Kloptdatwel?

Jomanda’s tsunami en de cognitieve dissonantie

by 47 Comments

Op Kloptdatwel schreven we al over de voorspelling van Jomanda: in de week van 22 augustus zou een tsunami Noord-Holland treffen. Via deze link is de video met de voorspelling te bekijken (hier met transcript).

Jomanda's tsunami en de cognitieve dissonantie 1
Dit bord ooit in Nederland? Zeer onwaarschijnlijk.

Enige tijd later schreven we dat dit zeer onwaarschijnlijk is. Kort samengevat: in de Atlantische oceaan komen de forse aardbevingen die nodig zijn voor een tsunami weinig voor. Daarnaast wordt Nederland door Engeland en Ierland goed beschermd, een tsunami moet om die landen heen voordat hij ons raakt, waardoor hij kracht verliest. Vervolgens moet hij door de ondiepe Noordzee en daardoor verliest hij nog veel meer kracht. Komt de tsunami hier aan dan hebben we niet veel meer te vrezen. Toch zijn er aanwijzingen dat Nederland in de afgelopen 30.000 jaar toch zeker 4 keer is getroffen door een tsunami (gemiddeld 1x per 7500 jaar). Lees hier meer.

Hier op Kloptdatwel denken we het volgende: een tsunami zou zo maar kunnen gebeuren, maar wij denken dat de kans dat deze op 22 augustus plaatsvindt net zo groot is als de kans dat deze op 1 januari, 21 mei of 21 oktober (of in de week ervan) plaatsvindt, oftewel de kans is nihil.

Uit eerdere einde-van-de-wereld-of-een-gedeelte-ervan-voorspellingen weten we één ding zeker: tot nu toe zijn ze nooit uitgekomen. Voor ons reden genoeg om te zeggen “resultaten behaald in het verleden bieden in dit geval wél garantie voor de toekomst”: iedereen die tot nu toe zo’n voorspelling deed had het mis. Iedereen.

Wat je heel vaak ziet nadat de dag van de voorspelling zonder noemenswaardige gebeurtenis voorbij is gegaan, zijn smoesjes door de voorspeller. Onlangs konden we dit nog meemaken toen de Amerikaan Harold Camping voorspelde dat op 21 mei de Dag des Oordeels zou plaatsvinden.

Er gebeurde toen helemaal niets.

smoes de; v(m) smoezen (m.n. als verklw) 1. onbenullig praatje 2. uitvlucht, voorwendsel

Een dag of wat later kwam Camping met een verklaring: de Dag had toch plaatsgevonden, maar dan op spiritueel niveau.

En nu is het moment waarop we dan toch echt iets gaan merken volgens Camping opeens 21 oktober. Ik ben dus erg benieuwd welke datum we van Camping te horen zullen krijgen op 22 oktober.

Wat er eigenlijk gebeurt met mensen zoals Camping (en zijn volgelingen) is wat we in de psychologie beschrijven als cognitieve dissonantie. Deze cognitieve dissonantie treedt op wanneer je twee met elkaar onverenigbare ideeën hebt (deze Wikipedia pagina geeft goede uitleg met een mooi voorbeeld van mensen die geloven dat buitenaardsen hen komen redden van een ramp, maar wanneer beide gebeurtenissen niet plaats vinden ervaren zij cognitieve dissonantie). De theorie beschrijft ook dat het geloof juist kan toenemen wanneer een voorspelling niet uitkomt. Hoe meer men in het geloof (en dus de voorspelling) heeft geïnvesteerd (door de voorspelling te promoten, mensen erbij te betrekken, publiekelijk uitspraken te doen etc.), hoe sterker dit effect kan zijn.

Voor buitenstaanders is dit natuurlijk erg vreemd. Iemand voorspelt iets, dat blijkt niet uit te komen, en toch houdt de persoon vol gelijk te hebben. Meestal is dat dan op een andere manier dan van tevoren werd beweerd, zoals Camping met zijn ‘spiritueel niveau’.

Waarschijnlijk zullen de mensen die in de tsunami geloven zo rond volgende week cognitieve dissonantie gaan ervaren. De verwachting is dat de mensen die er echt in hebben geïnvesteerd, door bijvoorbeeld te verhuizen of tijdelijk een ander onderkomen te gaan zoeken, anderen te waarschuwen of publiekelijk te zeggen dat zij de voorspelling delen (hem ook hebben gedroomd o.i.d.), voor zichzelf een reden zullen vinden waarom de investering toch echt een goed idee was.

Ik voorspel dat we o.a. de volgende redenen zullen gaan horen, de tsunami:

– komt nog (een andere datum).
– heeft toch plaatsgevonden maar op een ander (spiritueel?) niveau.
– vond plaats maar was gelukkig onmerkbaar. (Een klein foutje kan gebeuren toch?)
– vond plaats maar op een andere manier, bijvoorbeeld door veel regen waardoor er hier en daar wateroverlast ontstond.
– heeft niet plaatsgevonden omdat er voldoende gemediteerd was of men is op een andere manier spiritueel genoeg geweest zodat het universum ‘zag’ dat een tsunami toch niet nodig was.
– etc.

Bij deze nodig ik iedereen uit die in de tsunami gelooft om volgende week hier terug te keren en te delen hoe zij er dan over denken. Ik ben benieuwd wat zij vinden van het verhaal dat ik hier geschreven heb. Ik hoop op een constructieve dialoog/discussie, in het vorige artikel over dit onderwerp vond iemand blijkbaar dat ik een pak slaag verdien, laten we dat soort opmerkingen achterwege laten.

——————————–

Meer weten over cognitieve dissonantie? Gert Jan van ‘t Land schreef al eens op Kloptdatwel over het boek When Prophecy Fails. In dit boek wordt de groep gevolgd die gelooft door buitenaardsen gered te worden van een ramp. Ik ben dit boek nu zelf aan het lezen en hoop er na mijn vakantie een uitgebreide review over schrijven. Tot nu toe erg interessant, maar mogelijk wat traag. Als je geïnteresseerd bent in het boek kan je het via de onderstaande link bij Bol.com aanschaffen. Daarmee steun je tegelijkertijd Kloptdatwel.

Wetenschap(pers) – het einde van de verwondering?

by 17 Comments

Volgers van de wetenschappelijke methode, zogenaamde ‘wetenschappers’, worden er weleens van ‘beschuldigd’ koud en kil te zijn. Dit zou komen omdat ze meestal precies willen weten hoe iets werkt en geen genoegen nemen met minder. Ze zouden daarmee de verwondering uit zaken halen. Zo kon men vroeger nog verwonderd zijn om donder en bliksem (de verklaring in bepaalde landen was toen dat een god die men Thor noemde met zijn hamer aan het slaan was, en dan krijg je een klap en vonken (zoals ook een smid dat doet wanneer hij op een aambeeld slaat)). Tegenwoordig weten we dat het simpel gaat om een plotselinge ontlading (bliksem) die de lucht zo snel verwarmt dat deze uitzet = trilling van de lucht = geluid = donder.

De onderstaande strip van XKCD geeft denk ik erg duidelijk de echte positie van wetenschappers weer.

Wetenschap(pers) - het einde van de verwondering? 2
Klik voor een vergroting.

De verwondering gaat juist veel verder, tot ver voorbij het punt waar het de meeste mensen nog interesseert.

Derek Ogilvie – oude afleveringen geanalyseerd door Logates (deel 1/4)

by 19 Comments

Deel 1 – Deel 2 – Deel 3 – Deel 4

Logates, de persoon achter het Blog ter bevordering van het Logisch Redeneren analyseerde in 2008 een aantal afleveringen van Derek Ogilvie’s “The Ghost Whisperer”. In de artikelen staat dat de uitzendingen nog via RTL Uitzending Gemist te bekijken zijn, maar via de links kom je tegenwoordig op de verkeerde pagina terecht. Ik heb de uitzendingen daarom opnieuw opgezocht en zal ze de komende vier zaterdagen een voor een publiceren.

Onder de video van de betreffende aflevering staat telkens een gedeelte uit de analyse. Via de link ga je naar de volledige analyse op het blog van Logates. Tip: open de link in een nieuw venster of print hem en lees mee terwijl je de video bekijkt.

http://www.youtube.com/watch?v=f02fPKCSbXU&feature=share&list=PL2EE81EF280A588E7

De eerste analyse geeft een algemeen beeld, de latere analyses gaan soms van minuut tot minuut in op gebeurtenissen.

The Ghost Whisperer, seizoen 1, aflevering 3 – volledige analyse door Logates.

————————————

Laat ik beginnen met een positieve observatie: de makers hebben ervoor gekozen de beelden te voorzien van de sfeervolle muziek van componist Michael Giachino, de componist die ondermeer de muziek schreef voor de film “The Incredibles”, de serie “Alias” en natuurlijk “Lost”. Ik wist niet dat RTL4 de rechten bezit om de muziek van “Lost” onder het gezwam van Derek Ogilvie te plakken, maar ik ben blij toe: het is het enige dat me ervan weerhield de televisie niet uit te zetten!

Ik denk dat ik met de laatste zin van de vorige alinea mijn mening omtrent Derek Ogilvie al heb weggegeven: ik heb niets gezien dat me heeft doen twijfelen aan de gedachte dat hij een oplichter is. Bovendien komt hij op mij over als een zeer emotioneel labiel persoon, maar waarschijnlijk is dat een deel van zijn “act”. Die act bestaat uit de volgende ingrediënten:

– misdirection – Net zoals een goede goochelaar/illusionist maakt hij gebruik van” misdirection” om toeschouwers/cliënten af te leiden van wat er daadwerkelijk gebeurt. Hij beweegt veel, hij gaat plotseling staan midden in een zin, hij loopt onverwachte richtingen op en hij lijkt soms zonder waarschuwing in trance te raken, vaak ondersteunt door bizarre geluiden. Dit gedrag is zo bevreemdend dat mensen om hem heen overdonderd raken en zich niet meer goed kunnen concentreren op de realiteit. Het principe van “misdirection” is als volgt te omschrijven: de grote beweging leidt af van de kleine beweging oftewel in het geval van Derek Ogilvie, zijn bizarre gedrag leidt af van de onbeduidende, vaak oncontroleerbare informatie waarmee hij op de proppen komt.

– intimidatie – Derek komt regelmatig erg agressief over. Hij commandeert mensen de kamer te verlaten, of naar een bepaalde plaats te lopen of hij begint plotseling te schelden tegen een “geest”. De mensen om hem heen laten dit gedwee toe (in hun eigen huis!!) omdat ze hopen door Derek geholpen te worden, maar wat ze eigenlijk onbewust toe laten is dat Derek een kortstondige hiërachische structuur creëert waarin hij bovenaan staat, waarin hij het roer in handen heeft. Het is daarna zeer onnatuurlijk als lager geplaatste persoon in die structuur Derek te wijzen op eventuele missers, onderbewust is het in die situatie namelijk gepaster om Derek zoveel mogelijk gelijk te geven. Veel mediums maken gebruik van dit principe, maar ik heb nog nooit iemand dat zo agressief zien doen als Derek.

Dit is slechts een klein gedeelte, lees hier de volledige analyse door Logates.

Oorzaak opiumcirkels: stoned wallabies

by 10 Comments

In Australië wordt (legaal) opium verbouwd waarmee morfine en dergelijke wordt gemaakt. Grappig verschijnsel is dat ze daar last hebben van wallabies die de knoppen van de opiumplanten eten, stoned worden en in cirkels gaan springen.

Lara Giddings, de procureur-generaal van de eiland staat Tasmanië, rapporteerde in 2009 aan het parlement over de veiligheid rondom de opiumvelden:

“The one interesting bit that I found recently in one of my briefs on the poppy industry was that we have a problem with wallabies entering poppy fields, getting as high as a kite and going around in circles,” Lara Giddings told the hearing.

“Then they crash,” she added. “We see crop circles in the poppy industry from wallabies that are high.”

Misschien moeten we bij graancirkels ook eerst maar eens denken aan meer aardse zaken (zoals drugsgebruikende jongeren, of een grap), in plaats van buitenaardsen.

Oorzaak opiumcirkels: stoned wallabies 3
Dit soort plaatjes...
Oorzaak opiumcirkels: stoned wallabies 4
...waren natuurlijk te verwachten 😉

Zoektocht naar buitenaardse intelligentie gaat door (eventjes)

by 2 Comments


Zoektocht naar buitenaardse intelligentie gaat door (eventjes) 5
Jodie Foster (SETI-wetenschapper in de film Contact) betaalt ook mee aan de SETI-telescopen (commons.wikimedia.org)

Voor de 42 telescopen van het SETI-institute was eerder dit jaar het doek gevallen. Het geld was op. We schreven er over op Kloptdatwel op 15 mei. Inmiddels hebben 2.300 supporters in een paar maanden tijd 200.000 dollar bij elkaar geschraapt om de antennes in bedrijf te houden. Nog lang niet genoeg natuurlijk, maar het is een begin.

De 42 SETI-telescopen met de naam Allen Telescope Array zoeken naar tekenen van buitenaards leven. Tot op heden zijn die nog niet gevonden. De telescopen werden gefinancierd door het SETI Institute en door het Astronomy Laboratory at the University of California, Berkeley. Maar de universiteit moest door bezuinigingen afhaken en het SETI-institute wordt door bijdragen van particulieren en bedrijven in leven gehouden, daar was de rek ook uit. De telescopen kosten circa 2,5 miljoen dollar per jaar. De giften zijn dan ook genoeg voor enkele maanden verder onderzoek.

De New York Times schrijft:

‘An array of 42 radio telescopes seeking signs of intelligent life in the universe will continue that work after private donors raised enough money to keep it operating. The Search for Extraterrestrial Intelligence Institute received more than $200,000, including donations from the actress Jodie Foster, who starred as a SETI scientist in “Contact.”

Meer weten over SETI? Lees ons eerder bericht op Kloptdatwel. Ook kun je het Scientias Blog van april 2011 er op naslaan (toen net bekend was geworden dat de Allen Array telescopen moesten worden uitgeschakeld):

Zoektocht naar buitenaardse intelligentie gaat door (eventjes) 6
Een foto van de Allen Array telescopen (commons.wikimedia.org)

‘De organisatie SETI luistert al sinds de jaren zestig van de vorige eeuw naar signalen uit de ruimte, in de hoop buitenaardse beschavingen te vinden. Het paradepaardje van SETI is de Allen Telescope Array. Wegens geldgebrek zijn de schotels uitgeschakeld en ligt de zoektocht naar buitenaards leven stil. In 2007 is de Allen Telescope Array gebouwd voor 50 miljoen dollar. De 42 schotels produceren 100 tot 200 TB gegevens per dag, die vervolgens geanalyseerd worden door computers en door medewerkers van SETI. De 42 schotels staan op dit moment in de slaapstand. Om de Allen Telescope Array te gebruiken heeft SETI drie miljoen euro per jaar nodig. Dit geld komt binnen via budgetten en donateurs. Maar aangezien minder donateurs geld geven aan SETI en ook de budgetten flink zijn geslonken, kan de organisatie de 42 schotels niet meer betalen’.

Iedereen kan bijdragen aan SETI door zijn computer beschikbaar te stellen (SETI@home).

 

Foto voorzijde: de Allen Array Telescopen (commons.wikimedia.org).