Kloptdatwel?

Rock Stars of Science!

by Leave a Comment

Het ziet er een beetje vreemd uit en dat is het ook. Een pr-project om kankeronderzoek te verkopen met een rock ‘n rollimago. Toch is dit precies wat de website rockstarsofscience.org doet. De poster toont de ietwat gedateerde popheldin Debbie Harry met enkele gezondheidsonderzoekers.

Het is wel humor. Op de website vertellen de onderzoekers over de samenhang die zij zien tussen rock en research. Een paar mooie citaten van de pagina van ‘rock doc’ Susan Blumenthal:

What do rock stars and scientists have in common: Rock stars and scientists share passion, creativity, and the thrill of discovery. Where musicians use their minds, instruments and voices to create new rhythms, researchers use science and technology to make the music of medicine: new discoveries that improve health and eradicate disease.

Worst part-time job ever: Cutting the heads off of mice during a high school summer research internship in a neuroscience lab.

De website mag dan wel lekker gek zijn, maar wetenschaps-pr is natuurlijk altijd nog beter dan de antiwetenschap van het Creation Museum die we eerder in kloptdatwel lieten zien. Of is dit zo over de top dat het contraproductief werkt? We kunnen het niet meer vragen aan de man die dit project mogelijk maakte, modekoning Geoffrey Beene. Die overleed in 2004 aan kanker, en liet een liefdadigheidsfonds na dat de campagne betaalt.

Power Balance niet goed? Geld terug ‘mate’!

by 3 Comments

Power Balance niet goed? Geld terug 'mate'! 1
De originele Power Balance

In Australië is opdracht gegeven om iedereen die een Power Balance kocht zijn of haar geld terug te geven.

De Power Balance, je weet wel, dat rubberen bandje dat door veel sporters tijdens het afgelopen WK voetbal werd gedragen omdat ze er meer kracht, flexibiliteit en balans van zouden krijgen. Dat het onzin is weten we natuurlijk allemaal. De Vereniging tegen de Kwakzalverij schreef er al (zeer uitgebreid) over. Onze eigen Reclame Code Commissie (RCC) oordeelde er na een klacht van het bedrijf FIR-TEX negatief over. Ook op de website van TROS Radar valt erover te lezen. En nu weten ze het ook in Australië:

De consumentenbond van Australië (CHOICE) heeft de armband onderzocht en kwam tot de conclusie: het is een rubberen bandje met een hologram van plastic. Het enige effect dat het bandje heeft is dat je portemonnee er lichter van wordt.

De Australian Competition and Consumer Commission  oordeelde dat iedereen die wil zijn of haar geld terug kan krijgen.

Power Balance niet goed? Geld terug 'mate'! 2
Wel twee ‘verbeterde’ hologrammen! Maar 2 keer nul effect is nog steeds nul effect.

Eindelijk een actie die wat effect kan hebben lijkt me. Waar de RCC alleen opdracht geeft om reclame-uitingen te veranderen op de website worden de oplichters van Power Balance nu eindelijk gepakt in hun portemonnee. Als je de link van TROS Radar hierboven hebt geklikt dan is je misschien iets opgevallen: de Xtreme Power Balance en de WK balansarmband van Tommy Teleshopping zouden nog steeds hun onzinbeweringen mogen doen. Toch hebben ze blijkbaar eieren voor hun geld gekozen.

Op de website van Tommy kon ik de armband niet vinden. En de Xtreme Power Balance moet het nu doen met nietszeggende aanprijzingen zoals: “de Xtreme Power Balance heeft een uniek design!”, “heeft twee verbeterde hologrammen!” en de meest sneue: “heeft een uniek nummer!”.

Jan Willem Nienhuys schreef op het Skepsis blog ook al over dit goede nieuws.

Kinderen slachtoffer van alternatieve geneeskunde

by 6 Comments

In een onlangs verschenen artikel in Archives of Disease in Childhood werden de gevaren van alternatieve geneeskunde weer eens duidelijk: in Australië tussen 2001 en 2003 zijn er 39 gevallen bekend waar er negatieve gevolgen geassocieerd met ‘Complementary and Alternative Medicine’ (CAM) zijn gemeld bij de Australian Paediatric Surveillance Unit.

In 77% van de gevallen waren de negatieve gevolgen ‘hoogstwaarschijnlijk tot zeker’ het gevolg van CAM. 64% van de gevallen werden als ‘ernstig’, ‘levensgevaarlijk’ of ‘fataal’ bestempeld. Het ging om kinderen van baby’s tot 16-jarigen.

De grootste gebieden van bezorgdheid zijn: reguliere medicatie vervangen door CAM-therapieën, veranderingen in het medicatieregime door CAM-beoefenaars en dieetrestricties omdat er gedacht werd dat dit de symptomen zou verhelpen.

De gevolgen liepen uiteen van constipatie, bloeden en pijn tot allergische reacties, mondzweren, beroertes, braken, vertraagde groei, infecties, ondervoeding en overlijden. Vier van de 39 gevallen waren fataal.

De fatale gevallen waren een direct gevolg van het niet gebruiken van reguliere geneeskunde (zie bijvoorbeeld Baby Gloria dood door homeopathie en het vervolg hier). Volgens de auteurs is het grootste gevaar dan ook dat ouders de reguliere geneeskunde niet of te laat werd inzetten en vertrouwen op CAM. Een ander gevaar zou zijn dat sommige CAM’s in combinatie met reguliere geneesmiddelen o.a. een giftig effect hebben.

Zowel Physorg als de BBC Health bespreken het artikel wat uitgebreider. Ook Gezondheidsnet besteedde aandacht aan het artikel.

En dan te bedenken dat er mogelijk een HBO-opleiding tot CAM-therapeut komt…

Google Ngram: ‘paranormal’ verslaat ‘sceptic’?

by 3 Comments

Google Ngram: 'paranormal' verslaat 'sceptic'? 3

Google heeft een nieuwe dienst. Met Ngram kun je de opkomst en ondergang van concepten volgen in een periode van 500 jaar. De dienst doorzoekt 5 miljoen boeken en laat van jaar tot jaar zien hoe vaak een woord wordt gebruikt. De dienst is bedoeld voor taalonderzoekers en is te bereiken via deze link:  ngrams.googlelabs.com. Je kunt helaas nog geen Nederlandse boeken doorzoeken.

De eerste grafiek is met Ngram gemaakt en toont de modegevoeligheid (of liever gezegd: de periode-gebondenheid) van belangrijke paranormale begrippen:

  • phrenology (een pseudowetenschappelijke theorie dat eigenschappen van mensen af te leiden zouden zijn uit de vorm van de schedel). Het is duidelijk dat dit concept ontstaat rond 1820, piekt rond 1840 om daarna op beperkte schaal door te sudderen.
  • telepathy (de ongefundeerde theorie dat informatie kan worden overgedragen op andere wijze dan via de normale zintuigen). Dit begrip ontstaat pas rond 1880 en beleeft zijn top tussen 1900 en 1920, maar ook in de jaren 1950 en 1970 is het tijdelijk populair.
  • homeopathy (een theorie dat chemische stoffen in oneindige verdunning als geneesmiddel werkzaam zijn). Hoewel homeopathie al in 1796 door Hahnemann op papier werd gezet, komt het woord vooral sinds 1990 steeds vaker voor. Er lijkt zich recent een kentering voor te doen.

Het is niet makkelijk om conclusies te trekken. Zo lijkt de tweede grafiek  die ik met Ngram heb gemaakt op het eerste gezicht zorgelijk. Het meer dan 200 jaar oude begrip ‘sceptic’ lijkt het sinds eind jaren 1990 in frequentie af te leggen tegen het tamelijk recente ‘paranormal’ dat pas sinds 1940 van zich laat horen. Als je echter een grafiek maakt met ‘skeptical’ en ‘paranormal’ is het beeld weer heel anders. Bovendien weten we niet of het woord ‘paranormal’ al dan niet in kritische zin wordt besproken in al die 5 miljoen boeken. Laten we het maar hopen.

Google Ngram: 'paranormal' verslaat 'sceptic'? 4

Geloof en wetenschap

by 3 Comments

Kerst zet aan tot overdenking. Een paar gedachten over het christelijke geloof zijn wellicht op z’n plaats. In skeptische kring is regelmatig discussie over de vraag of geloof en skepticisme / wetenschap samen kunnen gaan. Onder skeptici lopen de meningen hierover uiteen. De meest gehoorde mening is toch dat de combinatie mogelijk is, maar wel onder de volgende voorwaarde. Natuurlijk kan de skepticus zijn pijlen wel richten op ongefundeerde theorieën en uitspraken die uit naam van het geloof worden gedaan. Evenals Galilei zouden we de stelling bekritiseren dat de aarde in het middelpunt van het universum staat. En skeptici verzetten zich natuurlijk tegen het creationisme. We hadden daarom onlangs nog een stukje over het Creation Museum in kloptdatwel.

In de video hieronder discussiëren enkele natuurkundigen genuanceerd over het geloof. Ik wens u een prettige tweede kerstdag!

Met dank aan videovolt.