Kloptdatwel?

precognitie

Precognitie een bayesiaanse update

by Leave a Comment

Voor de precognitie-update van mijn parapsychologie zelfexperimenten ben ik begonnen met een nieuw precognitie-experiment van 55 kaarten (iets meer dan het dubbele van mijn eerdere experiment). De opzet en uitvoering was dezelfde als eerder beschreven op kloptdatwel.nl. Voor de statistische analyse gebruikte ik het statistische programma JASP (versie:0.12.2, 2020). Hoewel de hypothese dat ik mogelijk precognitie zou hebben de minst ondersteunde hypothese is gegeven de resultaten, komt de nulhypothese niet boven die van anekdotisch bewijs uit. Dit houdt in dat, hoewel we niet kunnen zeggen dat we gegeven het bewijs van precognitie hebben, we ook niet genoeg bewijs hebben dat de resultaten goed te verklaren zijn als verwachte kansresultaten. Net zoals veel wetenschappelijke artikelen eindigt dit experiment met de aanbeveling om meer  informatie te verzamelen om definitievere uitspraken mogelijk te maken.

Van de 55 Zenerkaarten had ik 12 maal het juiste symbool gekozen. Voor de statistische analyse heb ik de Statistical Summary Bayesian Binomial Test gebruikt. De prior bestond uit de resultaten van mijn eerdere precognitietest namelijk 7 juist van de 25. De nulhypothese (H0) is dat de resultaten een kansverdeling volgen van 0,2. Namelijk dat je 1/5 kans hebt op een juist symbool als je alleen zou gokken. De alternatieve hypothese(H+) specificeert dat de resultaten beter bij een kansverdeling passen die groter is dan 0,2. In kansverdelingen lager dan 0,2 ben ik niet geïnteresseerd; mijn toets is dan ook eenzijdig. Hieronder staat de analyse van de bayesiaanse binomiale test en de binomiale kansverdeling gegeven de data. Zoals te zien is de spreiding van de kansverdeling vermindert door dit nieuwe experiment.

Precognitie een bayesiaanse update 1
Resultaten binomiale test en weergave binomiale kansverdeling voor de prior en posterior van het experiment.

 

 

 

Test jezelf op helderziendheid en precognitie!

by 2 Comments

In dit vervolg in de reeks testen voor paranormale krachten, die begonnen was met telepathie, gebruiken we de Zenerkaarten om te testen op helderziendheid en precognitie.

Test jezelf op helderziendheid en precognitie! 2
Sfeerimpressie

Beide testen gebruiken 25 pogingen om Zenerkaarten correct te identificeren. De Z-test die toegepast werd bij telepathie is nu niet bruikbaar voor de statistische analyse, omdat het kleine aantal pogingen niet aan de voorwaarden voor verantwoord gebruik van het model voldoet .

De gebruikte bronnen, JREF, Blackmore & Hart-Davis en John G. Kruth (The Rhine Research Center) zijn er echter allen over eens dat een significante uitkomst behaald wordt bij minstens 9 correcte pogingen van de 25. Dus dat er goed bewijs is dat er meer speelt dan alleen kans als ik bij de helderziendheid 9 of meer correct geïdentificeerde Zenerkaarten behaal. Hetzelfde geldt voor precognitie.

[Read more…] about Test jezelf op helderziendheid en precognitie!

Bewijs voor ‘psi’ opnieuw onderuitgehaald

by 16 Comments

Bewijs voor 'psi' opnieuw onderuitgehaald 3
De bekende psycholoog Daryl J. Bem publiceerde een jaar geleden een controversieel artikel ‘feeling the future’. Zijn onderzoeksresultaten zijn onderuitgehaald (foto: CSI.com).

Een jaar geleden was er veel media-aandacht voor een uiterst merkwaardig onderzoeksresultaat van de bekende psycholoog Daryl Bem: beslissingen van mensen kunnen worden beïnvloed door gebeurtenissen uit de toekomst. Dat schreef de emeritus hoogleraar van de bekende Amerikaanse Cornell Universiteit in een artikel in het gezaghebbende tijdschrift  Journal of Personality and Social Psychology (nr. 100, pp. 407-425).  Al snel werd duidelijk dat de resultaten van Bem niet konden kloppen. Andere onderzoekers probeerden de resultaten van Bem te herhalen, zonder succes. Daarover schreven we eerder op Kloptdatwel. Een artikel in het blad Skeptical Inquirer van CSI (the Committee for Scientific Investigation), de Amerikaanse zusterorganisatie van Skepsis, ontleedde de denk- en onderzoeksfouten van Daryl Bem. Andere wetenschappers kwamen met forse kritiek, zo blijkt o.a. uit dit artikel in de krant New York Times. Opnieuw is er een onderzoek dat de resultaten van Bem onderuithaalt. Bem weigert de bewijzen te accepteren en ook het Journal of Personality and Social Psychology weigert om het artikel van Bem te corrigeren. De redactie wilde het onderzoek dat de resultaten van Bem corrigeert niet publiceren. 

Het was geen toeval dat het artikel van Daryl Bem een jaar geleden leidde tot wereldwijde aandacht. Het had alle ingrediënten voor gegarandeerd mediasucces: een pakkende titel (‘feeling the future’), een bekende professor van een topuniversiteit, een mysterieus onderzoeksresultaat dat het bestaan van ‘psi’ lijkt aan te tonen en de ‘magical ingredient’ sex. In één van in totaal negen experimenten moesten de deelnemers raden achter welk gordijntje op hun computerscherm zich een plaatje zou bevinden. Pas na het maken van een keuze voor een bepaald gordijntje zette de computer willekeurig een plaatje achter één van de twee gordijntjes. Als de computer een erotisch plaatje selecteerde (door Bem aangeduid als ‘explicit reinforcement for correct ‘precognitive’ guesses’) dan raadden de kandidaten het correcte gordijntje veel vaker dan wat als toeval verklaarbaar is. Aldus Bem. Maar Bems experiment zat verkeerd in elkaar en kon deze resultaten helemaal niet onderbouwen, betoogt  een artikel in het blad Skeptical Inquirer. Daarvoor deugden de opzet (methodologie) van het experiment en de gebruikte statistische methoden gewoon niet. Dat bezwaar gold volgens de Skeptical Inquierer ook voor de andere 8 experimenten die Bem beschreef.

Bewijs voor 'psi' opnieuw onderuitgehaald 4
De onderzoeker Richard Wiseman onderzocht de resulaten van Daryl Bem opnieuw en vond geen bewijs voor diens resultaten (foto: richardwiseman.com, Antje M. Pohsegger).

Nu zijn 3 van de 9 experimenten van Daryl Bem exact herhaald door de skeptische onderzoekers Stuart Ritchie en Richard Wiseman. Volgens deze onderzoekers leverden de experimenten geen enkele aanwijzing op voor het bestaan van precognitie. Het betreft geheugentesten: het in de toekomst oefenen van een verzameling woorden zou, geholpen door een ‘stimulus seeking statement’, volgens Bem een positieve invloed hebben op de herinnering aan deze woorden in het heden. Als het waar zou zijn zou dit een zegen zijn voor iedere student. Ritchie en Wiseman vonden echter hiervoor geen enkele aanwijzing. De abstract van hun artikel luidt:

‘Nine recently reported parapsychological experiments appear to support the existence of precognition. We describe three pre-registered independent attempts to exactly replicate one of these experiments, ‘retroactive facilitation of recall’, which examines whether performance on a memory test can be influenced by a post-test exercise. All three replication attempts failed to produce significant effects’  

Ritchie en Wiseman zijn van mening dat Daryl Bems onderzoek slechts ‘experimentele artefacten’ (schijnresultaten) heeft opgeleverd.

Bem stelt in een reactie op het artikel van Ritchie en Wiseman dat het prematuur is om zijn onderzoeksresultaten te verwerpen. Hij stelt dat meer onderzoek nodig is. Verder verdedigt hij zich uiterst zwak door de bal op de man te spelen. Bem suggereert dat de resultaten van Ritchie en Wiseman mede het gevolg zijn van hun skeptische houding: ‘Ritchie, Wiseman, and French are well known as psi skeptics, whereas I and the investigators of the two successful replications are at least neutral with respect to the existence of psi’. Bem verwijst daarmee in één adem ook naar het kritische stuk dat de skepticus Chris French op 15 maart 2012 schreef in de Engelse krant The Guardian (‘Precognition studies and the curse of the failed replications’). Met deze verdediging maakt Bem zich uiterst verdacht. Bem introduceert hiermee zonder spoor van bewijs een nieuwe variabele die zijn onderzoeksresultaten zou kunnen verklaren: de welwillende of neutrale onderzoeker. Hiermee schendt Bem een aantal belangrijke wetenschappelijke uitgangspunten. Hij noemt een verklarende factor voor zijn vreemde onderzoeksresultaten die hij in zijn artikel niet heeft benoemd. Ook stelt hij de herhaalbaarheid en dus de objectiviteit van wetenschappelijk onderzoek ter discussie.

Bewijs voor 'psi' opnieuw onderuitgehaald 5
Voor veel alternatieve media waren de resultaten van Daryl Bem ‘gefundenes fressen’. Ik ben benieuwd of deze media ook aandacht zullen besteden aan de nieuwe onderzoeksresultaten van Ritchie en Wiseman. Hier een voorbeeld van de aandacht die het artikel van Bem opleverde in het tijdschrift ‘Atlantis Rising’, gewijd aan ‘ancient mysteries, the unexplained, future science’.

Het meest treurigmakend is misschien niet eens de reactie van Daryl Bem. Echt verdrietig is dat Ritchie en Wiseman hun artikel zonder succes aanboden aan het Journal of Personality and Social Psychology, het tijdschrift dat Bem eerder ruim baan gaf voor zijn vreemde onderzoeksresultaten. Ook twee andere toptijdschriften weigerden het artikel van de twee skeptische onderzoekers. Zijn deze tijdschriften meer geïnteresseerd in pakkende nieuwtjes dan in wetenschappelijke vooruitgang? Niet echt bemoedigend voor onderzoekers die vreemde resultaten opnieuw tegen het licht willen houden. En daarmee niet echt bevorderlijk voor het zelfreinigend vermogen van de wetenschap. Uiteindelijk bood het internet-tijdschrijft PlosOne ruimte voor het artikel van Ritchie en Wiseman.

 

Met dank aan dit artikel op de website whyevolutionistrue.

Helderziende foutjes

by 17 Comments

het Fail Blog heeft een verzameling grappige missers van helderzienden. Hier zijn er een paar. Veel plezier!

Een helderziende vergist zich tijdens haar show. Ze gaat in gesprek over een foto alsof die van een man is. Dit gaat op de bekende manier die Derek Ogilvie ook gebruikt: een raadspelletje waarbij de helderziende uit de reacties van de ondervraagde razendsnel afleidt of ze op het juiste spoor zit en daarop doorvraagt. Dit wordt ‘cold reading’ genoemd. Dan komt de helderziende er achter dat ze echt op het verkeerde spoor zit – de foto is helemaal niet van een man maar van een vrouw: de nan (=oma) van de ondervraagde (ik dacht eerst dat ‘nan’ kinderjuf betekent, zie de reactie van Jenny Jo). Ze doet dan het enige wat je kunt doen als je betrapt wordt op een fout. Direct je excuses aanbieden.

Wie hieronder geen videovenster ziet, kan hier klikken.

Ook grappig is deze ‘onvoorziene’ afzegging van een helderziende happening:

Helderziende foutjes 6

 

En in deze video wordt een helderziende tekening gemaakt. De helderziende geeft duidelijk aan dat ze niet weet wat ze tekent – uit de tekening zal blijken welke boodschap doorgegeven wordt. Inderdaad lijkt de helderziende zich niet bewust van haar eigen gedachten. Zou ze zich misschien te sterk hebben geconcentreerd op haar mannelijke gast?

Wie hieronder geen videovenster ziet, kan hier klikken.

Foto voorzijde: uit besproken blog

Wetenschap heeft geen ‘auto-correct knop’

by 11 Comments

Skeptici roemen vaak het zelfreinigend vermogen van de wetenschap. Zelfcorrectie onderscheidt de wetenschap van de astrologie en andere pseudowetenschappelijke nepperij. Maar corrigeert de wetenschap wel altijd zijn eigen missers? Over die vraag stond een paar dagen geleden (25 juni)  een interessant artikel in de New York Times. Een korte samenvatting.

Wetenschap heeft geen 'auto-correct knop' 7
Carl Sagan: vertrouwen in zelfcorrigerend vermogen van wetenschap (wikipedia)

Het artikel begint met een optimistisch citaat van Carl Sagan:

“There are many hypotheses in science which are wrong. That’s perfectly all right: it’s the aperture to finding out what’s right. Science is a self-correcting process.”

Om direct daarna vast te stellen dat de werkelijkheid niet zo simpel in elkaar zit. Wetenschap heeft geen ‘auto-correct’-knop. De wetenschap repareert niet altijd (met gemak) zijn fouten:

‘Science runs forward better than it does backward. Why? One simple answer is that it takes a lot of time to look back over other scientists’ work and replicate their experiments’.

Het tijdschrift Science publiceerde in mei acht kritische commentaren naar aanleiding van een controversieel artikel over bacteriën die arsenicum in hun DNA zouden kunnen inbouwen (in plaats van fosfor). Maar het betwiste onderzoek werd door geen van de critici herhaald. Dat zou een team namelijk maanden werk hebben gekost. Veel wetenschappers besteden niet graag zoveel energie als de kans op een negatief resultaat groot is. Ze werken liever aan onderzoek dat nieuwe inzichten oplevert. Een van de criticasters (Rosie Redfield van de Universiteit van British Columbia): “Scientifically I think trying to replicate the claimed results is a waste of time.” Daardoor zijn er onvoldoende argumenten om de controversiële paper in te trekken. De conclusies van het oorspronkelijke artikel blijven dus overeind.

Wetenschap heeft geen 'auto-correct knop' 8
De vreemde resultaten van Daryl Bem blijven overeind (CSI)

Soms nemen wetenschappers wel de moeite om een onderzoek te herhalen. Dan lopen ze wel het risico dat hun resultaten niet worden gepubliceerd. En dat is slecht voor je wetenschappelijke carrière. Daryl Bem, een psycholoog aan de Cornell Universiteit, schokte zijn collega’s met een zeer merkwaardig onderzoeksresultaat dat hij publiceerde in The Journal of Personality and Social Psychology. Mensen zouden meetbaar beïnvloed worden door toekomstige gebeurtenissen. Drie onderzoeksteams herhaalden het onderzoek van Bem – zonder resultaat. Een van de teams schreef een artikel. Maar dat werd afgewezen door het tijdschrift. Niet omdat het herhaalde onderzoek niet zou deugen, maar ‘omdat we nooit herhalingsstudies publiceren’ zo lichtte de hoofdredacteur toe. Amerikaanse skeptici verwierpen de onderzoeksresultaten van Bem. Maar een ‘debunk’-artikel in de Skeptical Enquirer heeft natuurlijk niet de status van een officiële retraction. De conclusies van het oorspronkelijke artikel blijven dus overeind.

En zelf als herhaald onderzoek wél wordt gepubliceerd leidt dit er niet altijd toe dat een controverse wordt beslecht. Dat overkwam de onderzoekers die het XMRV virus niet konden vinden in patiënten met het chronische vermoeidheidssyndroom. In 2009 publiceerde Judy Mikovits in Science dat lijders aan dit syndroom dit virus bij zich droegen. Toen andere onderzoekers het virus niet konden vinden en Mikovits vroegen om haar artikel in te trekken, reageerde ze dat ze dat ‘prematuur zou vinden’. Science publiceerde wel een ‘expression of concern’. De conclusies van het oorspronkelijke artikel blijven dus overeind.

Toch zit er beweging in het XMRV-onderzoek. Samen met viroloog Ian Lipkin herhaalt Judy Mikovits haar onderzoek op verzoek van het Amerikaanse Institutes of Health. Jammer  genoeg is dit soort onderzoek de uitzondering en niet de regel.