Dat defensie interesse heeft in onderzoek naar Lyme is overigens niet vreemd, militairen hebben natuurlijk wel regelmatig last van teken en de mogelijke ziekten die die bij zich dragen en je wil je personeel daar zo goed mogelijk tegen beschermen. Het is daarom goed mogelijk dat ze wel eens onderzoek van Burgdorfer gefinancierd hebben of hem als adviseur hebben geraadpleegd. Telford wijt de opmerkingen van Burgdorfer die in het boek zijn opgenomen ook aan diens aparte gevoel voor humor, hij zou dergelijke contacten met defensie wel eens op een geheimzinnige manier ingekleed kunnen hebben om de schrijver op het verkeerde been te zetten.

No, Lyme disease is not an escaped military bioweapon, despite what conspiracy theorists say

We kunnen het Burgdorfer zelf helaas niet meer vragen hoe hij er nu precies over denkt, want hij overleed in 2014. Newby houdt vol dat Burgdorfer op het eind van zijn leven de waarheid over zijn rol in dat biologische-wapensprogramma wilde vertellen. Ze reageerde op Facebook op het artikel in The Washington Post en claimt dat ze veel archiefmateriaal heeft dat haar versie bevestigt en een video-opname van een interview met Burgdorfer. Ook op het artikel van Telford reageert ze op Facebook middels een open brief en stelt daarin dat de publicatie van Telford uit 1982 (over de ontdekking van de spirocheet) een poging tot misleiding zou zijn geweest om het echte verhaal te verdoezelen.

Newby linkt ook naar een website waarop ze dat bewijsmateriaal beschikbaar heeft gesteld (link), maar daarop staan zoveel documenten, dat ik niet zo snel zou weten waar te beginnen; met extra zoekwoorden als ‘burgdorfer’ en/of ‘newby’ kun je het aantal documenten drastisch inperken, maar iets interessants vond ik zo niet. Als ze echt een smoking gun zou hebben, zou ze die volgens mij al wel hebben laten zien. In een interview met haar op YouTube vond ik haar ook bijzonder speculatief, en vaag over haar interview met Burgdorfer. Van een eerder interview met hem dat ze beschrijft (dat iemand anders  afnam) vertelt ze ook dat Burgdorfer al zo door de ziekte van Parkinson werd belemmerd dat er nauwelijks bruikbare soundbites uit hem kwamen en dat je de hele drie uur moest bekijken om erachter te komen dat Burgdorfer überhaupt ergens mee zat. Tsja. Er zal in haar eigen interviews misschien ook wel het nodige aan interpretatie aan te pas zijn gekomen, denk ik dan, en een bespreking van haar boek lijkt dat te bevestigen.

Zie ook Snopes: Did Lawmakers Demand the Pentagon Disclose If It Developed Weaponized Ticks?

Filed Under: Complottheorieën, Gezondheid, Hoax Tagged With: Burgdorfer, lyme, Petangon, ziekte van Lyme

Kloptdatwel eindelijk erkend als ‘professionele complotontkenners’

26 June 2019 by Pepijn van Erp 25 Comments

Bij complotkrantje De Andere Krant lijken ze een beetje gefrustreerd te zijn dat hun zestien pagina’s tellende 9/11 editie nog geen aandacht heeft gekregen in wat dan heet de mainstream media. Hier op Kloptdatwel schreef ik wel een stukje over de prijsvraag van de Stichting 11 September die er in staat en op Twitter en de Facebookpagina van Kloptdatwel maakte ik een paar opmerkingen over het interview met Coen Vermeeren. Alleen dat levert ons al de erkenning als ‘professionele complotontkenners’ op!

Kloptdatwel eindelijk erkend als 'professionele complotontkenners' 8

Ik weet niet of ze bij De Andere Krant inzien hoe ironisch dit is. Complotflodderaanhangers halen nogal eens de mythe van stal dat de CIA zo’n beetje de term complotdenker (‘conspiracy theorist’) bedacht heeft om ze daarmee zo negatief weg te zetten dat ieder weldenkend mens (en zeker de mainstream media) het wel uit zijn hoofd zou laten om hun complotflodders serieus te nemen.  En dan introduceren ze nu zelf het frame ‘complotontkenner’ om maar niet in discussie te gaan met juist die mensen die nog wel de moeite nemen om serieus hun ideetjes te onderzoeken.

Filed Under: Complottheorieën, Humor Tagged With: complotontkenner, De Andere Krant

  • « Go to Previous Page
  • Page 1
  • Interim pages omitted …
  • Page 4
  • Page 5
  • Page 6
  • Page 7
  • Page 8
  • Interim pages omitted …
  • Page 21
  • Go to Next Page »

Primary Sidebar

Steun ons via:
Een aankoopbol.com Partner (meer info)
Of een donatie

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

Skeptic RSS feed

  • Skepsis
  • Error
  • SBM
Abonnement Skepter nu gratis voor studenten
8 July 2026 - Ward van Beek

. Stichting Skepsis heeft als doel buitengewone beweringen aan een kritisch onderzoek te onderwerpen en daarover te publiceren. Al sinds 1987 ontvangen ongeveer 2800 donateurs en abonnees een aantal keer per jaar het tijdschrift Skepter waarin deze onderwerpen en uitkomsten van…Lees meer Abonnement Skepter nu gratis voor studenten › [...]

‘Je wil niet dat mensen doorschieten en alles in twijfel trekken’
8 July 2026 - Ward van Beek

. Sociale media zijn zorgelijk als het gaat om misinformatie, merkt onderwijswetenschapper Eva Janssen van de Universiteit Utrecht op. Toch blijken mensen met het juiste duwtje in de rug verrassend goed in staat om misinformatie te herkennen. Janssen spreekt op…Lees meer ‘Je wil niet dat mensen doorschieten en alles in twijfel trekken’ › [...]

In de fuik van fabel en fictie – inzichten in mis- en desinformatie
18 April 2026 - Ward van Beek

‘De Fuik’, Paulien Valk, Texel Het Skepsiscongres 2026, op 31 oktober a.s., in Congrescentrum de Eenhoorn in Amersfoort, heeft dit jaar als thema: “In de fuik van fabel en fictie – inzichten in mis- en desinformatie.” De titel spreekt voor…Lees meer In de fuik van fabel en fictie – inzichten in mis- en desinformatie › [...]

RSS Error: Retrieved unsupported status code "404"

Dr. Jay Bhattacharya, Who Claimed He “Would Have” Perfectly Controlled COVID, Is Letting Thousands of Americans Get Explosive Diarrhea Now That He Has Power
17 July 2026 - Jonathan Howard
Dr. Jay Bhattacharya, Who Claimed He “Would Have” Perfectly Controlled COVID, Is Letting Thousands of Americans Get Explosive Diarrhea Now That He Has Power

"Explosive diarrhea" is a fitting legacy for Dr. Jay Bhattacharya and everyone else involved with the failed MAHA/MAGA project he enabled. The post Dr. Jay Bhattacharya, Who Claimed He “Would Have” Perfectly Controlled COVID, Is Letting Thousands of Americans Get Explosive Diarrhea Now That He Has Power first appeared on Science-Based Medicine. [...]

Science vs. Hype: The Unproven Promise of NAD+ IV Therapy
16 July 2026 - Scott Gavura
Science vs. Hype: The Unproven Promise of NAD+ IV Therapy

Two new papers and renewed safety concerns for this popular (yet unproven) therapy. The post Science vs. Hype: The Unproven Promise of NAD+ IV Therapy first appeared on Science-Based Medicine. [...]

Negative Health Effects of Vaping
15 July 2026 - Steven Novella
Negative Health Effects of Vaping

When vaping was first introduced it was marketed mainly as a safer alternative to smoking and as a potential smoking cessation method. But increasingly people who have never smoked are vaping, and now the concern is that vaping is more of a pathway into smoking than one out of it. According to the CDC, about 30% of all adults who vape have […] The post Negative Health Effects of Vaping first appeared on Science-Based Medicine. [...]

Recente reacties

  • Klaas van Dijk
    on Artsencollectief geeft podium aan kankerkwakzalver William Makis op hun quackfest
    @Hans1263, dat klopt. Door dit soort domme acties van de ZGT, en al helemaal van iemand van de afdeling PR,
  • Hans1263
    on Artsencollectief geeft podium aan kankerkwakzalver William Makis op hun quackfest
    @Klaas van Dijk U hebt nu in ieder geval bereikt dat men de bui ziet hangen en niet weet hoe
  • Klaas van Dijk
    on Artsencollectief geeft podium aan kankerkwakzalver William Makis op hun quackfest
    Vanochtend gooide de afdeling Communicatie van de ZGT, de werkgever van Jona Walk, de hoorn op de haak toen ik
  • Hans1263
    on Astrologie in het ziekenhuis?
    @Renate Dat is vrijwel onbegonnen werk bij deze meneer. Hij gelooft ook daarnaast nog in allerlei andere alternatieve zaken. Ik
  • Renate1
    on Astrologie in het ziekenhuis?
    @ Hans, Was er niet iets met het Barnum-effect? Uitspraken van astrologen zijn zo vaag, dat iedereen zich er in

Archief Kloptdatwel.nl

Copyright © 2026 · Metro Pro on Genesis Framework · WordPress · Log in