Heb je ook goede voornemens voor 2011 zoals afvallen, meer sporten en een gezonder leven? Het weblog informationisbeautiful.net helpt je met een regelmatig geupdate overzicht van nut en onzin van voedingssuplementen. Hieronder vind je de statische versie. Je kunt ook naar een interactieve versie, waar je per supplement een toelichting kunt krijgen. Je kunt ook het bijbehorende googledoc bekijken. Een plezierig en positief 2011 gewenst!
In een onlangs verschenen artikel in Archives of Disease in Childhood werden de gevaren van alternatieve geneeskunde weer eens duidelijk: in Australië tussen 2001 en 2003 zijn er 39 gevallen bekend waar er negatieve gevolgen geassocieerd met ‘Complementary and Alternative Medicine’ (CAM) zijn gemeld bij de Australian Paediatric Surveillance Unit.
In 77% van de gevallen waren de negatieve gevolgen ‘hoogstwaarschijnlijk tot zeker’ het gevolg van CAM. 64% van de gevallen werden als ‘ernstig’, ‘levensgevaarlijk’ of ‘fataal’ bestempeld. Het ging om kinderen van baby’s tot 16-jarigen.
De grootste gebieden van bezorgdheid zijn: reguliere medicatie vervangen door CAM-therapieën, veranderingen in het medicatieregime door CAM-beoefenaars en dieetrestricties omdat er gedacht werd dat dit de symptomen zou verhelpen.
De gevolgen liepen uiteen van constipatie, bloeden en pijn tot allergische reacties, mondzweren, beroertes, braken, vertraagde groei, infecties, ondervoeding en overlijden. Vier van de 39 gevallen waren fataal.
De fatale gevallen waren een direct gevolg van het niet gebruiken van reguliere geneeskunde (zie bijvoorbeeld Baby Gloria dood door homeopathie en het vervolg hier). Volgens de auteurs is het grootste gevaar dan ook dat ouders de reguliere geneeskunde niet of te laat werd inzetten en vertrouwen op CAM. Een ander gevaar zou zijn dat sommige CAM’s in combinatie met reguliere geneesmiddelen o.a. een giftig effect hebben.
Zowel Physorg als de BBC Health bespreken het artikel wat uitgebreider. Ook Gezondheidsnet besteedde aandacht aan het artikel.
En dan te bedenken dat er mogelijk een HBO-opleiding tot CAM-therapeut komt…
Echinacea werkt niet. Dat schrijft Jan Willem Nienhuys in het Skepsis Blog. Jan Willem bespreekt de conclusies van een recent wetenschappelijk onderzoek van Bruce Barrett (zie foto). Barrett had al eerder een onderzoek gedaan waaruit duidelijk werd dat Echinacea niet werkt. Nu heeft hij dit opnieuw onderzocht en hij trekt dezelfde conclusie.
Veel verkouden mensen kopen een echinaceapreparaat. Nut en noodzaak hiervan staan al lang ter discussie. De wikipedia schrijft dat sommige onderzoeken laten zien dat echinacea wel helpt en dat andere onderzoeken geen enkele werkzaamheid opleveren.
Enkele citaten uit het Skepsis blog:
“Er was geen verschil tussen de groepen [die wel en niet echinacea kregen]. Preciezer: de personen die het geblindeerde verum [echinacea] kregen waren gemiddeld een halve dag korter ziek dan degenen die het placebo kregen, maar het verschil was niet statistisch significant”. … “Tussen de ongeblindeerde en de geblindeerde Echinacea-slikkers was het verschil nog kleiner, maar de ongeblindeerde [echinacea] slikkers waren 0,34 dagen langer ziek”. … “De onderzoekers keken ook naar het effect op het immuunsysteem, maar ook daar werd niets gevonden”.
Je kunt ook een VIDEO bekijken waarin Bruce Barrett uitleg geeft.
http://tuxstream.media.hslc.wisc.edu/video-links/80.101.121.176_-ime-2007-09.04.07Barrett-Barrett_Forum-med.mov
Op het meest recente Skepsiscongres was het thema samenzweringen. Hoewel het bestaan van echte samenzweringen niet ontkend kan worden, zijn ook veel beweringen over samenzweringen aantoonbare onzin en voorbeelden van paranoia. Rond de aanvallen van 9/11 is een hele industrie van samenzweringstheoretici ontstaan (de zogenaamde ‘truthers’), die 9/11 zien als een actie van president Bush en de zijnen om een aanleiding voor een oorlog te verkrijgen. De mythes hieromtrent zijn behoorlijk hardnekkig (zie bijvoorbeeld hier).
Sceptici zijn van huis uit niet meteen overtuigd van de waarheid van elke uitlating van de overheid, maar scepsis kan ook doorslaan. Een complex van toevalligheden, bestuurlijke fouten en domheden en cover-your-ass-reflexen van individuele ambtenaren kan overkomen als een veelomvattende, goed geplande samenzwering. Ook de Mexicaanse/varkensgriephype kan gezien worden als een samenzwering van de medische autoriteiten en de farmaceutische industrie om de markt voor een aantal slechtlopende antivirusmiddelen wat op te kloppen en de zakken te vullen. Een voorbeeld van deze theorie viel op het Skepsiscongres in een lezing van Luc Bonneux te beluisteren. Ik ben niet thuis op dit terrein en kan de materie moeilijk beoordelen, maar de lezing leek goed onderbouwd.
Hoe makkelijk men echter als leek valse beschuldigingen kan uiten, blijkt uit een bespreking van het boek “Dossier Mexicaanse griep” (NRC Handelsblad10 december 2010). De medische redacteur van NRC Handelsblad, Wim Köhler, haalt fel uit naar de auteur, Daan de Wit. Deze verwart het emulgeermiddel polysorbaat 80 dat in de griepinjecties als hulpstof gebruikt wordt, met het uit de sportwereld bekende middel EPO waar het eveneens als hulpstof ingezet wordt. In artikelen over EPO wordt deze hulpstof vaak tussen haakjes achter EPO vermeld, waardoor het voor een niet-ingewijde lijkt also het synoniemen zijn. De Wit vermeldt in het boek de bijwerkingen van EPO om te waarschuwen voor de griepinjecties. Onnodig te zeggen dat dit soort onzin op het internet tot op het eind der dagen zal blijven circuleren en als absolute wijsheid zal worden beschouwd. Het staat tenslotte in een boek en is dus waar, niet?
Kortom, scepticisme is prima, zolang we ook maar sceptisch op de sceptici blijven. Hoor en wederhoor blijven belangrijk.
Onlangs werd het volgende nieuwsbericht gepubliceerd (samengevat):
Blue Band Goede Start! brood bevat minder vezels dan Blue Band mee adverteert. Ze zeggen 10% maar het blijkt slechts 4.6% te bevatten. Blue Band voegt kunstmatige vezels toe maar deze zijn volgens de Gezondheidsraad niet hetzelfde en mogen niet meegerekend worden.
De bron blijkt Foodwatch te zijn:
Foodwatch is dé organisatie die opkomt voor uw recht op veilig en goed voedsel. foodwatch maakt zich sterk voor de keuzevrijheid van consumenten. Voedselfabrikanten moeten ons gewoon goed voorlichten: wat zit er echt in hun producten? Alleen dán kunnen consumenten zelf kiezen wat ze willen eten.
Het lijkt een soort Skepsis maar dan specifiek voor voedsel.
In de pdf van Foodwatch kunnen we lezen waarom de kunstmatige vezels niet meegerekend mogen worden:
De vezels die fabrikanten kunstmatig toevoegen, bieden niet dezelfde bescherming tegen hart- en vaatziekten als vezels die van nature in een product voorkomen.
Helaas kan ik geen verdere informatie ontdekken.
Op het eerste gezicht lijkt Foodwatch een zeer zinvol doel na te streven. Hier en daar gaan ze wel een beetje ver, (bijvoorbeeld de Yoki Drink van Mona, zie reactie van Mona die best logisch is en naar mijn smaak niet heel veel tegenin te brengen) maar toch kan ik ze dat moeilijk kwalijk nemen. Wat ik jammer vind is dat er niet meer informatie te vinden is. Voor de geïnteresseerde leek zijn er hapklare brokjes informatie, maar die heb je zo op.
Waar ze verder vrij goed in lijken te zijn is het mobiliseren van mensen. Op hun website vind je overal verschillende email acties. De email actie om FrieslandCampina (producent van Mona) een mailtje te sturen is dan ook door al 360 mensen gestuurd. Het proces is dan ook erg simpel: de email staat er al, even je gegevens invullen en hij wordt onder jouw naam verzonden.
Wat dat aspect betreft kunnen wij daar nog wel wat van deze food-skeptics leren.