Kloptdatwel?

Presidentskandidaat neemt ‘verstandelijke handicap door vaccinatie’ serieus

by 9 Comments

Michele Bachmann, presidentieel kandidaat in Amerika, sprak onlangs een huilende vrouw die beweerde dat haar dochter na een HPV-vaccinatie  (dat baarmoederhalskanker kan voorkomen) een verstandelijke handicap kreeg. Aangezien er al miljoenen meisjes zijn gevaccineerd die als voornaamste bijwerkingen pijn en spierpijn rapporteerden lijkt het erg onwaarschijnlijk dat het verhaal van de vrouw klopt. Helaas nam mevrouw Bachmann haar wel serieus.

Zie video vanaf 0:50.

Hoewel Bachmann de anekdote voor politiek gewin lijkt te gebruiken (niet geheel onverwacht) is door het serieus nemen van het verhaal van de vrouw de impliciete boodschap helaas dat de vaccinatie zeer schadelijk zou kunnen zijn en dat klopt natuurlijk niet. Ik hoop dat de verplichte inenting, die de gouverneur van Texas wil instellen, hierdoor geen vertraging oploopt of niet doorgaat.*

Voor meer informatie over bijwerkingen van het vaccin (die vaak voorkomen maar over het algemeen mild zijn en vanzelf verdwijnen) klik hier (algemeen en korte risico informatie – pdf), hier (situatie NL – pdf) en hier (situatie internationaal).

* Deze zin bevat teveel onjuistheden om te laten staan. Ten eerste blijkt deze inenting niet verplicht te zijn zoals Bachmann me deed geloven (vanaf 1:46 “the requirement, that all innocent little twelve /eleven year old girls would be forced by the government to take an injection etc”), er is namelijk een ‘opt-out’-mogelijkheid. Ten tweede gebeurde dit allemaal in 2007 al. Zie ook deze wikipedia aantekening en de daar aangehaalde bronnen, en de comments van Jan Willem Nienhuys en Magnolia hieronder. Mijn excuses voor deze onzorgvuldigheid.

BBC pakt homeopaten aan

by 5 Comments

In 2007 stelde het programma Newsnight van de BBC homeopaten aan de kaak die hun patiënten onbeschermd tegen tropische ziekten de wereld over lieten reizen. Onbeschermd? Nou ja, de reizigers kregen homeopathische druppeltjes en korreltjes mee als bescherming tegen o.a. malaria, gele koorts en tyfus.  Een update van Newsnight uit 2011 laat zien dat de homeopathische behandelaars nog steeds hun onwerkzame korreltjes voorschrijven als bescherming tegen tropische ziekten en daardoor mensenlevens in gevaar brengen. Letterlijk.

http://www.youtube.com/watch?v=qgHRWB6-k-Q

De documentaire begint met het verhaal van iemand die op vakantie gaat naar de Sahara met alleen homeopathische malaria-bescherming bij zich. De man wordt ziek en gaat bijna dood. Daarna toont de verborgen camera een homeopathische behandelaar die tegen de ‘mystery-patient’ van de BBC het volgende durft te beweren (vertaald): ‘ja je weet het niet echt, je weet niet precies hoe goed dit homeopathische middel werkt tegen tropische ziektes, misschien werken vaccinaties in 70% van de gevallen en werkt homeopathie in 60% van de gevallen’. Een apotheker schrijft in de bijsluiter bij een homeopathisch preparaat tegen tropische ziektes ‘er is geen wetenschappelijk bewijs voor de werkzaamheid van dit middel, maar er is wel anekdotisch bewijs’. Anekdotisch bewijs? Dat kennen we nog wel van de tabaksindustrie die graag wees op grijsaards die iedere dag een paar sigaartjes hadden gerookt. De boodschap was – kan niet slecht zijn dus. En aan die advertentiepraktijk is wel paal en perk gesteld. Met hetzelfde recht is er anekdotisch bewijs dat je een prinses kunt opsporen door een erwt onder haar matras te verbergen.

Het wordt kortom erg duidelijk dat de patiënt niet goed wordt voorgelicht.

Daarna komt een hele batterij wetenschappers aan het woord die uitleggen dat homeopathie niet werkt als bescherming tegen tropische ziekten.

En dan wordt het nog interessanter. Samen met de publicist Simon Singh (die in 2010 het congres van de Vereniging tegen de Kwakzalverij toesprak) gaat de Newsnight journalist een discussie aan met de voorzitter van de Engelse homeopaten-vereniging, Zofia Dymitr.  De voorzitter krijgt maar één vraag: ‘wilt u uw leden verbieden om homeopathie aan te bieden als bescherming tegen tropische ziektes’. Zij blijkt in in staat om minutenlang om deze vraag heen te draaien. Zo zegt ze o.a. dat de Engelse homeopaten-vereniging de behandelwijze niet goedkeurt, dat de vereniging niet-bindende richtlijnen verschaft, maar dat de wens van de patiënt toch ook heel belangrijk is, niet iedereen voelt voor de conventionele vaccinaties, de homeopathische arts kan anekdotische bewijzen gebruiken, etc etc.

Simon Singh sluit af (vertaald):

‘Natuurlijk is het een goed idee dat mensen zelf keuzes kunnen maken, maar dan wel op basis van correcte, begrijpelijke en eerlijke informatie. Dat lukt niet zolang het beeld dat homeopathie werkzaam is wordt ondersteund doordat homeopaten verkeerde informatie geven, het ziekenfonds onwerkzame homeopathische behandelingen vergoedt, celebrities zoals Prins Charles homeopathie aanprijzen en zolang homeopathische middelen door serieuze apotheken prominent worden uitgestald’.

O ja, en mis de Mitchell & Webb clip even na 3:00 niet!

Edit: Hier is de link naar het volledige filmpje van de sketch van Mitchell & Webb.

 

Illustratie voorzijde: uit de sketch ‘homeopathic hospital’ van Mitchell & Webb (uit de besproken BBC-Newsnight uitzending). Via gwup-blog.

‘Het alternatieve’: onbewuste misleiding of bewust bedrog?

by 98 Comments

Naar aanleiding van het artikel over de homeopathische bullshit bingo ontstond er een discussie: zijn alternatieve behandelingen/middelen/opleidingen/etc onbewuste misleiding of is het bewust bedrog?

Voor degenen die vinden dat alternatieve behandelingen (of middelen) bij geen van de beide categorieën passen: alternatieve behandelingen zijn behandelingen die worden uitgevoerd terwijl daar geen wetenschappelijk bewijs voor is of waarbij het wetenschappelijk bewijs geen werkzaamheid liet zien.
Behandelingen waar wel bewijs voor is worden ‘regulier’ genoemd.

'Het alternatieve': onbewuste misleiding of bewust bedrog? 1

Een korte samenvatting van de voornaamste argumenten:

Argumenten voor onbewuste misleiding:
1* Men heeft (meestal) geen toegang tot juiste vakliteratuur (alternatieve opleidingen hebben geen toegang tot wetenschappelijke tijdschriften).
2* Men heeft (bijna) niet de kennis en vaardigheden die nodig zijn om wetenschappelijk onderzoek te begrijpen en/of op waarde te kunnen schatten.
3* Men vindt een tevreden klant voldoende ‘bewijs’ dat iets werkt en via die weg overtuigt men zichzelf dat wat ze doen ‘echt werkt’.

Argumenten voor bewust bedrog:
4* Van degenen die de opleidingen/cursussen verzorgen/boeken schrijven mag men verwachten dat zij dieper in de materie duiken dan de gemiddelde persoon. Zij moeten dus veelvuldig in aanraking komen met tegenstand(ers) (dat overkomt zelfs mensen die er niet heel diep in duiken). Men moet dus bewust de tegenargumenten niet onderzoeken en niet vermelden in hun cursussen/boeken.
5* Ook degenen die de opleidingen/cursussen volgen/boeken lezen moeten de tegenwerpingen weleens gehoord hebben. Veel van hen lijken die ook te negeren.
6* Hetzelfde valt natuurlijk ook te zeggen van de fabrikanten en verkopers van de alternatieve middelen.

Het lijstje is als ‘samenvatting’ van de genoemde discussie te zien. Maar natuurlijk is deze incompleet, dus ik ben benieuwd naar uw argumenten/inzichten/meningen.

 

 

Puistige pubers opgelicht

by 4 Comments

In de media verschenen de afgelopen dagen meldingen over twee wonderlijke smartphone applicaties die via het licht van het beeldscherm zouden werken tegen acne.

Puistige pubers opgelicht 2
Het beginscherm van de bewuste app

Een van de apps ‘Acne Pwner’ had de onderstaande tekst als promotie:

Kill ACNE with this simple, yet powerful tool!

“Light exposure has long been used as a short term treatment for acne. Recently, visible light has been successfully employed to treat mild to moderate acne.”

Blue frequency (Bacteria)
Red frequency (Healing)
Amber frequency (Repair) !NEW!

Onzin natuurlijk. Hoewel licht kan helpen gebeuren echte behandelingen o.a. met een veel grotere lichtintensiteit en met licht van zeer specifieke golflengtes. Welke golflengte het licht van het scherm precies heeft moet per telefoon gemeten worden en de intensiteit met het kleine telefoonschermpje bij lange na niet gehaald. (Zie bijvoorbeeld dit filmpje).

Helaas trapten er toch best wat mensen in:

According to the FTC complaint, there were approximately 3,300 downloads of AcnePwner, which was offered for 99 cents in the Android Marketplace. Ads for Acne Pwner stated, “Kill ACNE with this simple, yet powerful tool!” The marketers of AcneApp claimed, “This app was developed by a dermatologist. A study published by the British Journal of Dermatology showed blue and red light treatments eliminated p-acne bacteria (a major cause of acne) and reduces skin blemishes by 76%.” There were approximately 11,600 downloads of AcneApp from the iTunes store, where it was sold for $1.99.

Met zulke downloads * bedragen is het toch jammer dat de boetes respectievelijk 1.700 dollar en 14.294 dollar zijn. Zo loont het toch nog om mensen op te lichten.

Puistige pubers opgelicht 3

Symposium Vereniging tegen de Kwakzalverij 2011

by 8 Comments

Het verslag van het symposium van de Vereniging tegen de Kwakzalverij van 2010 was het allereerste artikel op Kloptdatwel. Vandaar dat ik ook even uw aandacht vraag voor het komende symposium:

Onderstaande informatie is natuurlijk ook te vinden op de website van de Vereniging tegen de Kwakzalverij.

————————————————————————

Symposium ‘Van ziekten die komen en voorbij gaan’

Modeziekten nader beschouwd

Symposium Vereniging tegen de Kwakzalverij 2011 4
Klik op de afbeelding voor de volledige folder

Wanneer: zaterdag 8 oktober 2011
Aanvang: 11.40 uur, zaal open: 11.15 uur
Entree: gratis voor leden en abonnees op het NTdK, niet-leden 30 euro
Aanmelden: ledenadministratie@kwakzalverij.nl (geef op met hoeveel personen u komt)
Locatie: Felix Meritis Keizersgracht 324 1016 EZ Amsterdam

Accreditatie is aangevraagd.

Het symposium is geheel gewijd aan modeziekten. Dit onderwerp is niet willekeurig gekozen, het is een onderwerp dat de scheidend voorzitter van de Vereniging tegen de Kwakzalverij, Cees Renckens, na aan het hart ligt. Modeziekten vormen de kern van zijn proefschrift Dwaalwegen in de Geneeskunde, omdat ze zo fraai illustreren welke irrationele mechanismen bij patiënt én dokter een rol kunnen spelen. Modeziekten worden gekenmerkt door het feit dat vele mensen in een zekere tijdsperiode last krijgen van bepaalde specifieke ziekteverschijnselen. Na verloop van tijd komen deze verschijnselen niet meer voor in de populatie. RSI, chlorose, en bekkeninstabiliteit zijn hier voorbeelden van. Er worden bij modeziekten geen of slechts minieme afwijkingen gevonden, die bovendien niet in relatie staan tot de ernst en de hevigheid van de klachten. De klachten moeten niet gebagatelliseerd worden, want patiënten gaan soms ernstig gebukt onder hun aandoening. Sommige dokters lossen uit wanhoop diagnostische schoten hagel en bieden allerhande therapieën aan, van operaties voor bekkeninstabiliteit tot uitgebreide fysiotherapeutische behandelingen voor RSI. Het behoeft geen betoog dat het in deze situatie, met ongeruste patiënten en dokters die niet echt weten wat ze moeten doen, prijsschieten is voor alternatieve behandelaars. Niet zelden belanden patiënten bij een alternatieve genezer als de acupuncturist, die altijd wel een plekje vindt waar hij zijn naalden in kan steken of bij de bio-ernergeticus, die al snel een fout trillinkje ontdekt.
Modeziekten hebben een interessante geschiedenis en zijn van alle tijden, Prof. M. van Lieburg gaat in op de geschiedenis van de modeziekten. Prof. F. Koerselman beschrijft waardoor zij gekenmerkt worden . Prof. P. Treffers vertelt over de geschiedenis van chlorose, een aandoening die eind 19e eeuw vooral voorkwam bij jonge vrouwen, maar in de 20e eeuw vanzelf weer verdween. Dr L. Bonneux zal ingaan op een moderne modeziekte, de electrohypersensitiviteit, en uiteenzetten hoe de burger door zo’n beetje iedereen bang en ziek gemaakt wordt. Prof. M. Vermeulen behandelt de opvattingen van Edward Shorter, die meent dat wat vroeger de hysterische verlamming heette, inmiddels is overgegaan in het fameuze vermoeidheidssyndroom. Maar is dat waar?

Tijdens het symposium zullen ook de Meester Kackadorisprijs 2011 en de Gebroeders Bruinsma-erepenning worden uitgereikt Het symposium zal besloten worden met een hommage aan de scheidend voorzitter van de Vereniging, Cees Renckens, zonder wie de Vereniging tegen de Kwakzalverij, net als zo vele modeziekten, wellicht ook in de mist van de geschiedenis was verdwenen.

Programma

11.40-11.45 Catherine de Jong: Inleiding op het symposium
11.45-12.15 Mart van Lieburg: Een geschiedenis van modeziekten
12.15-12.45 Frank Koerselman: 15 kenmerken van modeziektes
12.45-13.30 Lunchpauze
13.30-13.45 Uitreiking Gebroeders Bruinsma-erepenning
13.45-14.15 Rien Vermeulen: Van hysterische verlamming naar vermoeidheidssyndroom.
14.15-14.45 Pieter Treffers: Chlorose, een verdwenen ziekte van kwijnende jonge meisjes
14.45-15.15 Theepauze
15.15-15.30 Uitreiking Meester Kackadorisprijs 2011 (Nominaties)
15.30-16.00 Luc Bonneux: Electrohypersensitiviteit, hoe de burger bang en ziek wordt gemaakt
16.00-16.30 Huldiging scheidend voorzitter
16.30-19.00 Receptie

De sprekers

Dr. Luc Bonneux is als epidemioloog verbonden aan het NIDI. Zijn specialisme is algemene en demografische epidemiologie, terwijl cardiovasculair risicomanagement en kankerscreening zijn speciale belangstelling hebben. Hij verzorgt een maandelijkse column in Medisch Contact.
Catherine de Jong, dagvoorzitter, is anesthesioloog en verslavingsarts. Zij is bestuurslid van Vereniging tegen de Kwakzalverij en beoogd voorzitter.
Dr. Frank Koerselman is als hoogleraar psychiatrie en psychotherapie verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht. Daarnaast is hij hoofd van de afdeling psychiatrie van het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis te Amsterdam.
Dr. Mart van Lieburg is hoogleraar medische geschiedenis aan het Erasmus MC te Rotterdam en daarnaast is hij bibliothecaris van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Geneeskunde.
Dr. Pieter Treffers is emeritus hoogleraar obstetrie en gynaecologie en auteur van een aantal handboeken op het gebied van de verloskunde.
Dr. Rien Vermeulen is emeritus hoogleraar neurologie, in het bijzonder het klinisch wetenschappelijk onderzoek. Hij heeft samen met A. Hijdra het boek Rationele Geneeskunde gepubliceerd. Hij is bestuurslid van de Vereniging tegen de Kwakzalverij.